I SO/Wa 6/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o wymierzenie grzywny Ministrowi do spraw Równości za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi do spraw Równości grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; 2. zasądzić od Ministra do spraw Równości na rzecz wnioskodawcy D. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. P. (dalej jako "wnioskodawca") pismem z 27 czerwca 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Ministrowi do spraw Równości (dalej jako "organ") grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnioskodawca wskazał, że w dniach 10, 11 oraz 16 stycznia 2024 r. złożył poprzez platformę ePUAP na skrzynkę Kancelarii Prezesa Rady Ministrów trzy kolejne petycje skierowane do Ministra do spraw Równości. W dniu 17 maja 2024 r. skierowana została zaś skarga na bezczynność organu w przedmiocie zamieszczenia ww. petycji (ich opublikowania) na stronie internetowej organu, która to do dnia dzisiejszego nie została do Sądu przekazana. Sąd pismem z 8 lipca 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2024 r., wezwał organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek oraz nadesłania jej wraz z aktami sprawy. Z uwagi na brak odpowiedzi organu, w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 2 sierpnia 2024 r., wezwanie powyższe ponowiono w dniu 9 sierpnia 2024 r. Organ w dniu 28 sierpnia 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia k-22 akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 201/24) przekazał do Sądu skargę wnioskodawcy na bezczynność wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy (w postaci elektronicznej). W odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i podniósł, że sposób procedowania w przedmiocie petycji, skarg i wniosków pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Żadne bowiem ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku. Z kolei skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Nie ma zatem podstaw prawnych do złożenia przez D. P. skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Artykuł 55 § 1 p.p.s.a., na mocy którego złożono wniosek o wymierzenie grzywny ma na celu zdyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Sąd, odnosząc się na wstępie do argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę i postulatu jej odrzucenia, zauważa, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23 wskazano, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna. Jak wskazał przy tym Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 lutego 2019 r. sygn. akt I OZ 105/19 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego (...). Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. To dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Tym samym, przywoływana przez Ministra do spraw Równości w odpowiedzi na skargę okoliczność niedopuszczalności tej skargi, nie zwalniała organu z obowiązku przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Stanowisko w tym przedmiocie jest utrwalone w judykaturze (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 czerwca 2010 r. sygn. I OZ 495/10; 11 stycznia 2011 r. sygn. I OZ 996/10; 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OZ 698/13, 15 maja 2018 r. sygn. akt I OZ 454/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc zatem do oceny zasadności wniosku o wymierzenie organowi grzywny, zauważyć należy, że organ nie zakwestionował otrzymania w dniu 17 maja 2024 r. skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. Tym samym zobowiązany był do jej przekazania do Sądu w terminie 30 dni od jej otrzymania. Skargę tę przekazał natomiast do Sądu dopiero w dniu 28 sierpnia 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia k-53 akt sądowych). Uznać zatem należy, że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Jeszcze raz podkreślić należy, że bezwzględnym obowiązkiem organu, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na bezczynność, jest przekazanie do Sądu skargi w prawem przewidzianym terminie. Tym samym nawet, gdyby uzasadnionym było przekonanie organu, że skarga nie jest dopuszczalna, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego, a nie organu, jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne. Sąd z tego względu stwierdził, że zaszła podstawa do wymierzenia organowi grzywny i uznał, że adekwatna do stopnia opieszałości organu jest grzywna w wysokości 300 zł. Stwierdzić bowiem należy, że stan nieprzekazania skargi trwał ponad 3 miesiące (i to mimo dwukrotnego wezwania organu do nadesłania tej skargi wraz z aktami sprawy), natomiast przedstawiona przez organ argumentacja nie usprawiedliwia niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi Sądowi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.