I SAB/Wa 84/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku J. B. z dnia [...] czerwca 2014 r. dotyczącego przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. "[...]", "[...]", działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]- w terminie sześciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. (data prezentaty) J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...]. przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. (data pierwszej prezentaty) J. B. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...]. przy ul. [...], hip. "[...]" "[...]" działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2014 r. złożył - na zasadzie art. 37 § 1 kpa - zażalenie do Wojewody [...] na nie załatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta [...]. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] września 2014 r. wezwał Prezydenta [...] do ustosunkowania się do zarzutów zażalenia oraz przekazania akt sprawy. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący cztery miesiące od daty doręczenia postanowienia. Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa. Podniósł, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Wyjaśnił, że Prezydent [...] nie podejmował żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania. W związku z czym Wojewoda [...] uznał, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa, a zatem zachodzi konieczność wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy. Pomimo jednak upływu tego terminu Prezydent [...] nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. Wobec powyższego J. B. pismem z dnia [...] maja 2015 r. (data prezentaty) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. Wniósł w niej o: - zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, - stwierdzenie na podstawie art. 149 p.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego; - zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a., - ewentualnie, wniósł o uwzględnienie skargi w całości przez Prezydenta [...] i na zasadzie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 104 i n. k.p.a. niezwłoczne zakończenie sprawy w formie ostatecznej decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że: "mimo dopełnienia obowiązku sygnalizacji ujętego w przepisach procedury, Prezydent [...] nie wyjaśnił stronom istoty przedłużającego się milczenia, zaś przyczynę tak daleko idącej zwłoki podał w sposób nader ogólnikowy". Dodał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze dotychczasowy tok prowadzonego postępowania i czynności podjęte przez organ, termin do załatwienia (nawet jeśliby przyjąć, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter) został już znacznie przekroczony. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, iż w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. poinformował stronę o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] oraz o tym, iż postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] maja 2016 r. Podczas rozprawy sądowej w dniu 9 września 2016 r. pełnomocnik Prezydenta [...] złożył kserokopię pisma, z którego wynika, że w stosunku do nieruchomości spółki X"[...]" (w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość) były złożone wnioski o wypłatę odszkodowania z tytułu różnych układów indemnizacyjnych i obecnie toczy się postępowanie dotyczące wyjaśnienie tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Przede wszystkim organ od 13 czerwca 2014 r., tj. od dnia wpływu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto z akt sprawy wynika, iż dopiero w piśmie z dnia z [...] lutego 2016 r. - na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę - poinformowano skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] oraz poinformowano, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] maja 2016 r. Jak wynika z akt sprawy termin ten również nie został dochowany. Także do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie organ nie rozpoznał wniosku skarżącego. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż Prezydent [...] od ponad dwóch lat pozostaje w stanie bezczynności. Z uwagi jednak na podniesioną przez pełnomocnika organu podczas rozprawy sądowej okoliczność, że w stosunku do nieruchomości wchodzącej w skład nieruchomości objętej wnioskiem skarżącego, złożone były wnioski o wypłatę odszkodowania z tytułu różnych układów indemnizacyjnych i obecnie toczy się postępowanie dotyczące wyjaśnienia tej kwestii, Sąd uznał, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu okoliczności tej nie można pominąć przy ocenie braku dochowania terminu zakończenia sprawy, gdyż od jej wyjaśnienia uzależniony jest wynik prowadzonego przez organ postępowania. Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy. Wyznaczając termin, w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd musi mieć też na względzie możliwość realnego zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i adekwatnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenie postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin sześciu miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Termin ten podyktowany jest, między innymi, wskazaną powyżej koniecznością wyjaśnienia sprawy wniosków o wypłatę odszkodowania z układów indemnizacyjnych. Ponadto Sądowi znana jest z urzędu obecna sytuacja polityczno-gospodarcza dotycząca kwestii wypłaty odszkodowań oraz zmiany w strukturze organizacyjnej Biura Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Urzędu [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i §1 a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.