I SAB/Wa 87/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. R. i K. R na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2015r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1950r. Nr L.dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E. R. i K. R. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku Pismem z dnia [...] stycznia 2018r. E.R. i K.R. wniosły skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również jako SKO) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2015r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1950r. Nr L.dz. [...]. Skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wyznaczenie SKO w Warszawie terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy, stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz.1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Wniosły także o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015r. wystąpiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1950r., Nr L.Dz. [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016r. organ zawiesił postępowanie do czasu ustalenia wszystkich jego stron. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016r. pełnomocnik skarżących wystąpił w imieniu skarżących z wnioskiem i podjęcie zawieszonego postępowania, przedkładając prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku po G.W. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. organ podjął zawieszone postępowanie. Pismem z dnia [...] stycznia 2017r. organ wezwał skarżące do załączenia do akt sprawy opinii geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę, określającej, jakie obecnie działki wchodzą w skład dawnej nieruchomości hipotecznej. Odpowiedzi na powyższe skarżące udzieliły w piśmie z dnia [...] lutego 2017r. Skarżące podniosły, że z uwagi na brak działań ze strony organu, pismem z dnia [...] czerwca 2017r. wystąpiły z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wskazały, że organ pismem z dnia [...] czerwca 2017r. poinformował, że został przedłużony termin załatwienia przedmiotowej sprawy z uwagi na konieczność dokonania oceny zebranego materiału dowodowego. Jednocześnie wskazał, że załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż do dnia 15 września 2017r. Termin ten jednak nie został dotrzymany. Wobec powyższego zdaniem skarżących, skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z akt sprawy wynika, że skarżące pismem z dnia [...] czerwca 2017r. wystąpiły do Kolegium z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a wezwanie to Sąd uznał za ponaglenie określone w art. 37 k.p.a. Tym samym skarżące wyczerpały wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i wtedy gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Jak wynika z bowiem z akt sprawy organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących z dnia [...] stycznia 2015r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1950r. Nr L.dz. [...] i nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Z tego względu Sąd zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia powyższego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym do jego rozpoznania. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jednocześnie rozstrzyga o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Oceniając działanie organu Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podejmował działania w celu zgromadzenia całości materiału dowodowego oraz ustalenia wszystkich osób mających przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Ponadto, pismem z dnia [...] czerwca 2017r. organ poinformował, pełnomocnika o przedłużeniu terminu załatwienia przedmiotowej sprawy z uwagi na konieczność dokonania oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wskazał nowy termin jej załatwienia. Jednocześnie na względzie należy również mieć, iż od dnia [...] lutego 2016r. (postanowienie [...]) do dnia [...] stycznia 2017r. (postanowienie [...]) postępowanie w sprawie było zawieszone, a zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowanie wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżących nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1 a w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800).