I SAB/Wa 851/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-02
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca "nienależytego podejścia do obowiązków służbowych, czyli bezczynności w wykonaniu przedstawicieli państwowych dyr. ośrodka wobec NIE wypełnienia w całości ww treści wezwań, co narusza prawo" oraz zarzutów nieważności postępowania z powodu kierowania korespondencji na nieprawidłowy adres, może być rozpoznana przez sąd administracyjny jako skarga na bezczynność lub skarga obywatelska?Ratio decidendi
Skarga, która dotyczy ogólnych nieprawidłowości w działaniu organu, takich jak kierowanie korespondencji na niewłaściwy adres, a nie konkretnej sprawy administracyjnej, nie może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Tego typu skargi, dotyczące krytyki wykonywania zadań przez organy lub ich pracowników, naruszenia praworządności czy przewlekłości, powinny być rozpatrywane przez organy administracji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Skarga na bezczynność w postępowaniu sądowoadministracyjnym może dotyczyć jedynie konkretnej sprawy administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca T.G. wniosła skargę na "nienależyte podejście do obowiązków służbowych, czyli bezczynność w wykonaniu przedstawicieli państwowych dyr. ośrodka wobec NIE wypełnienia w całości ww treści wezwań, co narusza prawo". Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące kierowania korespondencji na adres, pod którym nie zamieszkiwała, co uniemożliwiało jej udział w postępowaniach i zapoznanie się z wydawanymi aktami. Pełnomocnik skarżącej sprecyzował, że przedmiotem skargi są działania Dyrekcji Centrum Pomocy Społecznej w sprawach dotyczących wniosków o przyznanie pomocy, a głównym zarzutem jest nieważność postępowania z powodu doręczania korespondencji na nieprawidłowy adres. Prezydent [...] wniósł o oddalenie lub odrzucenie skargi, wskazując na prawidłowe rozpatrzenie wniosków i doręczenie postanowień. Sąd wezwał pełnomocnika do sprecyzowania przedmiotu skargi, a następnie postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie działania Dyrekcji Centrum Pomocy Społecznej w sprawach dotyczących wniosków pomocowych postanawia odrzucić skargę.
T.G. pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "nienależyte podejście do obowiązków służbowych, czyli bezczynności w wykonaniu przedstawicieli państwowych dyr. ośrodka wobec NIE wypełnienia w całości ww treści wezwań, co narusza prawo". Jednocześnie skarżąca wymieniła 20 załączników/pism, mających być jej wezwaniami, wnioskami i stanowiskami, w różnego rodzaju sprawach prowadzonych przez Centrum Pomocy Społecznej. Skarżąca poruszyła również kwestię braku adresu do korespondencji.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie.
Organ wskazał, że przywołane przez skarżącą w załącznikach wniosek z dnia [...] sierpnia 2015r., został rozpatrzony postanowieniem nr [...], z dnia [...] września 2015 r., a wniosek z dnia [...] sierpnia 2015 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz powiadomieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 roku. Postanowienia i powiadomienie zostały skarżącej skutecznie doręczone.
Jednocześnie organ poinformował, że T.G. od dnia [...] maja
2013 r. w podaniach składanych do Centrum Pomocy Społecznej nie wskazuje adresu do korespondencji. Składając wnioski do innych instytucji i organów za pośrednictwem Centrum Pomocy Społecznej tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Prezydenta [...], Burmistrza [...], wskazuje adres: ul. [...]. Centrum Pomocy Społecznej nie zna powodów, dla których skarżąca nie wskazuje Centrum Pomocy Społecznej adresu do korespondencji. Tymczasem w toku prowadzonych postępowań administracyjnych ustalono, iż T.G. zamieszkuje w [...] przy ul. [...], co potwierdziły przeprowadzone w tym miejscu wywiady środowiskowe. W związku z tym organ, przekazuje korespondencję na wskazy adres miejsca zamieszkania.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej adw. T.R. do jednoznacznego sprecyzowania przedmiotu skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez T.G., poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji; postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności, ewentualnie w przypadku, gdy jest to skarga na bezczynność albo
przewlekłość organu (jakiego), o wskazanie niewydania jakiego aktu lub podjęcia jakiej czynności bezczynność/przewlekłość ta dotyczy oraz, czy w tym przedmiocie skarżąca występowała z zażaleniem o którym mowa w art. 37 Kpa, a jeśli tak o przesłanie odpisu złożonego zażalenia – w terminie 14 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpowiadając na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej, sprecyzował, że przedmiotem skargi "są działania Dyrekcji Centrum Pomocy Społecznej w sprawach dotyczących wniosków T.G. o przyznanie pomocy. W ramach tych postępowań, u skarżącej przeprowadzono wywiady środowiskowe. Wyniki tych wywiadów były utrwalane na formularzach urzędowych. W efekcie postępowania organ wydawał decyzje o odmowie przyznania pomocy".
Pełnomocnik wskazał, że "głównym zarzutem skarżącej jest de facto zarzut nieważności podstępowania, wskazany w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. Organ bowiem notorycznie przezywał korespondencję dla skarżącej na adres, pod którym nie zamieszkiwała. Skarżąca, w pismach kierowych do Dyrekcji CPS, swój adres do korespondencji wskazywała poprzez wymienienie podstawy prawnej (art. 42 § 2 lub § 3 k.p.a.)." Pełnomocnik podniósł również, że skarżąca jest osobą bezdomną.
Pełnomocnik podniósł, że "Skarżąca nie jest w stanie wymienić wszystkich aktów administracyjnych, decyzji i postanowień, które w ramach postępowań dotyczących udzielenia pomocy przez CPS zostały wydane w jej sprawach. Przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, iż były one wysyłane na adres niebędący jej adresem zamieszkania. Skarżąca wielokrotnie wzywała organ do doręczenia jej pism i decyzji oraz postanowień w trybie przewidzianym w art. 42 § 2 i § 3 k.p.a. składając w tym zakresie stosowne zażalenia. Dwa główne zażalenie w tej sprawie zostały złożone w dniach 4 sierpnia 2015 r. oraz 25 sierpnia 2015 r.".
W dalszej części pisma pełnomocnik wskazał, że przedmiotem skargi są "akty administracyjne wydane w toku opisanych wyżej postępowań, o których skarżąca ma wiedzę. Są to akty administracyjne nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. oraz [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] i [...] z dnia [...] marca 2014 r."
Pełnomocnik wskazał również, iż "w odpowiedzi na zażalenia z dnia 4 sierpnia oraz 25 sierpnia 2015 r. organ wezwał skarżącą do nawiązania kontaktu z pracownikiem CPS. Wezwanie to zostało wysłane na adres, pod którym skarżąca, nie przebywała. Nie miała ona zatem realnej możliwości, aby zapoznać się z kierowaną do niej korespondencją. Skutkiem tego, było wydanie powiadomienia z dnia [...] września 2015 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. T.G. wnosiła bezpośrednio do organu podania o doręczanie jej korespondencji w trybie art. 42 § 2 k.p.a. tj. w lokalu Centrum Pomocy Społecznej, jednak postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Organ odmówił doręczenia korespondencji w tym trybie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zdaniem Sądu z treści pisma pełnomocnika skarżącej, precyzującego złożoną skargę wynika, że przedmiotem skargi T.G. są nieprawidłowości organu w prowadzeniu licznych spraw strony, wynikające w głównej mierze z kierowania korespondencji na adres, pod którym skarżąca (jak twierdzi), nie przebywa. Sytuacja ta w ocenie skarżącej, uniemożliwia jej udział we wszystkich prowadzonych postępowaniach toczących się przed Centrum Pomocy Społecznej oraz tych toczących się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Dlatego z powodu nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji skarżąca nie może wskazać wszystkich orzeczeń wydawanych w jej sprawie. Znane są jej jedynie akt nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. oraz numery spraw prowadzonych przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym [...], z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] i [...] z dnia [...] marca 2014 r."
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że z treść pisma pełnomocnika skarżącej, wynika, że skarga T.G. ma charakter skargi obywatelskiej regulowanej przez przepisy działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż wiąże się z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszeniem praworządności i interesów skarżących, a także przewlekłym i biurokratycznym załatwieniem sprawy (art. 227 Kpa).
Skargi tego typu rozpatrywane są przez organy administracji wskazane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, co oznacza, że nie mogą być przez nie rozpoznawane. Tym bardziej, że w postępowaniu sądowadministracyjnym przedmiotem skargi na bezczynność może być jedynie konkretna sprawa administracyjna - a nie całokształt działań jednego lub więcej organów administracji publicznej.
Postępowanie skargowe stanowi bowiem odrębny rodzaj postępowania, służąc usprawnieniu działania administracji, eliminowaniu z niej zjawisk, takich jak nadmierna przewlekłość postępowania, czy biurokratyzm. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się zatem konkretnej sprawy administracyjnej - w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej.
Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło