I SO/Wa 31/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-12
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony na etapie przed wszczęciem postępowania sądowego, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jest możliwe, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca, będąc osobą bezdomną i o niskich dochodach, spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca I. I., będąca osobą samotną i bezdomną, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie zwrotu nieruchomości oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jej jedynym źródłem utrzymania jest niska emerytura, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, nie korzysta z pomocy pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. I. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
I. I. pismem z dnia 11 października 2010 r. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., występując jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych. Do skargi dołączyła ona wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z treści wspomnianego wniosku wynika, że I. I. jest osobą samotną i bezdomną. Zamieszkuje zaś w domku położonym na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych przy ul. [...] w W. Jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie [...] złotych. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Oznacza to, że może być ono przyznane jeszcze przed zainicjowaniem postępowania sądowego w sprawie (a więc na etapie poprzedzającym wniesienie do sądu, za pośrednictwem organu, skargi).
Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżąca wprawdzie w formularzu wniosku nie zakreśliła zakresu prawa pomocy o jaki wnosi, jednakże z treści skargi (do której formularz załączono) wynika, że wnioskuje ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle zaś wykazanej przez nią sytuacji materialnej stwierdzić należy, że znajduje się ona w sytuacji ekonomicznej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewątpliwie bowiem, będąc osobą bezdomną, uzyskującą dochód w wysokości [...] złotych (emerytura), nie jest ona w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości nawet niewielkich środków finansowych pozwalających na pokrycie choćby części należnych w sprawie kosztów (np. wpisu), bez ryzyka powstania zagrożenia dla swojej ekonomicznej egzystencji. Jako osoba samotna nie może ona w tym zakresie liczyć także na wsparcie osób bliskich.
Tym samym, w ocenie orzekającego, spełniona została przesłanka przyznania skarżącej, prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło