I SO/Wa 1439/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Banku [...] z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. za nieprzekazanie skargi z dnia [...] lutego 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Banku [...] z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r. Bank [...] w W. S.A. z siedzibą w W. (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W.(dalej: organ/Kolegium/SKO) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: ppsa) za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca przedstawił stan sprawy i wskazał, że w okolicznościach tej sprawy wniosek o wymierzenie grzywny jest oczywiście uzasadniony we wszystkich jego aspektach. Wnioskodawca podał, że od czasu złożenia przez niego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] kwietnia 2014 r., tj. od 4 grudnia 2014 r. organ nie podjął żadnej czynności, w tym nie wywiązał się z określonego art. 54 § 2 ppsa obowiązku przekazania sądowi wraz z aktami sprawy skargi wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2016 r. na bezczynność tego organu. Zdaniem wnioskodawcy, biorąc pod uwagę skalę uchybień Kolegium w pełni zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, nie mniejszej jednak niż 12000 zł, albowiem tylko zdecydowana polityka Sądów w tym względzie może wywołać właściwy efekt w postaci terminowego wywiązywania się przez organy administracji z nałożonych na nie obowiązków procesowych. Wnioskodawca wskazał, że wysokość wymierzonej grzywny musi ponadto w opisanych okolicznościach stwarzać realne prawdopodobieństwo niezwłocznego załatwienia przekazania przez organ skargi wraz z aktami sądowi. Wnioskodawca podał, że sama okoliczność braku przekazania przez Kolegium sądowi skargi z dnia [...] lutego 2016 r. nie tylko świadczy o rażącym naruszeniu przez organ art. 54 § 2 ppsa, ale przede wszystkim jest wyrazem braku elementarnego szacunku organu dla sądu. W tej sytuacji wnioskodawca wniósł o wymierzenie Kolegium grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości, nie mniejszej niż kwota 12000 zł, rozpoznanie skargi na podstawie odpisu skargi z dnia [...] lutego 2016 r. oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na wniosek SKO wniosło o nieuwzględnienie wniosku o wymierzenie grzywny, jednocześnie zapewniło, że podejmie działania zmierzające do uniknięcia takich sytuacji w przyszłości. Kolegium podało, że nie kwestionuje faktu nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu w ustawowym terminie. Wyjaśniło również, że przyczyną nieprzekazania skargi było zagubienie akt wraz ze skargą, co spowodowało, że członek Kolegium prowadzący sprawę przeoczył termin wysłania skargi do sądu. Organ wskazał, że w 2015 r. wpłynęło ogółem 22.129 spraw, przy czym równocześnie w Kolegium do rozpatrzenia pozostało 22.331 spraw zarejestrowanych w latach poprzednich zarówno z zakresu aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego, jak i spraw administracyjnych. Przy tak znacznej liczbie spraw przypadających na członków Kolegium doprowadziło to w tej sprawie do niedotrzymania terminu przekazania skargi wraz z aktami sprawy. Kolegium podkreśliło, że niedotrzymanie terminu przekazania skargi nie miało znamion celowego, umyślnego naruszenia przepisów. Zaznaczyło również, że wznowiło postępowanie w sprawie objętej wnioskiem wnioskodawcy oraz wystąpiło o przesłanie akt własnościowych nieruchomości do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, gdzie w dniu [...] kwietnia 2014 r. zostały w trybie art. 65 kpa przekazane akta sprawy w celu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lipca 1955 r., nr [...], którym odmówiono K. i A. R. prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...] w zakresie dotyczącym gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Natomiast stosownie do art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ppsa "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ppsa pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawcy o wymierzenie SKO grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi wnioskodawcy na bezczynność Kolegium w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt I SAB/Wa 1003/16. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 18 lutego 2016 r. (k.2 akt sądowych sprawy I SAB/Wa 1003/16). Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa. Termin ten upłynął z dniem 21 marca 2016 r. Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu w dniu 5 sierpnia 2016 r. (k.20 akt sądowych sprawy I SAB/Wa 1003/16 - data prezentaty Sądu). Sprawa ze skargi wnioskodawcy została zakończona wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1003/16. Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło zatem cztery i pół miesiąca. Opóźnienie to wpłynęło na termin rozpoznania przez Sąd sprawy ze skargi wnioskodawcy, która bez wątpienia mogła być rozpoznana wcześniej. Jednocześnie wskazać trzeba, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 ppsa. Podkreślenia wymaga, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec tego, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wnioskodawcy wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma więc przede wszystkim charakter restrykcyjno-prewencyjny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek wnioskodawcy za uzasadniony i nałożył na Kolegium grzywnę w wysokości 100 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości Sąd wziął po uwagę okres opóźnienia organu w wypełnieniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa, fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, zawarte w odpowiedzi na wniosek stanowisko organu, że niedotrzymanie terminu przekazania skargi nie miało znamion celowego, umyślnego naruszenie przepisów oraz zapewnienie o podjęciu działań zmierzających do uniknięcia takich sytuacji w przyszłości. Wymierzona grzywna ma odnieść również skutek prewencyjny zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości. W ocenie Sądu, okoliczności przytoczone przez organ w odpowiedzi na wniosek nie mogły jednak w pełni usprawiedliwić niewykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa i przyczynić się do całkowitego odstąpienia przez Sąd od wymierzenia grzywny. Odnośnie wniosku wnioskodawcy o rozpoznanie skargi na podstawie jej odpisu wskazać należy, że wobec rozpoznania skargi wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. wniosek ten stał się bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).