I SO/Wa 8/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy z wniosku [...] w Z. o wymierzenie organowi grzywny postanawia wymierzyć Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości [...] złotych, płatną na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dnia 11 kwietnia 2012 r. [...] w Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) z powodu niezastosowania się organu do obowiązku przekazania w ustawowym terminie sądowi administracyjnemu jego skargi z dnia 27 lutego 2012 r. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 8 stycznia 1997 r. o przywrócenie własności nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] w piśmie z dnia 20 czerwca 2012 r. wskazał, że przedmiotowa skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu 11 maja 2012 r. Jednocześnie wyjaśnił, że zakończenie postępowania o przywrócenie własności nieruchomości uniemożliwia stanowisko zajmowane przez Miasto Z. jako właściciela gruntu będącego przedmiotem roszczenia [...], który odmawia wskazania nieruchomości zamiennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność złożonego wniosku. Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Postępowanie sądowe dotyczące wymierzenia organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W postępowaniu tym sąd nie rozstrzyga zatem o zasadności skargi strony, która nie została przekazana sądowi w terminie określonym w art. 54 § 2 powołanej ustawy. Z art. 55 § 1 powołanej ustawy wynika, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywny. Oznacza to, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2, w terminie przewidzianym w tym przepisie. Odnosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że Wojewoda [...] uchybił terminowi do przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi [...] w Z. z dnia 27 lutego 2012 r. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 8 stycznia 1997 r. o przywrócenie własności nieruchomości położonej w Z. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem, że przedmiotowa skarga na bezczynność organu została złożona do Wojewody [...] w dniu 28 lutego 2012 r., zaś organ przekazał niniejszą skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę dopiero w dniu 11 maja 2012 r., a więc po upływnie 72 dni od dnia jej wniesienia. W ocenie Sądu tak znaczne przekroczenie przez organ ustawowego terminu można uznać za rażące naruszenie obowiązków ciążących na Wojewodzie [...]. Podkreślić również należy, że Wojewoda w odpowiedzi na wniosek nie przedstawił w zasadzie żadnego konkretnego i sensownego usprawiedliwienia takiego działania, czyli nieprzesłania do tutejszego Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy w ustawowym 30 dniowym terminie. Za takie usprawiedliwienie nie sposób bowiem uznać tłumaczenia organu, że nie mógł zakończyć postępowania ze względu na stanowisko zajmowane w niniejszej sprawie przez Miasto Z. - właściciela gruntu będącego przedmiotem roszczenia [...], czy też Ministra [...] dotyczące możliwości wypłacenia wnioskodawcy odszkodowania za przejętą nieruchomość. Wymierzając organowi grzywnę Sąd kierował się dyspozycją przepisu art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biorąc jednak pod uwagę wszelkie okoliczności tej sprawy. Przedmiotowa grzywna na charakter dyscyplinująco-restrykcyjny oraz represyjny, bowiem przekazanie skargi z tak znacznym opóźnieniem nie może być pozostawione bez sankcji, gdyż przeczyłoby to funkcji jaką instytucja grzywny ma spełniać. W tym przypadku funkcja represyjna art. 55 § 1 powołanej ustawy znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie przez Sąd grzywny pełni również funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy zapobieganiu takiemu naruszeniu prawa przez organ w przyszłości. Wyjaśnić także należy, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy z uchybieniem przez organ terminu już po wniesieniu, ale jeszcze przed rozpoznaniem wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny, nie uzasadnia umorzenia postępowania w zakresie tego wniosku tylko z tego powodu. Zgodnie ze stanowiskiem, z którym skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się, zaprezentowanym w uchwale siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Bowiem skoro z art. 54 § 2 wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.