I SAB/Wa 93/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r. nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1974 r. nr [...]. Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisów art. 36 § 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i 3 kpa, w związku z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania opisanego na wstępie wniosku. Wskazał, że dnia [...] stycznia 2020 r. złożył do Ministra Rozwoju wniosek z [...] grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1974 r. nr [...] odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...]. Dnia [...] lutego 2020 r. Minister Rozwoju przekazał Wojewodzie [...] niniejszy wniosek na podstawie art. 65 § 1 kpa. Dnia [...] marca 2021 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Wojewody, bowiem pomimo upływu roku od wniesienia wniosku Wojewoda nie podjął żadnych kroków w przedmiotowej sprawie ani nie poinformował skarżącego o przyczynach niezałatwienia jej w terminie. Zdaniem skarżącego nie ulega zatem wątpliwości, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy. W konsekwencji skarżący wniósł o wyznaczenie Wojewodzie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, stwierdzenie, że bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000 zł oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości 2500 zł i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda przedstawił dotychczasowy tok postępowania i wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. J. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r. Powyższej decyzji wnioskodawca zarzucił rażące naruszenie art. 8 § 1 k.c. w zw. z art. 10 i 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341) poprzez skierowanie decyzji do W. G. z domu N., zmarłej dnia [...] października 1963 r., tj. osoby nieżyjącej, oraz orzeczenie o jej prawach i obowiązkach jako strony postępowania, pomimo że jako osoba nieżyjąca nie posiadała ona zdolności prawnej i nie mogła być stroną postępowania. We wniosku skarżący poinformował organ, że na podstawie zawartej umowy kupna-sprzedaży J. D. nabyła od M. G. cały przysługujący jej udział w spadku po zmarłym M. G.. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że M. G. był stroną postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r. Wobec tego pismem z dnia [...] marca 2021 r. Wojewoda wystąpił do J. D. z wezwaniem o dołączenie oryginału bądź uwierzytelnionej kopii dokumentu dowodzącego nabycie udziału w spadku po zmarłym M. G.. Z uwagi na brak możliwości ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r. do czasu ustalenia legitymacji prawnorzeczowej nabywcy udziału w spadku przysługującego M. G. po zmarłym M. G.. W związku ze złożonym w dniu [...] marca 2021 r. przez skarżącego ponagleniem na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia opisanego na wstępie wniosku, Wojewoda w dniu [...] marca 2021 r. przekazał ww. ponaglenie wraz z aktami administracyjnymi sprawy Ministrowi Rozwoju, Pracy i Technologii. Przy czym do dnia wystosowania niniejszego pisma (tj. [...] kwietnia 2021 r.) Minister Rozwoju, Pracy i Technologii nie zwrócił organowi wojewódzkiemu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, ani nie doręczył rozstrzygnięcia w sprawie ponaglenia. Wojewoda wskazał również, że nie przedłożono dokumentu pozwalającego na stwierdzenie skutecznego nabycia praw do udziału w spadku po zmarłym M. G. przez J. D., a tym samym nie wykazano legitymacji procesowej. W związku z tym, w ocenie organu, nie ustała przyczyna zawieszenia przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1, art. 35 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Rozpoznając sprawę, Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku J. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje natomiast, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Z tej przyczyny Sąd umorzył postępowanie sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Jednocześnie, oceniając prowadzenie postępowania przez organ do czasu jego zawieszenia, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy wskazuje, że w dniu 11 marca 2020 r. wpłynął do Wojewody przekazany przez Ministra Infrastruktury wniosek skarżącego z dnia 30 grudnia 2020 r. Od daty wpływu do organu opisanego wyżej wniosku do dnia zawieszenia postępowania, czyli dnia [...] marca 2021 r. organ podejmował działania zmierzające do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania oraz zgromadzenia pełnego materiału dowodowego sprawy pozwalającego na jej rozpoznanie. Jednocześnie Sąd uwzględnił w sprawie okoliczność okresowego zawieszenia terminów procesowych spowodowanych wydaniem postanowienia o zwieszeniu z dnia [...] marca 2021 r., jak również spowodowanych przez epidemię COVID-19. Z wyżej podanych powodów, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały obecnie podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżący na skutek nierozpoznania w ustawowym terminie przez organ wskazanego wniosku doznał uciążliwości, które obecnie wymagałyby zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Ponadto zastosowanie tej instytucji mogą uzasadniać tylko szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez zastosowania tych środków orzeczenie organu nie zostanie wydane. W niniejszej sprawie taka sytuacja z całą pewnością obecnie nie wystąpiła. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do podjęcia działań na postawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 151 w związku z art. 149 § 2 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 tej ustawy. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.