I SAB/Wa 824/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta m. [...] do rozpoznania wniosku z dnia 5 lipca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako "Nieruchomość Nr [...] w [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m. [...]na rzecz skarżącej M. L. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2011 r. M. L. zwróciła się do Prezydenta m. [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.), odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako "Nieruchomość Nr [...] w [...]", która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa. Z analizy akt sprawy wynika, że pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. [...] w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Żądane akta wpłynęły do organu w dniu 14 grudnia 2011 r. Pismami z dnia 18 stycznia 2012 r. Prezydent m. [...] zwrócił się do Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] oraz do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o udzielenie informacji dotyczących utraty władania nieruchomością przez jej byłego właściciela. Odpowiedzi na te pisma wpłynęły do organu odpowiednio w dniu 13 lutego 2012 r. i w dniu 2 kwietnia 2012 r. Pismami z dnia 16 i 17 kwietnia 2012 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. [...] w Dzielnicy [...] o udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto budowę ul. [...] (dz. ew. nr [...]) oraz o przesłanie akt lokalizacyjnych nieruchomości. Odpowiedzi na te pisma wpłynęły do organu odpowiednio w dniu 8 maja 2012 r. i w dniu 3 lipca 2012 r. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. organ zwrócił się do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] o sprawdzenie, czy w zasobach Ośrodka znajduje się mapa, która przedstawiałaby granice ul. [...] w roku 1958 lub 1959. Odpowiedź wpłynęła do organu w dniu 25 lipca 2012 r. Pismami z dnia 24 sierpnia 2012 r. organ zwrócił się do Urzędu m. [...] Biura Administracyjno-Gospodarczego Wydziału Archiwum i do Urzędu m. [...] Wydziału Oświaty i Wychowania dla Dzielnicy [...] o wskazanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania nieruchomości i udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto prace związane z budową Szkoły Podstawowej Nr [...]. W dniu 15 kwietnia 2013 r. uprawniony geodeta sporządził opinię geodezyjną dotyczącą nieruchomości położonej przy ul. [...] hip. nr [...], z której wynika, że budynki przy ul. [...] zostały zrealizowane przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. organ zawiadomił strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i poinformował o treści art. 10 § 1 kpa. Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...]odmówił M. L. przyznania odszkodowania za część nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "Nieruchomość Nr [...] w [...]" o powierzchni 485 m2. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wojewoda wskazał na niedopełnienie przez organ I instancji obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego. W dniu 8 maja 2014 r. organ II instancji zwrócił Prezydentowi m. [...] akta sprawy. W dniu 14 lipca 2015 r. do Wojewody [...] wpłynęło zażalenie wnioskodawczyni złożone w trybie art. 37 kpa na niezałatwienie przez Prezydenta m. [...] przedmiotowej sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi m. [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Powyższe postanowienie wraz z aktami administracyjnymi wpłynęło do organu I instancji w dniu 15 października 2015 r. Pismem z dnia 2 marca 2016 r. M. L. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania opisanego wyżej wniosku. Skarżąca zarzuciła organowi niezałatwienie sprawy w terminie prawem przepisanym, jak również w terminie wynikającym z powołanego postanowienia Wojewody. Wniosła o wyznaczenie Prezydentowi m. [...] terminu do załatwienia niniejszej sprawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z dnia 4 marca 2016 r. organ zwrócił się do Dyrektora Archiwum Państwowego m. [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. organ wystąpił do Kierownika Oddziału Archiwum Kuratorium Oświaty w [...] o udzielenie informacji, w którym roku wybudowano Szkołę Podstawową Nr [...] w [...] . W odpowiedzi na skargę Prezydent m. [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie organ podniósł, że decyzją z dnia [...] października 2013 r. rozpoznał odmownie opisany wniosek, lecz Wojewoda [...] decyzję tę uchylił i przekazał sprawę Prezydentowi m. [...] do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zebrania większej ilości materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że organ I instancji nie zakończył przedmiotowego postępowania i pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia 5 lipca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta m. [...] do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Na tę ocenę ma wpływ fakt, że organ systematycznie podejmował czynności niezbędne do rozpatrzenia złożonego wniosku i merytorycznego zakończenia sprawy. Ponadto organ decyzją z dnia [...] października 2013 r. częściowo rozpoznał już przedmiotowy wniosek, jednak decyzja ta została uchylona decyzją organu II instancji, a sprawa przekazana do organu I instancji do ponownego rozpoznania ze wskazaniem konieczności zebrania obszerniejszego materiału dowodowego na potwierdzenie daty utraty faktycznego władania nieruchomością przez jej dawnego właściciela. Przy dokonywanej ocenie Sąd uwzględnił również, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem warszawskim należą do spraw skomplikowanych z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...], a ustalenie stanu prawnego nieruchomości jest utrudnione i czasochłonne, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło w oparciu o art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.