I SAB/Wa 98/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę. M. B. pismem z [...] grudnia 2021 r., uzupełnionym pismami z [...],[...] i [...] stycznia 2022 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2019 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci W. B., A. B. i B. B. złożonego w dniu [...] września 2019 r. Jednocześnie podając, że wyrokiem z 9 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2082/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. na ww. postanowienie z [...] sierpnia 2020 r. Sam natomiast wniosek wyżej wymienionej o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków został przez Prezydenta [...] pozostawiony bez rozpoznania (z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych), o czym strona zawiadomiona został pismem z [...] stycznia 2020 r. nr [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu. W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg - ogólnie ujmując - na akty i czynności (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a.) oraz na stan faktyczny, tj. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a.). W powołanym przepisie ustawodawca uznał, że istotne znaczenie ma przedmiot zaskarżenia istniejącego aktu, czynności lub stanu faktycznego w chwili mającej dokonać się kontroli przez sąd administracyjny. Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21 przedmiotowy zakres kognicji sądu administracyjnego, określony w powołanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a., determinuje jeden z istotnych elementów konstrukcji dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, podlegającej ocenie w ramach art. 58 § 1 p.p.s.a. Dopuszczalność ta obejmuje przy tym zarówno przesłanki podmiotowe, jak i przedmiotowe, które łącznie determinują w sposób bezpośredni możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej co do istoty. Każde zatem merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Wyjaśniono również, odwołując się w tej mierze do poglądów doktryny, że "jedna z przesłanek dopuszczalności skargi odnosi się do przedmiotu skargi i obejmuje wymaganie, by – z jednej strony – zaskarżana forma działania administracji należała do katalogu form działania administracji, co do których ustawa przewiduje możliwość ich zaskarżenia do sądu administracyjnego (forma działania administracji musi być przez ustawę objęta właściwością sądu administracyjnego), z drugiej zaś – by zaskarżana forma działania administracji istniała w sensie prawnym (wymóg istnienia przedmiotu zaskarżenia). Oba wymagania muszą być przy tym spełnione łącznie – niespełnienie chociażby jednego z nich jest równoznaczne z niedopuszczalnością skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (jeżeli zaskarżona forma działania administracji nie należy do katalogu form objętych właściwością sądu administracyjnego) lub w rozumieniu przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (jeżeli zaskarżona forma działania administracji w sensie prawnym nie istnieje, tj. jeżeli w momencie wniesienia skargi nie istnieje przedmiot zaskarżenia) i w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi". Jakkolwiek uchwała ta dotyczyła innego problemu niż ten, który zaistniał w rozpoznawanej sprawie, poglądy prawne w niej wyrażone pozostają aktualne w tym przypadku. W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], która miała się przejawiać w braku rozpoznania wniosku M. B. z [...] września 2019 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci W. B., A. B. i M. B.. Wyjaśnić zatem należy, że organem właściwym do jego rozpoznania –stosownie do art. 20 ust. 2 w zw. z art. art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2022 r., poz. 615) – był Prezydent [...], a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w sprawie związanej z tym wnioskiem rozpoznawało wyłącznie zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Oznacza to, że w sprawie wskazywanej w skardze nie istnieje stan faktyczny, który można zakwalifikować (choćby potencjalnie) jako bezczynność lub przewlekłość postępowania, jakiej miałoby się dopuścić Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Aby można bowiem mówić o opieszałości organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, musi istnieć zawisłe przed tym organem postępowanie administracyjne. Skoro zaś taka sytuacja w sprawie nie występuje, to nie istnieje także przedmiot zaskarżenia, a to czyni wniesioną w tych uwarunkowaniach skargę M. B. niedopuszczalną. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.