I SO/Wa 14/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie skierowania I.H. do domu pomocy społecznej dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. I.H. wnioskiem z dnia 10 grudnia 2009 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując na zamiar wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. o skierowaniu jej do domu pomocy społecznej dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. Z treści wniosku wynika, że I.H. zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Jest osoba niepełnosprawną ze stwierdzoną pierwszą grupę inwalidzką. Cierpi na [...] i [...]. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest renta skarżącej w kwocie [...] złotych miesięcznie oraz dochody z tytułu zatrudnienia uzyskiwane przez jej ojca w kwocie [...] złotych miesięcznie. Matka skarżącej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką nie pracuje. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, iż nie zna się zagadnieniach prawnych związanych z toczącym się w jej sprawie postępowaniem, a ze względu na niskie dochody nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z podanymi w formularzu wniosku informacjami nie posiada ona oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Oznacza to, że może być ono przyznane jeszcze przed zainicjowaniem postępowania sądowego w sprawie (a więc na etapie poprzedzającym wniesienie skargi). Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle wykazanej przez wnioskodawczynię sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej stwierdzić należy, że znajduje się ona w sytuacji ekonomicznej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie będąc osobą ciężko chorą i uzyskującą dochód na poziomie [...]] złotych (renta) nie jest ona w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania. Nie może ona w tym zakresie liczyć także na wsparcie ojca, który uzyskuje dochód w wysokości [...] złotych. Zważyć przy tym należy, że rodzina z uwagi na chorobę skarżącej ponosi w sposób oczywisty zwiększone (w stosunku do statystycznej rodziny) wydatki, na które prócz typowych bieżących kosztów utrzymania składają się także wydatki ponoszone na leczenie skarżącej. W tej sytuacji poniesienie przez ww. kosztów ustanowienia adwokata z wyboru, stanowiłoby zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Tym samym, w ocenie orzekającego, spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja będzie miała miejsce w niniejszej sprawie o ile dojdzie do wniesienia skargi) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.