I SO/Wa 1436/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z., P. Z., K. D., L. Z. i Z. F. o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. za nieprzekazanie skargi z dnia [...] marca 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie I SAB/Wa 669/16 postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. zasądzić od Prezydenta W. na rzecz E. Z., P. Z., K. D., L. Z. i Z. F. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. E. Z., P. Z., K. D., L. Z. i Z. F. (dalej jako: wnioskodawcy) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w maksymalnej wysokości na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: ppsa) za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia [...] marca 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność ww. organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...],[...],[...] i [...] oznaczoną hip. jako "[...]" nr rej. [...]. Wnioskodawcy też o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na wniosek Prezydent W. wyjaśnił, że akta sprawy zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. wraz z odpowiedzią na skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za powołaną wyżej nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: ppsa) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis ten ustanowił pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 ppsa ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast stosownie do art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ppsa "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ppsa pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawców o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi wnioskodawców na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za powołaną na wstępie nieruchomość została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt I SAB/Wa 669/16. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 16 marca 2016 r. (k.2 – akt sądowych I SAB/Wa 669/16). Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu w dniu 6 lipca 2016 r. (k.17 – akt sądowych I SAB/Wa 669/16). Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło zatem 2 miesiące i wpłynęło na termin rozpoznania sprawy przez Sąd. Dodatkowo należy zauważyć, że organ w odpowiedzi na wniosek w żaden sposób nie usprawiedliwił przyczyn niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa. Jednocześnie podkreślić trzeba, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 ppsa. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec tego, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wnioskodawców wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma więc przede wszystkim charakter restrykcyjno-prewencyjny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek wnioskodawców za uzasadniony i nałożył na Prezydenta W. grzywnę w wysokości [...] zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął po uwagę okres opóźnienia organu, brak okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zaistniałe opóźnienie, a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz to, że wymierzona grzywna ma odnieść skutek prewencyjny zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i § 2 w związku z art. 64 § 3 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). .