I SAB/Wa 842/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1964 r., nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. B. pismem z [...] listopada 2015 r. wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1964 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowy wniosek został wniesiony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło swoją niewłaściwość i na podstawie art. 56 § 1 k.p.a. przekazało sprawę Wojewodzie [...] jako organowi właściwemu, informując o tym wnoszącego. Następnie Wojewoda, po zapoznaniu z aktami sprawy, powołując się na art. 19 k.p.a. uznał swoją niewłaściwość i zawiadomieniem z 22 września 2014 r. przekazał sprawę do rozpatrzenia Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju. Jednocześnie wskazano, że wobec nierozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego pismem z 27 października 2015 r. wezwano Ministra do usunięcia naruszenia prawa, które pozostało bez odpowiedzi. Podniesiono, że w niniejszej sprawie organ nie podjął żadnych działań, jak również nie informował strony o przyczynach zwłoki i terminie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie stwierdził, że zwłoka w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku nie wynikała z rażących zaniedbań, a z okoliczności niezależnych od organu. Wskazał jako przyczynę dużą liczbę spraw prowadzonych przez każdego z referentów, spraw wymagających zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz ustalenia stron, w sytuacji gdy dostępne rejestry są nieaktualne, co uniemożliwia, przy ograniczonych zasobach, dochowanie terminów wynikających z kodeksu. Podniósł także, że do dnia przekazania niniejszej skargi organ nie dysponuje aktami własnościowymi nieruchomości, o które wystąpił do Urzędu [...] w dniu [...] października 2014 r. oraz ponownie pismem z [...] czerwca 2015 r. Wskazał również, że o fakcie poszukiwania akt własnościowych został poinformowany pełnomocnik skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Również stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga A. B. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1964 r., nr [...] wpłynął do organu w dniu [...] września 2014 r., co wynika z umieszczonej prezentaty Ministra na zawiadomieniu Wojewody [...] z [...] września 2014 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Od tej więc daty rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 § 3 in fine k.p.a. Pomimo jego upływu Minister Infrastruktury i Budownictwa nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w toku tego postępowania organ wystąpił do Urzędu [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie akt własnościowych (vide: pismo z [...] października 2014 r.), na które otrzymał odpowiedź przy pismach z [...] października 2014 r. i [...] grudnia 2014 r., w których poinformowano o tym, że Urząd nie jest w posiadaniu żądanych akt, gdyż zostały one przesłane do innego Wydziału, celem ich wykorzystania, oraz że nie zostały zwrócone. Minister ponowił swoje żądanie dopiero pismem z [...] czerwca 2015 r., a następnie pismem z [...] grudnia 2015 r., czyli po ponad półrocznych przerwach. Zwrócił się również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wypożyczenie akt postępowania dotyczących sprawy prowadzonej pod sygn. [...], które zostały przekazane do Ministra w dniu [...] lipca 2015 r. Wprawdzie każde pismo organu przesyłane było do wiadomości pełnomocnika skarżącej, jednakże brak jest w aktach sprawy pisma wypełniającego dyspozycję art. 36 k.p.a., którym Minister poinformowałby stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W tej sytuacji Sąd uznał, że bezczynność, której dopuścił się organ jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.