I SAB/Wa 99/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Pismem z 12 stycznia 2022 r. K. W. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] listopada 2016 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami [ (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.) dalej: "ugn"], za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" oraz "[...]". W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że postępowanie odszkodowawcze w trybie art. 215 ugn zostało zainicjowane wnioskiem jego poprzednika prawnego – S. W.. W związku z tym, iż organ nie podjął działań ukierunkowanych na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, [...] stycznia 2017 r. m.in. S. W. złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Natomiast, w dniu [...] maja 2017 r. S. W. zmarł. Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2017 r. znak: [...], Wojewoda [...] uznał, iż wniesione ponaglenie jest uzasadnione. Następnie - [...]grudnia 2017 r., a więc już po śmierci S. W., w jego imieniu złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...], w zakresie rozpoznania przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. Sąd wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 77/18 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. Nr [...] oraz hip. Nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził na rzecz skarżących: S. W. i E. W. zwrot kosztów postępowania sądowego. Nadto, pełnomocnik skarżącego wskazał, że o śmierci S. W. i jego następcy prawnym tj. K. W. dowiedział się dopiero w styczniu 2021 r., a więc po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bądź wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie skarżącego wobec faktu, że wyrok z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 77/18 został wydany wobec osoby nieposiadającej zdolności sądowej, obarczony jest w tym zakresie wadą nieważności, co w sytuacji dalszego braku rozpatrzenia przez Prezydenta [...] wniosku odszkodowawczego, upoważnia następcę prawnego S. W. tj. K. W. do wniesienia skargi na bezczynność organu w sprawie rozpatrzeniu wniosku z [...] listopada 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako: "ppsa"] sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienia NSA z 3 czerwca 2011 r., I OSK 387/11 z 28 lipca 2017 r., I OZ 1133/17; wyrok WSA w Warszawie z 4 grudnia 2020 r. I SAB/Wa 275/20). Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że z treści art. 58 § 1 pkt 4 ppsa wynika zatem wprost, że w ujęciu tego przepisu powaga rzeczy osądzonej zachodzi wówczas, gdy wystąpi tożsamość przedmiotowa (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotowa (tożsamość stron). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 77/18 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. Nr [...] oraz hip. Nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził na rzecz skarżących: S. W. i E. W. zwrot kosztów postępowania sądowego. Z treści przedmiotowej skargi wynika zatem, że zachodzi przedmiotowa tożsamość niniejszej sprawy ze sprawą zakończoną wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 77/18, bowiem obie sprawy dotyczą tej samej kwestii tj. bezczynności Prezydenta [...] w rozpatrzeniu wniosku z [...] listopada 2016 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami [ (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.) dalej: "ugn"], za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" oraz "[...]". Nie budzi wątpliwości zatem, że zarówno w sprawie niniejszej (I SAB/Wa 99/22), jak i w zakończonej prawomocnym wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. (I SAB/Wa 77/18) zachodzi tożsamość przedmiotu zaskarżenia. Odrębną kwestią jest ocena czy w sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym prawomocnym wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 77/18 jako strona skarżąca występował S. W. i E. W.. Natomiast w niniejszym postępowaniu, jako strona skarżąca został wskazany następca prawny S. W. tj. – K. W. (jak wynika z załączonego do skargi aktu poświadczenia dziedziczenia Rep. [...] z [...] grudnia 2017 r.). Podmiotem praw i obowiązków w sprawie zakończonej wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. był więc zarówno organ: Prezydent [...] (na którego nałożono obowiązek rozpoznania przedmiotowej sprawy w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy) , jak i S. W. i E. W. (jako podmioty, którym przyznano prawo do egzekwowania w/w obowiązku organu). W ocenie Sądu tożsamość podmiotowa obejmuje tu także następcę prawnego S. W. tj. strony uprzednio występującej w sprawie, bowiem nabywca spadku wstępuje w ogół praw i obowiązków spadkobiercy [ art. 1053 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.) dalej: "kc"]. Dominującym w orzecznictwie poglądem jest uznanie, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2021 r. II SA/Bd 196/21). Pogląd ten wielokrotnie był podzielany również w orzecznictwie Naczelnego sadu Administracyjnego (por. np.: postanowienia NSA: z 19 października 2018 r. I OZ 965/18, z 12 grudnia 2019 r. I OZ 1268/19, z 3 marca 2020 r. I OZ 165/20, z 19 kwietnia 2021 r. I OZ 64/21, postanowienie NSA z 24 sierpnia 2021 r. I OZ 229/21). Powoływanie się przez skarżącego na fakt wydania przedmiotowego wyroku wobec osoby nieposiadającej zdolności sądowej (zmarłego S. W.) i istnienie w związku z tym tzw. "wady nieważności" nie powoduje automatycznie eliminacji tego wyroku z obrotu prawnego i nie stanowi uzasadnienia do ponownego rozpoznania przez Sąd tego samego żądania. Zaznaczyć tu należy, że w razie niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona może wnieść skargę żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 ppsa). Sąd uwzględniając skargę w tym przedmiocie ocenia czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ po wydaniu wyroku miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. To właśnie w tym postępowaniu Sąd jest władny ocenić czy po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania organ rozpatrzył sprawę, czy też wciąż pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonej kwoty wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2).