I SAB/Wa 92/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w M. na bezczynności Wojewody [...] w przedmiocie refundacji kosztów związanych z podziałem nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 19 lutego 2004 r. Spółdzielnia [...] w [...] M., działając na podstawie art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), wystąpiła do Wojewody [...] o refundację kosztów poniesionych przez Spółdzielnię w związku z dokonanymi podziałami nieruchomości, niezbędnymi do określenia przedmiotu odrębnej własności lokali w budynkach spółdzielczych. Pismem z dnia 31 października 2005 r., znak: [...] zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego [...] Urzędu Wojewódzkiego poinformował Spółdzielnię [...] w M., że cała kwota wydatków przedstawionych przez Spółdzielnię nie może podlegać refundacji, a jedynie jej część. Spółdzielnia [...] w M. pismem z dnia 30 grudnia 2005 r. wystąpiła do Wojewody [...] o rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie refundacji w formie decyzji administracyjnej. Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego [...] Urzędu Wojewódzkiego pismem z dnia 20 lutego 2006 r. poinformował Spółdzielnię, że brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej, wskazując, iż z treści ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie wynika, aby miały do niej zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 28 kwietnia 2006 r. Spółdzielnia [...] w M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] polegającą na odmowie wydania decyzji administracyjnej w sprawie refundacji kosztów poniesionych przez Spółdzielnię w związku z podziałem nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazano, że ewentualne spory dotyczące dokonania przez Skarb Państwa refundacji kosztów związanych z podziałem nieruchomości podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych została określona w art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis art. 3 § 2 powołanej ustawy zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego wyżej przepisu prawa wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, określone postanowienia, inne czynności i akty dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty tych jednostek w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na bezczynność organów w przypadku nie wydania decyzji administracyjnych, określonych postanowień i innych aktów z zakresu administracji publicznej oraz nie dokonania czynności z zakresu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie Spółdzielnia w M. wniosła skargę na bezczynność Wojewody [...] polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawie refundacji kosztów, przewidzianej w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Zgodnie z art. 41 ust. 1 powołanej ustawy, po jej wejściu w życie, spółdzielnie są obowiązane wystąpić z wnioskiem do właściwego organu w sprawie połączenia lub podziału nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne do wydzielenia nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni oraz podjąć czynności związane z rozgraniczeniem oraz połączeniem nieruchomości, a także ewidencją gruntów i budynków, jeżeli bez tych czynności oznaczenie przedmiotu odrębnej własności lokali położonych w obrębie nieruchomości innych niż te, o których mowa w art. 35, byłoby niemożliwe albo działka wydzielona pod budynkiem lub budynkami nie spełniałaby wymogów przewidzianych dla działek budowlanych. Stosownie do treści art. 41 ust. 4 powołanej ustawy uzasadnione koszty związane z podziałem nieruchomości oraz z czynnościami związanymi z rozgraniczeniem nieruchomości oraz ewidencją gruntów i budynków, w tym również uzasadnionych prac geodezyjnych, refunduje Skarb Państwa. Koszty te refundowane są z budżetu państwa na wniosek spółdzielni. Wniosek o refundację kosztów spółdzielnia składa do wojewody właściwego ze względu na siedzibę spółdzielni, dołączając rachunki lub inne dowody poniesienia tych kosztów. Wniosek winien być złożony do dnia 31 grudnia 2005 r. Koszty zwraca wojewoda (art. 41 ust. 5, 7 i 8). Przepisy tej ustawy nie zawierają norm wskazujących na zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie zawierają one wyraźnego przekazania sprawy refundacji kosztów związanych z podziałem nieruchomości na drogę rozstrzygnięcia decyzją administracyjną. Brak takiego upoważnienia oznacza brak podstaw prawnych do wydania decyzji o zwrocie kosztów przez organ administracji publicznej. Realizacja zatem roszczenia o zwrot kosztów związanych z podziałem nieruchomości może nastąpić tylko w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Samo wskazanie wojewody jako podmiotu właściwego do dokonania zwrotu kosztów poniesionych w związku z podziałem nieruchomości, nie oznacza, że rozstrzyga on o tym przez wydanie decyzji administracyjnej. Wojewoda występuje tu nie jako organ administracji publicznej, ale jako reprezentant Skarbu Państwa, z którego budżetu koszty te są pokrywane. Występuje więc tu jako podmiot stosunku cywilnoprawnego, a nie jako organ administracji państwowej. Jak słusznie wskazał Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę, wszelkie spory wynikłe na tym tle podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne. Należy ponadto wskazać, że z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa" i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 kpa wynika, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 kpa, lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Podkreślić należy, że tryb administracyjny uruchamiany jest tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki z art. 1 kpa do wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie z art. 1 kpa wyznaczane jest takimi przesłankami, jak: prawnym charakterem organu, jego właściwością, rodzajem spraw i prawną formą załatwienia sprawy. Skoro właściwość sądów administracyjnych jest wyłączona to skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.