I SAB/Wa 96/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-03
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Joanna Skiba, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w przedmiocie wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i wypłacie odszkodowania, mimo złożenia przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, ponieważ wniosek skarżącej z dnia 7 maja 2007 r. o wydanie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i wypłatę odszkodowania stanowił żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ miał obowiązek ocenić formalnie i procesowo podanie oraz wydać decyzję w ustawowym terminie, czego nie uczynił, ograniczając się do korespondencji i rozmów, które nie stanowiły czynności procesowych.Stan faktyczny
Skarżąca Z. W. złożyła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie uregulowania stanu prawnego nieruchomości. Wcześniej zwracała się do różnych podmiotów o wykup lub wywłaszczenie działki, a następnie złożyła wniosek do Urzędu Miasta W. o wydanie decyzji o wywłaszczeniu i wypłatę odszkodowania. Wobec braku działania organu, skarżąca złożyła zażalenie na bezczynność do Wojewody. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że nie toczy się postępowanie administracyjne, a cel wywłaszczenia został już osiągnięty.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku Z. W. z dnia 7 maja 2007 r. o wywłaszczenie nieruchomości w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącej Z. W. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie uregulowania stanu prawnego nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku Z. W. z dnia 7 maja 2007 r. o wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej w W. - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej Z. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z. W. w dniu 17 kwietnia 2008 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [..] z obrębu [...] o powierzchni [...]m2.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu 18 stycznia 2007 r. zwróciła się do Przedsiębiorstwa Państwowego [...] o przejęcie gruntu o powierzchni [...] m2, tj. wykupu przedmiotowej działki. Pismo to pozostało bez odpowiedzi, w związku z tym skarżąca ponowiła swój wniosek pismami z dnia 27 lutego 2007 r. i 20 marca 2007 r. W odpowiedzi na powyższe poinformowano Z. W., że działka [...] nie była przedmiotem wywłaszczenia, jest własnością Skarbu Państwa i o jej nabycie powinna wystąpić do Urzędu Miasta W.
Pismem z dnia 7 maja 2007 r. skarżąca wystąpiła do Urzędu Miasta W. – Biura Gospodarki Nieruchomościami Skarbu Państwa m. in. o wydanie decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości oraz wypłacenie należnego odszkodowania.
Wobec braku działania, pismem z dnia 18 stycznia 2008 r. skarżąca złożyła na podstawie art. 37 § 2 kpa zażalenie na bezczynność Prezydenta W. do Wojewody [...] z wnioskiem o wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż przed organem nie toczy się postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Objęcie obszaru części lotniczej lotniska, w tym w/w działki, nastąpiło z mocy prawa z dniem wejścia w życie przepisów ustawy - Prawo lotnicze. Fakt ten w pełni uzasadniałby wywłaszczenie posiadanego przez Z. W. prawa użytkowania wieczystego. Przepisów powyższych nie można jednak zastosować w odniesieniu do działki ew. nr [...], ponieważ w chwili obecnej cel wywłaszczenia został już osiągnięty.
Jednocześnie organ wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 1988 r., nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. orzekł o przekazaniu w zarząd na czas nieoznaczony Przedsiębiorstwu Państwowemu [...], gruntu położonego na terenie dzielnicy W. o powierzchni [...], w tym działki oznaczonej obecnie jako dz. ew. nr [...]. Na dzień, w którym decyzja stała się ostateczna przedmiotowa działka znajdowała się w użytkowaniu wieczystym osoby fizycznej – Z. W., nie wchodziła w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa i terenowy organ administracji państwowej nie miał prawa dysponować tą nieruchomością. Ponadto w odpowiedzi na skargę wskazano, iż przygotowany został wniosek do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności w/w decyzji.
Skarżąca była na bieżąco informowana o przebiegu sprawy, zarówno poprzez kierowaną do niej korespondencję, jak również w rozmowach podczas spotkań w siedzibie Biura Gospodarki Nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracyjnej obejmuje także bezczynność organów w przypadku niewydania decyzji administracyjnej, postanowień na które służy zażalenie albo kończących postępowanie w sprawie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż wymienione wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wobec tego, iż skarżąca domagała się zobowiązania Prezydenta W. do wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia użytkowania wieczystego działki nr [...] i wypłaty odszkodowania, a więc sprawy z zakresu administracji publicznej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej to uznać należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w tej sprawie jest dopuszczalna.
Wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 kpa warunkuje wniesienie skargi na bezczynność. Przesłanką jej skuteczności nie jest natomiast udzielenie odpowiedzi na zażalenie, wystarczy bowiem, że takie zażalenie zostało złożone. Niezależnie od formy załatwienia przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu I instancji, stronie zostaje otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu I instancji. W niniejszej sprawie Z. W. pismem z dnia 18 stycznia 2008 r. złożyła zażalenie na bezczynność Prezydenta W. do Wojewody [...], dlatego też zarzut braku odpowiedzi na zażalenie nie ma znaczenia dla rozpoznania tej sprawy.
Stosownie do art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednocześnie przepis art. 61 § 3 kpa stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania.
Wbrew stanowisku Prezydenta W., przedstawionemu w odpowiedzi na skargę, że nie toczy się postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, Sąd uznał – stosownie do powołanego przepisu, iż postępowanie w sprawie wywłaszczenia działki nr [...] i wypłaty odszkodowania zostało wszczęte wnioskiem skarżącej z 7 maja 2007 r. i powinno zakończyć się decyzją, w której organ rozważy dopuszczalność takiego żądania. Zdaniem składu orzekającego ocena dopuszczalności wywłaszczenia nieruchomości powinna być zawarta w decyzji administracyjnej, umożliwiającej skarżącej drogę do wniesienia ewentualnego odwołania, a dalej podlegać kontroli przez sąd administracyjny.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca w piśmie z dnia 7 maja 2007 r. zwróciła się o podjęcie postępowania w sprawie wydania decyzji o wywłaszczeniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] i przyznanie odszkodowania. Pismo skarżącej jest więc wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tym samym od dnia 7 maja 2007 r. rozpoczął bieg termin dla organu do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem Z. W. Skoro wniosek został skierowany do Prezydenta W., to organ ten winien podjąć działania przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Powołane przez Prezydenta W. pisma kierowane do wiadomości skarżącej, rozmowy w siedzibie Biura Gospodarki Nieruchomościami jak i rozmowy telefoniczne nie stanowią o podjęciu przez organ czynności procesowych, zmierzających do załatwienia sprawy, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Terminy załatwienia sprawy określa art. 35 § 3 kpa. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Jednocześnie wskazać należy, że stosownie do art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w stawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło