I SO/Wa 28/12

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. przyznać J. A. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania J. A. prawa pomocy. Wskazując na zamiar wniesienia skargi od bliżej nieokreślonej decyzji Ministra Skarbu Państwa wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania, J. A. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym oświadczeniu J. A. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Źródłem utrzymanie rodziny jest emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł netto oraz renta jego syna w kwocie [...] zł netto. Uzasadniając wniosek J. A. wskazał, że mimo, iż sam poważnie choruje opiekuje się [...] synem. Wydatki na opłacenie leków syna i jego to miesięcznie kwota około [...] zł. Dodał, że również opłaca komorne w wysokości około [...] zł, opłaty za ogrzewanie – [...] zł, oraz w skali pół roku wydatki na opłacenie gazu i prądu – odpowiednio około [...] i [...] zł. Z oświadczenia wynika ponadto, że wnioskodawca posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni około [...] m2. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje J. A.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek istnieją podstawy do jego częściowego uwzględnienia, to znaczy do zwolnienia J. A. od uiszczenia wpisu od skargi i odmowy zwolnienia od uiszczenia kosztów w pozostałym zakresie. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez stronę wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter decyzji, która ma być przedmiotem zaskarżenia wyniesie 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, iż zasadą jest, że przyznanie prawa pomocy powinno być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. W przypadku skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że jego sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Co miesiąc uzyskuje on i syn stały dochód w wysokości ponad [...] zł, ma również zapewnione potrzeby bytowe. Nie można zatem stwierdzić, że pozostaje w ubóstwie. To uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawcy ze wszystkich kosztów sądowych. Ponieważ jednak J. A. ujawnił, że zarówno on jak i syn bardzo poważnie chorują, co wiąże się z ponoszeniem znacznych wydatków na zakup leków to, iż z ujawnionej kwoty dochodu wnioskodawca zmuszony jest również do ponoszenia kosztów utrzymania, kosztów zakupu żywności itd. należy stwierdzić, że jednorazowe uiszczenie najwyższej opłaty spośród wszystkich kosztów sądowych, to jest wpisu od skargi w wysokości 200 zł stanowi znaczne obciążenie dla budżetu J. A. A skoro od jego uiszczenia uzależnione jest rozpoznanie skargi, to odmowa zwolnienia od wpisu pozbawiałaby stronę możliwości rozpoznania skargi przez sąd – zasadne jest zwolnienie skarżącego z kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu. Pozostałe koszty, zdecydowanie niższe od kwoty wpisu, ponadto rozłożone w czasie (na etapie całego postępowania sądowego) pozostają w zakresie zdolności finansowych skarżącego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.