I SAB/Wa 85/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1951 r., nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do wydania aktu w określonym terminie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz G. A. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) G. A. pismem z [...] lutego 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1951., nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Powyższy wniosek wpłynął do Kolegium [...] października 2014 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ prowadzący postępowanie zwrócił się pismem z [...] lutego 2015 r. do Prezydenta [...] o przesłanie akt nieruchomości, które otrzymał [...] września 2015 r. Następnie pismem z [...] września 2015 r. wystąpił o informacje do sądu powszechnego. Uzyskał je [...] października 2015 r. Z kolei [...] lipca 2016 r. Kolegium wystąpiło do Fundacji "[...]" oraz Muzeum [...], poszukując uczestników postępowania. Pismami z [...] i [...] sierpnia 2016 r. uzyskało odpowiedzi z tych instytucji. Kolejną czynność podjęło [...] października 2016 r., występując do Urzędu Stanu Cywilnego o udzielenie informacji. Odpowiedź uzyskało [...] października 2016 r. Zawiadomieniem z [...] listopada 2016 r. organ poinformował o prowadzonym postępowaniu, zaś postanowieniem z [...] listopada 2016 r., nr [...]zawiesił, na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa, postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie uznania za zmarłego S. S. i zobowiązał stronę do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie ww. postępowania. G. A. pismem z [...] listopada 2018 r. wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło postępowanie w sprawie i jednocześnie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesiło je do czasu ustalenia następstwa prawnego po S. S. W skardze na bezczynność złożonej do Sądu skarżąca wniosła o zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1951 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia akt sprawy organowi. Skarżąca uzasadniła, że w związku z zakończeniem postępowania o uznanie uczestnika postępowania za zmarłego, nie istnieją żadne przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że zawiesiło postępowanie do czasu ustalenia następstwa prawnego po osobie uznanej za zmarłą, która była jednym z właścicieli nieruchomości objętej postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], którym zostało zawieszone postępowanie, prowadzone z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wydania przez organ rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku zawieszenia postępowania brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do rozstrzygnięcia sprawy, aż do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, lecz dopiero po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. W orzecznictwie sądowadministracynym podkreśla się, że na gruncie przepisów p.p.s.a. brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Przy czym wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności organu, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny w zawisłej przed nim sprawie. W takiej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Organ mógłby bowiem uniknąć uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na bezczynność, gdy tylko przed dniem rozprawy sądowej wydałby postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że pomimo tego, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania podlega ocenie w odrębnym trybie, to jednak przyjęcie tezy o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w razie zawieszenia postępowania administracyjnego, może prowadzić do podejmowania przez organ czynności pozornych, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za opieszałe podejmowanie działań. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie administracyjnej postanowienie o zawieszeniu postępowania, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ do czasu jego zawieszenia stwierdzić należy, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa i przekroczył termin załatwienia sprawy. Mając jednak na uwadze okres przekroczenia terminu, określonego w kpa, charakter sprawy oraz fakt, że postępowanie było zawieszone od wydania postanowienia z [...] listopada 2016 r. i to w celu uzyskania orzeczenia o uznaniu osoby za zmarłą, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - nie miało miejsca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).