I SAB/Wa 86/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] marca 2019 r. B. K. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] (dalej jako organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] w [...]. W skardze podniesiono, że wnioski o przyznanie użytkowania wieczystego na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. (tekst jedn. Dz.U z 1991 r. nr 30 poz. 127 ze zm.), zostały złożone w dniach [...] maja 1987 r. i [...] września 1987 r. przez Z. G.. Wnioski te dotychczas nie zostały rozpoznane. W latach 2010 r. i 2011 r. wnioski o przyznanie użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej jako ugn) złożyli ponadto pozostali następcy prawni dawnych właścicieli, w tym R. K. – ojciec skarżącego. [...] czerwca 2018 r. skarżący złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Prezydent [...] dotychczas nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Z powyższych względów Sąd rozpoznał skargę jako skargę na bezczynność organu. Jako wniosek inicjujący postępowanie Sąd uznał wniosek R. K. o zwrot nieruchomości przy ul. [...] w [...], przejętej przez Skarb Państwa na podstawie dekretu z [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr. 50 poz. 279), złożony [...] marca 2011 r. Wnioski Z. G. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, złożone w 1987 r. nie zawierają podstawy prawnej ani uzasadnienia, co nie pozwala stwierdzić jakie postępowanie zostało nimi zainicjowane (np. w trybie przepisów Kodeksu cywilnego czy ustawy gospodarce nieruchomościami dotyczących instytucji użytkowania wieczystego); ponadto postępowanie w zakresie rozpoznania ww. wniosków nie może być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, z uwagi na brak wykazanego następstwa prawnego pomiędzy Z. G. a skarżącym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie od 2011r. zaistniała bezczynność organu, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). Jak wynika z akt sprawy, przy piśmie z [...] marca 2011 r. organ zwrócił się o akta własnościowe nieruchomości. Kolejną czynnością w sprawie jest dopiero wystąpienie do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie aktualnej informacji z rejestru gruntów wraz z odbitką mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi oraz rozliczeniem ww. nieruchomości, co nastąpiło przy piśmie z [...] lipca 2015 r. [...] marca 2017 r. sporządzona została opinia geodezyjna, zaś [...] lipca 2017 r. szkic przedmiotowej nieruchomości. Ostatnią odnotowaną czynnością w sprawie jest wezwanie z [...] kwietnia 2019 r. do nadesłania dokumentów potwierdzających własność przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] listopada 1945 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo, że wniosek został złożony [...] marca 2011 r., tj. ponad osiem lat temu organ dotychczas nie rozstrzygnął sprawy a czynności podejmowane były sporadycznie i w dużych odstępach czasu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku B. K. w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami (pkt 1 sentencji), na podstawie art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) (pkt 3 sentencji). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.