I SAB/Wa 97/19
PostanowienieWSA w Warszawie2019-05-14
Skład orzekający: Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej załatwieniu w formie aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) i czy wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne bez wcześniejszego wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji, postanowienia lub innego aktu administracyjnego, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ponadto, warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, w tym wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia, jeśli sprawa toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do mieszkania w prawo własności, zgodnie z wnioskiem z grudnia 2018 r. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa nie podlegała załatwieniu w trybie administracyjnym, a pismem z lutego 2019 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi informując o stanie prawnym nieruchomości. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.
J. M. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] marca 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do mieszkania przy ul. K. w [...] w prawo własności, zgodnie z wnioskiem z [...] grudnia 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że sprawa objęta wnioskiem skarżącego nie podlegała załatwieniu w trybie administracyjnym, a w konsekwencji nie można mówić o bezczynności, czy też przewlekłym prowadzeniu postępowania. Organ zauważył, że pismem z [...] lutego 2019 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z [...] grudnia 2018 r. informując, że nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym przy ul. K. stanowi własność W. i znajduje się w posiadaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na podstawie porozumienia z [...] grudnia 1993 r. w sprawie ostatecznego ustalenia granic terenów zespołu mieszkaniowego osiedla [...]. Przedstawiono jednocześnie skarżącemu informacje na temat charakteru uprawnień spółdzielni do korzystania z tej nieruchomości oraz pouczono o stanie prawnym i faktycznym nieruchomości oraz o braku przepisów prawa, w oparciu o które wnioskodawcom służyłoby roszczenie bezpośrednio do W. o nabycie praw do budynku oraz gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Artykuł 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak wynika z powyższego, skarga na bezczynność może dotyczyć sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zaskarżenie bezczynności jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym.
Inaczej mówiąc, skarga na bezczynność dopuszczalna jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.
Z akt sprawy wynika, że skarżący żąda stwierdzenia bezczynności Prezydenta w rozpoznaniu jego wniosku z [...] grudnia 2018 r. o przekazanie na jego rzecz własności gruntu i budynku w częściach proporcjonalnych do posiadanych udziałów w prawie do lokalu w budynku przy ul. [...]., czyli przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach nie wynika jednak, aby skarżący był użytkownikiem wieczystym gruntu stanowiącego własność W., na którym znajduje się ww. budynek. Użytkowania tego nie posiada również Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w W., która jest jedynie posiadaczem nieruchomości na podstawie porozumienia z [...] grudnia 1993 r. Również w przedłożonym do akt sprawy przez skarżącego akcie notarialnym z [...] sierpnia 2018 r. – Umowie o przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, przedstawiciel Spółdzielni oświadczył, że przedmiotowy budynek usytuowany jest na gruncie, do którego Spółdzielni tej nie przysługuje prawo własności ani prawo użytkowania wieczystego.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w żaden sposób nie można przyjąć, że Prezydent był zobligowany do załatwienia ww. wniosku skarżącego w drodze aktu administracyjnego, o którym mowa w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Konstatacja ta uzasadnia przyjęcie, że skarga J. M. jest niedopuszczalna z innych przyczyn (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. 5, Warszawa, 2017, s. 386).
Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia jednego z tych środków, wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne.
Przepis art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", stanowi z kolei, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący, przed wniesieniem skargi do Sądu, nie wystąpił skutecznie – w trybie art. 37 § 1 K.p.a. – do organu wyższego stopnia z ponagleniem na niezałatwienie przez Prezydenta sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Skoro skarżący tego nie uczynił, to tym samym nie wyczerpał środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło