I SO/Wa 29/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-28
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ wnioskodawca, pomimo wskazania pewnych wydatków, dysponuje dochodami i oszczędnościami (w tym środkami w funduszu inwestycyjnym), które pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest rozwiązaniem szczególnym, wymagającym bezspornego wykazania bardzo trudnej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
B. S. złożył wniosek o wymierzenie Burmistrzowi M. grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił swoje dochody z emerytur, wydatki na utrzymanie, leczenie żony i opał, a także posiadane oszczędności w funduszu inwestycyjnym. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić B.S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku B. S. o wymierzenie Radzie Miasta M. grzywny postanawia odmówić B.S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
B. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Burmistrzowi M. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) za nieprzekazanie skargi do Sądu.
W następstwie wniesionej skargi skarżący skierował do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu B. S. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącego (emerytura) w wysokości [...] zł wraz z ekwiwalentem za rok w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł puls ekwiwalent. Wnioskodawca ujawnił, że jest w skład jego majątku nieruchomego wchodzi działka o powierzchni [...] m2 w M., ponadto wspólnie z żoną są posiadaczami jednostek funduszu inwestycyjnego otwartego z wyceną jednostek wynoszącą na dzień 18 sierpnia 2011 r., około [...] zł.
B. S. zaznaczył, że codziennie na niezbędne potrzeby wydaje około [...] zł. Wyliczył, że do jego wydatków należy m. in. opłacenie telefonu – [...] zł, opłacenie gazu do kuchni [...] zł, opłacenie światła [...] zł, opłacenie i wywóz szamba [...] zł. W związku z przewlekłą chorobą żony na lekarstwa wydaje co miesiąc około [...] zł, ponosi również wydatki na opłacenie specjalistów w wysokości [...] zł miesięcznie, wydatki na zakup opału na sezon grzewczy – [...] zł (rozliczenie miesięczne), do dyspozycji skarżącego i żony pozostaje zatem kwota [...] zł. Kwota ta musi zatem wystarczyć na zakup ubrań, obuwia, środków higieny osobistej, drobne remont oraz całodzienne wyżywienie.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie jak zaznaczono już wcześniej B. S. domaga się przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, który z uwagi na charakter decyzji będzie wpisem stałym, a jego wysokość wyniesie [...] zł (por. § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193).
Zdaniem referendarza sądowego rozpoznającego wniosek ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy skłania do uznania, że nie wykazał on, iż kwalifikuje się do zwolnienia go od kosztów sądowych.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że prawo pomocy jest rozwiązaniem szczególnym, które ma zastosowanie wówczas, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże w sposób bezsporny, że pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej.
Tymczasem skarżący ma zapewnione potrzeby bytowe, wraz z żoną uzyskuje co miesiąc stały dochód w łącznej wysokości około [...] zł. Jak sam wyliczył skarżący po uwzględnieniu niezbędnych wydatków do dyspozycji małżonków pozostaje kwota [...] zł. Ponadto zasileniem budżetu domowego jest kwota [...] zł zgromadzona w funduszu inwestycyjnym. W przedstawionej sytuacji nie można uznać, że B. S. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych z których najwyższy to wpis od wniosku o wymierzenie grzywny w wysokości [...] zł tym bardziej, że koszty sądowe są rozłożone w czasie (ich wysokość będzie zależała od przebiegu samego postępowania), co dodatkowo zmniejsza ich dolegliwość.
Nawet przy wykazanych wydatkach dysponując ujawnionymi oszczędnościami w funduszu, wnioskodawca nie spełnia przesłanki o której mowa w art. 246 § 2 powołanej ustawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło