I SO/Wa 35/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun–Kulik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. F. na Zarząd Dzielnicy [...] [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. J. F. wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną C. Źródłem utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m² przy ul. [...], mieszkanie o powierzchni [...] m² przy ul. [...] (nienadające się do zasiedlenia), a także [...] samochód osobowy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wraz z żoną są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi oraz że uzyskiwany dochód przeznaczany jest na utrzymanie i leczenie. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. o wysokości dochodów uzyskanych w roku 2010 r. przez wnioskodawcę oraz jego żonę. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 8 listopada 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji majątkowej, w tym do złożenia wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym żonę wnioskodawcy: rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, stosownego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i leczeniem. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca złożył pismo z dnia 14 listopada 2011 r., w którym wskazał m.in., że wezwanie jest dla niego niezrozumiałe, albowiem nie została podana data jego wniosku, ani data prezentacji w Biurze Podawczym. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że jeżeli wezwanie dotyczy jego wniosku z dnia 3 listopada 2011 r., to wróci do sprawy prawa pomocy jeżeli otrzyma odmowną decyzję w sprawie jego skargi, która została skierowana do Prezydenta [...]. W tej sytuacji pismem z dnia 28 listopada 2011 r. J. F.poinformowany został, że wezwanie z dnia 8 listopada 2011 r. dotyczyło wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 listopada 2011 r., złożonego na urzędowym formularzu w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 3 listopada 2011 r. Jednocześnie ponownie wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. Wezwanie doręczone zostało w dniu 1 grudnia 2011 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na powyższe postanowienie w ustawowym terminie J. F. wniósł sprzeciw. Wnioskodawca zaznaczył, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł (po potrąceniu podatku i składek na NFZ). Do sprzeciwu J. F. dołączył kserokopie dwóch postanowień referendarzy sądowych, wydanych w innych jego sprawach toczących się w tutejszym Sądzie – w Wydziale [...] – przyznających prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J. F. nie wykazał dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie stosownymi pismami z dnia 8 listopada 2011 r. oraz z dnia 28 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonych w powyższych pismach terminów, skarżący nie wykonał wezwań, tj. nie nadesłał żądanych dokumentów. Wnoszą sprzeciw również nie dołączył dokumentów, o których mowa w w/w wezwaniach. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostają wcześniejsze postanowienia referendarzy sądowych przyznające prawo pomocy w zakresie całkowitym. Każdy wniosek rozpoznawany jest bowiem na nowo, przy uwzględnieniu każdej zmiany stanu majątkowego, możliwości płatniczych, stanu rodzinnego i zdrowotnego wnioskodawcy. Reasumując, przy dochodzie rodziny dwuosobowej [...] zł (brutto – zgodnie z punktem 10 formularza) oraz posiadanych nieruchomościach: dwóch mieszkaniach, przy jednoczesnym nieudokumentowaniu możliwości płatniczych (np. ponoszonych kosztach związanych z utrzymaniem i leczeniem) brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.