I SAB/Wa 94/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lipca 2007 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. Z. pismem z dnia 4 lutego 2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 lipca 2007 r. ponowionego pismem z dnia 17 lutego 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). przeszła na własność Państwa. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 lipca 2007 r. Urząd Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych wystąpił do Archiwum Urzędu W. o przesłanie uwierzytelnionych kopii akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 27 lipca 2009 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji jakie było przeznaczenie w/w terenu w Ogólnym Planie Zabudowania W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r., sygn [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym tego terenu. Pismem z dnia 25 lutego 2010 r. organ wystąpił również do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o podanie informacji na temat wejścia na teren przedwojennej nieruchomości pierwszego powojennego inwestora oraz o przesłanie decyzji lokalizacyjnej wydanej na przedmiotowy teren i innych dokumentów pozwalających na ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową działką Następnie, pismem z dnia 26 maja 2010 r., zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o przesłanie kopii szkicu nr [...], który jest załącznikiem do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...]. Pismem z dnia 12 listopada 2010 r. organ wystąpił ponownie do Archiwum Urzędu W. o przesłanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, w szczególności zawierających informacje na temat rozpoczęcia prac związanych z budową, zaś pismem z dnia 15 grudnia 2010 r., zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o wydanie zaświadczenia z księgi hipotecznej nr [...], z działów I-IV dla nieruchomości położonej w W. W związku z nierozpoznaniem przez Prezydenta W. sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (pomimo gromadzonej w latach 2007 – 2010 dokumentacji) skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem, na niezałatwienie jej w terminie. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione, w konsekwencji czego zobowiązał organ I instancji do rozpatrzenia sprawy do dnia 31 października 2012 r. Pismem z dnia 6 grudnia 2012 r. organ poinformował wnioskodawczynie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy – wyznaczając go na dzień 31 marca 2013 r. Wobec braku wydania decyzji przez Prezydenta W. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 k.p.a. W związku z czym strona została poinformowana, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia 14 marca 1990 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. niewątpliwie nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wniosek o odszkodowanie z dnia 11 lipca 2007 r. za opisaną wyżej nieruchomość [...] jest rozpoznawany przez Prezydenta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, również tego wyznaczonego przez Wojewodę [....]. W ciągu ostatnich niespełna 6 lat organ co prawda kilkakrotnie wystąpił (w latach 2007 – 2010) o dokumentację niezbędną dla rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nawet w następstwie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. Prezydent nie podjął żadnych działań ukierunkowanych na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., można zarzucić organowi brak aktywności i długotrwałe prowadzenie postępowania, co oznacza konieczność orzeczenia rażącego naruszenia podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.