I SAB/Wa 97/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku J. B. z dnia 9 czerwca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], hip. [...], działka nr [...], obręb [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B. pismem z 8 maja 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]. Jak wynika z akt administracyjnych powyższa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). J. B. pismem z 9 czerwca 2014 r. wystąpił do Urzędu W. o ustalenie na jego rzecz odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518), wskazując, że na mocy aktu notarialnego z [...] grudnia 2013 r. nabył od spółki "[...]" S.A. w W. wszelkie prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości. Pismem z 14 sierpnia 2014 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na wydanie rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność Prezydenta W. J. B. wskazał, że organ nie wydając decyzji w sprawie naruszył przepisy art. 12, art. 35 § 3 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.). Organ nie zastosował się również do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] listopada 2014 r. Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że postępowanie w sprawie odszkodowania znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki, o których mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że pismem z 4 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego poinformowany został o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. oraz o tym, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia 30 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Po pierwsze organ od 13 czerwca 2014 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby przez wskazany wyżej okres, organ podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedyną bowiem czynnością, jaką podjęto w sprawie, było wystąpienie z 4 lutego 2016 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Powyższe miało przy tym miejsce po upływie ponad 19 miesięcy od dnia wpływu wniosku o odszkodowanie do organu oraz po upływie 9 miesięcy od daty wniesienia skargi. Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Jedyne pismo takiej treści wystosowano dopiero w dniu 4 lutego 2016 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad półtora roku organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad półtora roku nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 240 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.