I SO/Wa 35/06

PostanowienieWSA w Warszawie2006-05-04

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej świadczenia z zakresu pomocy społecznej przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w tego typu sprawach?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej w sprawie dotyczącej świadczenia z zakresu pomocy społecznej nie przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jest ona z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów. Jednakże, ze względu na trudną sytuację materialną, która nie pozwala na samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, strona może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
A. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przed złożeniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie dwojga dzieci i utrzymywanie się z zasiłku macierzyńskiego. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając sytuację materialną strony.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono A. D. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie Referendarza Sądowego WSA Lucyny Picho po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia z zakresu pomocy społecznej to jest zasiłku rodzinnego postanawia: 1. przyznać A. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.. 2. w pozostałym zakresie odmówić A. D. przyznania prawa pomocy. A. D. wnioskiem z dnia 3 marca 2006 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ów wpłynął do Sądu jeszcze przed złożeniem przez wnioskodawczynię skargi, przy czym w piśmie przewodnim z dnia 3 marca 2006 r. zaznaczyła ona, że zależy jej na uprzednim rozpoznaniu wniosku, wskazując na konieczność pilnego rozpoznania sprawy z uwagi na upływ terminu do wniesienia skargi. Z nadesłanych przez A. D. załączników wynika, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego na rzecz syna D. R., na rzecz córki R. G. oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu urodzenia R. G.. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. D. wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku [...] lat i [...] miesięcy, utrzymuje się jedynie z zasiłku macierzyńskiego w wysokości [...] zł, ponadto uczy się. Nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny opłacić pomocy prawnej, a jednocześnie z uwagi na zawiłość sprawy nie będzie potrafiła prowadzić tej sprawy sama. Z nadesłanych przez wnioskodawczynię załączników wynika, że wyrokiem z dnia [...] października 2003 r., sygn. akt [...] RC [...] Sąd Rejonowy w W. zasądził od D. R. na rzecz jego syna D. R. kwotę [...] zł miesięcznie tytułem alimentów. Ponadto z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest od [...] października 2005 r. mężatką I. G., jednak z obecnym mężem faktycznie nie zamieszkuje, [...] listopada 2005 r. wyprowadził się on bez pozostawienia adresu, a Prokuratura Rejonowa w O. prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia obecnego miejsca pobytu męża. Jednocześnie strona przedłożyła zaświadczenie potwierdzające, że w dniu [...] stycznia 2006 r., złożyła z Sądzie Okręgowym w W. pozew o rozwód, jak również nadesłała do akt sprawy kopię postanowienia tegoż Sądu z dnia [...] stycznia 2006 r. o udzieleniu zabezpieczenia poprzez zobowiązanie I. G. do płacenia na rzecz R. G. kwoty po [...] zł miesięcznie do rąk matki – A. D. do 10 miesiąca z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności. Wnioskodawczyni przedłożyła również zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. z którego wynika, że kilkakrotnie przyznano jej pomoc finansową np. przyznano jej zasiłek rodzinny na syna i córkę w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od 1 lutego 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – córką w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie [...] zł miesięcznie za okres od dnia 2 lutego 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r., zaliczkę alimentacyjną na syna w wysokości [...] zł miesięcznie od 1 stycznia 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. oraz jednorazowo wypłacono jej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w wysokości [...] zł w miesiącu lutym 2006 r. W zaświadczeniu zamieszczono również informację, iż A. D. od 1 września 2005 r. do 31 marca 2006 r. nie otrzymywała z Ośrodka świadczeń rodzinnych. Na pytanie Sądu na podstawie jakiego tytułu prawnego zamieszkuje w lokalu, którego adres wskazała we wniosku, wyjaśniła, iż mieszkanie w którym zamieszkuje wynajmuje od swojej babci, jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc A. D. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego też wydanie przez Sąd postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tym zakresie byłoby niedopuszczalne. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). W ocenie Sądu zarówno wyjaśnienia wnioskodawczyni, jak i zebrana w sprawie dokumentacja wskazują na to, iż, jako osoba młoda, mającą obiektywnie możliwości do podjęcia pracy, spełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, bowiem sytuacja materialna w jakiej się znajduje, w tym fakt, iż utrzymuje się przede wszystkim z wsparcia finansowego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., nie pozwalają na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło