I SAB/Wa 83/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. P., E. P. i L. Ś. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia 24 marca 1948 r. dotyczącego przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. solidarnie na rzecz skarżących J. P., E. P. i L. Ś. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. P., L. Ś. –Z., E. P. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na nierozpoznanie przez Prezydenta Miasta W. wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłego właściciela nieruchomości, do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]. W skardze skarżący zarzucili Prezydentowi Miasta W. rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego: 1) art. 12 § 2 KPA w związku z art. 35 § 1 KPA polegającą na nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania, podczas gdy okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości i nie ma potrzeby zebrania dowodów w sprawie; 2) art. 36 KPA polegającą na przekroczeniu terminu do załatwienia sprawy wyznaczonego Prezydentowi Miasta W. przez organ wyższego stopnia, jak również przekroczeniu nowego terminu do zakończenia postępowania i nie powiadomieniu strony o przeszkodach powodujących niedotrzymanie terminu oraz nie wskazaniu nowej daty zakończenia postępowania. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta Miasta W. do wydania decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 24 marca 1948 r. w terminie określonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podnieśli, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona hipotecznie nr [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Dawny właściciel hipoteczny w dniu 24 marca 1948 r. wystąpił do Wydziału Gospodarki Gruntami Zarządu Miejskiego Miasta W. o przyznanie mu prawa czasowej własności wyżej wymienionego placu. Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. z dnia [...] sierpnia 1956 r., nr [...] odmówiono dawnemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność opisanego powyżej orzeczenia administracyjnego. Skarżący zauważyli, że aktualnie do rozpoznania pozostaje wniosek dawnego właściciela z dnia 24 marca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego). Z uwagi na upływ ponad 2 lat od przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. sprawy organowi pierwszej instancji, w dniu 14 kwietnia 2005 r. skarżący wnieśli zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta W. sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało zażalenie za zasadne i wyznaczyło Prezydentowi Miasta W. termin dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia na rozpoznanie wniosku z dnia 24 marca 1948 r. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 17 czerwca 2005 r. zobowiązał następców prawnych byłego właściciela do przedłożenia brakującej dokumentacji, a następnie pismem z dnia 9 sierpnia 2005 r. zakreślił nowy termin do załatwienia sprawy wskazując na koniec IV kwartału 2005 r. po uprzednim złożeniu brakującej dokumentacji. Żądane przez organ pierwszej instancji dokumenty zostały złożone w Biurze Gospodarowania Nieruchomościami Urzędu Miasta W. w dniu 6 marca 2006 r. Od tego czasu minęły już 2 lata, ale organ administracyjny do dnia dzisiejszego nie wydał w sprawie decyzji kończącej postępowanie. Zdaniem skarżących nie ma żadnych formalnych przeszkód do wydania decyzji w tym przedmiocie, a wszystkie niezbędne w tym celu dokumenty zostały już zgromadzone w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wniósł o uznanie skargi za nieuzasadnioną, z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] objęta była planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta W., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. z 28 września 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Warszawskiego Nr 15 z dnia 15 października 1992 r.), który z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił ważność z mocy art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Procedura uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dobiega końca. W związku z tym w dniu uzyskano z Biura Architektury i Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu Miasta W. przebieg projektowanych linii rozgraniczających ul. [...]. Linie te są niezbędne do ustalenia granic gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej, w stosunku do którego będzie można ustanowić prawo użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnego właściciela. W związku z tym zostało zlecone wyłonionej w trybie przepisów ustawy o zamówieniach publicznych jednostce wykonawstwa geodezyjnego opracowanie dokumentacji geodezyjno-prawnej mającej na celu wydzielenie gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. nr [...] z obecnej nieruchomości uregulowanej w KW Nr [...]. W ten sposób zostanie ostatecznie określony geodezyjnie przedmiot postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Należy zauważyć, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co wynika z zasady ekonomiki postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 12 KPA. Załatwienie sprawy w rozumieniu art. 104 KPA oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić zarówno, gdy w ustawowo określonym terminie nie podejmuje on żadnych czynności do których był zobowiązany, jak i wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i nie zakończył go w terminie określonym w KPA wydaniem stosownej decyzji, czy też postanowienia . Termin załatwienia sprawy określa art. 35 KPA, który w § 3 dla sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego przewiduje termin miesięczny, zaś dla sprawy szczególnie skomplikowanej termin nie dłuższy niż 2 miesiące (termin maksymalny). Poza sporem jest, że postępowanie z wniosku dekretowego z dnia 24 marca 1948 r. nie zostało dotychczas zakończone. Jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w dniu 15 listopada 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] sierpnia 1956 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] Nr hip. [...], wydanego na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z pisma Urzędu Miasta W. z dnia 28 lipca 2004 r., nr [...] wynika, że w powyższej dacie Prezydent Miasta W. już dysponował aktami sprawy i podjął czynności mające na celu ustalenie przeznaczenia gruntu w przyszłym planie zagospodarowania przestrzennego. Mimo otrzymania na powyższe pismo odpowiedzi z Biura Naczelnego Architekta (pismo z dnia 9 sierpnia 2004 r.) w dniu 11 sierpnia 2004 r. organ nie podjął dalszych czynności procesowych. W związku z powyższym w dniu 14 kwietnia 2005 r. J. P., L. Ś. –Z. i E. P. wniosły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Na skutek zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] zobowiązało Prezydenta Misata W. do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia Prezydentowi postanowienia. Niewątpliwie w czerwcu 2005 r. Prezydent Miasta W. był już w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, albowiem pismem z dnia 17 czerwca 2005 r. wezwał pełnomocnika skarżących o dostarczenie kopii aktu notarialnego z dnia [...] października 1941 r., którym J. P. nabył przedmiotową nieruchomość "do czasu złożenia zezwolenia odnośnej władzy", postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia 30 listopada 1942 r. o zawieszeniu zatwierdzenia tego aktu notarialnego i odpisów postanowień spadkowych stwierdzającym następstwo prawne po dawny właścicielu nieruchomości. Przy czym w piśmie z dnia 9 sierpnia 2005 r. Prezydent poinformował stronę, że wniosek dekretowy będzie rozpoznany nie później, niż do końca IV kwartału 2005 r. W dniu 6 marca 2006 r. adwokat W. T. przesłał do organu żądane dokumenty jak również inne dokumenty mające związek ze sprawą oraz odpisy postanowień spadkowych. Należy przy tym zauważyć, iż strona skarżąca przedłożyła wymagane dokumenty, co prawda po upływie kilku miesięcy, jednakże organ od marca 2006 r. nie poczynił istotnych działań w sprawie rozpoznania wniosku, pomimo terminu określonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oraz uzupełnienia akt sprawy. W świetle przedstawionego stanu sprawy Sąd uznał, że skarga wniesiona przez J. P., L. Ś. i E. P. jest zasadna. Prezydent Miasta W. nie załatwił bowiem sprawy w terminie 2 miesięcy wyznaczonym przez organ wyższego stopnia postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., ani też w terminie, który sam wskazał w piśmie z dnia 9 sierpnia 2005 r., mimo, że obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, z mocy art. 7 KPA, obciąża organ administracji publicznej i nie może być przerzucony na stronę. Odnosząc się zaś do merytorycznego stanowiska odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. gmina uwzględni wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...], jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego). Plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie terenu i kształtuje sposób wykonywania prawa własności. Ustalenia te mają postać norm generalnych, a plan jako całość stanowi akt prawny o charakterze normatywnym. Decydującym o pozytywnym załatwieniu wniosku jest zawsze plan obowiązujący w dacie wydania orzeczenia na podstawie powołanego art. 7 ust. 2 dekretu. Jest poza sporem, że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta W., zatwierdzony uchwałą Rady Miasta W. nr [...] z dnia 28 września 1992 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1992 r., Nr 15, poz. 184) utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Od 1 stycznia 2004 r. dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość, brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego (oświadczenie pełnomocnika organu złożone do protokołu rozprawy). Jednak brak aktualnego planu miejscowego nie może usprawiedliwiać prowadzenia postępowania administracyjnego ponad 4 lata, licząc do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd (por. wyrok WSA w Warszawie dnia 2 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 56/06, LEX nr 283129). Wobec tego należało uznać, że zarówno w dacie złożenia skargi, jak i w dacie orzekania przez Sąd, Prezydent Miasta W. pozostawał i nadal pozostaje w zwłoce. Przy czym oceny tej nie zmieniają działania organu mające na celu wydzielenie z dawnej nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] działki na potrzeby realizacji roszczeń następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości [...], skoro - jak wynika z przedłożonej Sądowi odpowiedzi na skargę i decyzji podziałowej z dnia 8 października 2008 r. – organ dopiero niedawno, bo w maju 2008 r. dostrzegł potrzebę uregulowania stanu geodezyjno-prawnego przedmiotowego gruntu. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).