I SO/Wa 1/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-28
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawca, mimo zwolnienia z kosztów sądowych z mocy ustawy, wykazał trudną sytuację materialną kwalifikującą go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
J.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, dołączając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując się z emerytury i nie będąc w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Stwierdzono, że wnioskodawca jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, ale jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
J.G. wnioskiem z dnia 30 grudnia 2009 r., uzupełnionym w dniu 19 stycznia 2010 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku załączona została jednocześnie kopia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], mocą której orzeczono o obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada wiedzy prawniczej i nie jest w stanie napisać stosownego środka odwoławczego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. Jedyny posiadany majątek to dom drewniany o powierzchni [...] m². Skarżący zaznaczył, że z otrzymywanej emerytury spłaca zaległe alimenty. Wskazał ponadto, że działka o powierzchni [...] ha oraz dom o powierzchni [...] m² znajdują się w posiadaniu jego byłej żony. Obecnie toczy się zaś sprawa [...]. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło