I SAB/Wa 88/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J., J. G., K. G., A. D. i P. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz K. J., J. G., K. G., A. D., P. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku K. J., J. G., K. G., A. D., P. G. pismem z [...] stycznia 2017 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], hip. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania prowadzonego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że przed Prezydentem toczy z wniosku spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości postępowanie o rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do przedmiotowej nieruchomości. Podnieśli, że w postępowaniu tym, nie została wydana decyzja administracyjna, pomimo zebrania całego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Wobec bezczynności organu skarżący wnieśli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które postanowieniem z [...] września 2016 r., nr [...] uznało zażalenie za uzasadnione i zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w terminie do [...] listopada 2016 r. Skarżący wskazali, że pomimo upływu terminu wyznaczonego w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] decyzja administracyjna nie została dotychczas wydana. Nie zostali również poinformowani o przyczynach zaistniałej zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienie w rozpatrywaniu wniosku dekretowego spowodowane było bardzo dużą ilością prowadzonych postępowań oraz trwającą od [...] lipca 2016 r. reorganizacją komórki prowadzącej tę sprawę Zaznaczył, że reorganizacja ta wiązała się również za zmianami procedur, nadzoru oraz pełnomocnictw dla osób, które zostały upoważnione do podpisywania decyzji, aktów notarialnych oraz innych pism w imieniu Prezydenta W. Organ dodał, że opóźnienie przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku spowodowane było także bardzo dużą ilością prowadzonych postępowań oraz koniecznością rozpoznawania w pierwszej kolejności skierowanych do referatów pism organów ścigania, pism sądowych oraz spraw kierowanych z organu administracji publicznej – Komisji Weryfikacyjnej do spraw reprywatyzacji, działającej w ramach Ministerstwa Sprawiedliwości. Organ podkreślił, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy są sprawami skomplikowanymi, a ich złożoność oraz okoliczności jakie powinny być ustalone w toku tych postepowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017 r., poz. 1369 t.j) powoływanej dalej jako P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Organ od [...] lutego 2016 r., tj. od daty wpływu do organu wniosku o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], hip. nr [...] do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby od [...] lutego 2016 r., organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Dopiero w odpowiedzi na skargę poinformował skarżących, że przewidywany termin zakończenia przedmiotowego postępowania to [...] września 2018 r. Działania organu rażąco naruszają prawo, skoro od ponad dwóch lat od daty wpływu wniosku do dnia orzekania przez Sąd, organ nie rozpoznał wniosku. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad dwóch organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak działania w sprawie bardzo duża ilość prowadzonych postępowań oraz reorganizacja wiążąca się ze zmianami procedur, nadzoru i udzielania pełnomocnictw. Kwestie sposobu organizacji pracy i wykorzystania kadr pozostają poza oceną Sądu i nie mogą stanowić okoliczności zwalniających organ od terminowego załatwiania spraw. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to trzy miesiące od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Termin ten pozwoli organowi na zgromadzenie pełnego materiału dowodowego i wydanie decyzji w sprawie. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Poza sporem jest, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w sprawie. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.