I SO/Wa 24/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych złożonego przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztu wpisu od skargi; 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. . Wyrażając zamiar wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przejętą nieruchomość K.C. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że gospodarstwo domowe prowadzone wspólnie z mężem utrzymuje z uzyskiwanych z tytułu emerytur środków w wysokości [...]. Innych oprócz emerytur źródeł dochodu K.C. oraz jej mąż nie posiadają. We wniosku podano, że wydatki konieczne obejmujące: czynsz, prąd, gaz, odpady, wodę, wynoszą średnio ok. [...] miesięcznie. Wskazano też, że wnioskodawczyni oraz jej mąż chorują na wiele chorób przewlekłych, w związku z czym na leki, wizyty lekarskie i rehabilitację strona wydaje miesięcznie od [...]. Po odliczeniu ww. wydatków, wnioskodawczyni pozostaje kwota ok. [...]. K.C. oświadczyła, że nie posiada majątku mogącego stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, gdyż jej jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] i wartości ok. [...] oraz samochód (rok prod. 1995, wartość ok. [...]). Do wniosku strona załączyła dokumenty potwierdzające ponoszenie wydatków w wysokości wskazanej we wniosku o prawo pomocy oraz wysokość emerytur. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznawany wniosek zawierający żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów wpisu od skargi. Jako że przedmiotem skargi, którą wnioskodawczyni zamierza wnieść do sądu administracyjnego ma być przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, wpis należny od skargi ustalony będzie na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w wysokości 100 zł. Kwota ta, jeśli się uwzględni wskazaną we wniosku sytuację rodzinną i materialną wnioskodawczyni, dla budżetu domowego K.C. nie może być uznana za nieobojętną. Wynika to z faktu, że poniesienie jej w celu pokrycia kosztów wpisu od skargi nastąpić musiałoby z bieżących dochodów wnioskodawczyni, nieposiadającej oszczędności. Aczkolwiek miesięczny dochód w wysokości [...] nie może być uznany za nieznaczny, to jednak wykazanie przez K.C., że po odliczeniu wydatków na utrzymanie mieszkania oraz na leczenie do jej dyspozycji pozostaje kwota ok. [...], która stanowić musi źródło pokrycia nieujętych w przedstawionym we wniosku o prawo pomocy spisie wydatków na żywność, odzież, komunikacyjnych i innych wydatków koniecznych każe przyjąć, że samodzielne poniesienie przez stronę kosztów wpisu od skargi doprowadziłoby do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni i jej męża. Wobec powyższego referendarz sądowy uznał, że stan majątkowy wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, a więc w takim zakresie, jaki jest niezbędny do zapewnienia wnioskodawczyni prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Częściowe zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, ograniczone do zwolnienia od wpisu od skargi wynika zaś z uznania, że ze względu na posiadanie przez wnioskodawczynię stałego źródła dochodów, zapewniającego stronie przychody w wysokości [...], a ponadto wysokość przyszłych, potencjalnych kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek - wysokość pozostałych opłat sądowych każdorazowo nie przekroczy 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie, skarżąca posiada możliwość do zabezpieczenia na przyszłość odpowiednich środków w celu samodzielnego pokrycia tych kosztów i partycypowanie w obowiązku ich ponoszenia nie sprowadzi na nią zagrożenia w postaci niemożności zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych. Koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie gospodarstwa domowego, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, jak koszty żywności, odzieży, czy niezbędnych leków. Mając świadomość powyższego, od strony posiadającej stałe źródło dochodów, która zdecydowała się na wstąpienie na drogę sądową ze skargą na działalność organu administracji publicznej należy wymagać, by wydatki konieczne ograniczyła do niezbędnego minimum w celu choćby częściowego samodzielnego finansowania kosztów swojego udziału w postępowaniu sądowym. Przyjmując zatem, że okoliczności przedstawione w złożonym wniosku uzasadniają przyjęcie, iż skarżąca spełnia wskazany w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunek udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i nie znajdując jednocześnie podstaw do zwolnienia wnioskodawczyni od pozostałych kosztów sądowych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.