I SAB/Wa 92/18

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. M. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nieudzielenia odpowiedzi na pismo postanawia : I. przyznać D. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu [...] marca 2018 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca samodzielne prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest zasiłek okresowy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz pomoc alimentacyjna otrzymywana od matki o łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca podał, że oprócz oszczędności w wysokości [...] zł nie posiada żadnego majątku w tym nieruchomości, mieszkania, nieruchomości rolnej, innej nieruchomości, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Wnioskodawca podał, że jest osobą mocno schorowaną, posiadającą wiele schorzeń. Oświadczył, że do [...] grudnia 2017 r. posiadał rentę socjalną. Jako stałe wydatki i zobowiązania pieniężne wnioskodawca podał opłaty za telefon w wysokości [...] zł oraz wydatki na zakup leków w wysokości [...] – [...] zł i dojazdy do Centrum [...] i lekarzy specjalistów. Zarządzeniem z dnia 20 marca 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 72/18 wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu podał jedynie wysokość otrzymywanego zasiłku okresowego - [...] zł oraz pomoc finansową w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł miesięcznie. Zapytano czy wnioskodawca nadal otrzymuje rentę socjalną, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, gdyż w nadesłanym formularzu oświadczył, że "do [...] grudnia 2017 r. miał rentę socjalną", w przypadku natomiast nie otrzymywania obecnie renty należało podać przyczynę z powodu której wnioskodawca jej nie otrzymuje. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy podejmuje jakiekolwiek prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, a jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego wnioskodawca uzyskuje ten dochód. Wezwano wnioskodawcę do podania czy samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami (np. żoną, dziećmi, matką, ojcem), jeśli tak, należało podać z kim pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wskazać wysokość dochodu uzyskiwanego przez te osoby i tytuł z jakiego dochód ten uzyskują (np. zatrudnienie, emerytura, renta, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, gdzie i u kogo zamieszkuje (pokój/mieszkanie/dom), należało podać wielkość w m ² oraz czyją stanowi on własność, gdyż w nadesłanym formularzu zaznaczył, że nie posiada zarówno domu, jak i mieszkania, a zatem nie wiadomo gdzie wnioskodawca mieszka. Zapytano, czy wnioskodawca wynajmuje pokój/mieszkanie/dom, jeśli tak, należało wskazać wysokość miesięcznych kosztów ponoszonych w związku z wynajmem (pokoju/mieszkania/domu) oraz ewentualnie koszty jakie wnioskodawca ponosi w związku z utrzymaniem pokoju/mieszkania/domu, należało je wyszczególnić i podać ich miesięczną wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Wezwano wnioskodawcę do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych oraz na dojazdy do lekarzy specjalistów. Zapytano, czy wnioskodawca posiada zadłużenia, pożyczki lub kredyty, jeśli tak, należało wskazać u kogo (osoby fizycznej czy w banku), na jaki cel zostały wzięte, kiedy upływa termin ich spłaty i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych bądź instytucji państwowych lub społecznych poza zasiłkiem okresowym w wysokości [...] zł oraz pomocą finansową w wysokości [...] zł, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie (pomoc finansowa, inne). Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy (styczeń i luty 2018 r.), bądź też złożenia oświadczenia, że wnioskodawca nie posiada żadnych kont bankowych złotówkowych lub w innej walucie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu [...] kwietnia 2018 r. (data stempla biura podawczego) do sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 72/18 wpłynęły wyjaśnienia i dokumenty dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawcy. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawcy został przyznany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zasiłek na dożywianie w wysokości [...] zł na rok oraz ubiega się o przyznanie zasiłku okresowego. Wyjaśnił, że renta socjalna została mu przyznana do [...] grudnia 2017 r., a obecnie toczy się kolejne postępowanie odwoławcze przed komisją lekarską. Wyjaśnił, że obecnie nie otrzymuje renty socjalnej z powodu upływu terminu na jaki została przyznana. Oświadczył, że stan zdrowia nie pozwala mu na podejmowanie pracy dorywczej i takiej pracy nie wykonywał. Dodał, że czasami bierze udział w komisji podczas wyborów. Wnioskodawca oznajmił, że jest kawalerem i nie posiada dzieci. Zaznaczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wyjaśnił, że zamieszkuje w domu u rodziców, ma do dyspozycji pokój z dostępem do łazienki i kuchni. Oświadczył, że dom stanowi własność rodziców, a pomoc alimentacyjna polega na tym, że matka opłaca [...] rachunków. Wnioskodawca podał, że nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem domu, jedynie koszt telefonu [...] zł miesięcznie. Wskazał, że orientacyjna kwota jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego zależy, od środków jakimi dysponuje w danym miesiącu. Obecnie jest to kwota [...] zł na rok, co miesięcznie daje kwotę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oznajmił, że nie posiada kredytu. Ma natomiast pożyczkę u osób fizycznych bez wskazanej daty jej zwrotu i podpisanej umowy. Dodał, że są to małe kwoty na przeżycie, w sumie na kwotę ponad [...] zł. Oświadczył, że nie otrzymuje żadnej pomocy ponad tą którą wskazał. Wnioskodawca dołączył do wyjaśnień kserokopię legitymacji rencisty i faktur za telefon. Nie załączył natomiast wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy wnosząc o wyznaczenie nowego terminu do ich złożenia. W tym stanie sprawy zważono, co następuje : Stosownie do treści art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wprawdzie nie nadesłał wyciągów bankowych z posiadanego konta bankowego jednakże uznano, że przedstawił sytuację finansową i życiową w sposób pozwalający na przyjęcie, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.