I SO/Wa 9/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomości i uzyskuje dochody, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy częściowym zwolnieniem od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ sytuacja majątkowa wnioskodawcy, w tym posiadane nieruchomości i dochody, nie uzasadnia stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy ma gwarantować pomoc osobom w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, a wnioskodawca dysponuje środkami i majątkiem pozwalającymi na partycypowanie w kosztach sądowych.Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Wnioskodawca wskazał na skromne dochody i konieczne wydatki, ale ujawnił również posiadanie nieruchomości. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące sprzedaży części nieruchomości i wydatkowania uzyskanych środków, a także bieżących wydatków i zobowiązań. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania S. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania S. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania S. J. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]. Źródłem ich dochodu jest [...] skarżącego w wysokości [...] zł oraz [...] jego [...] w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, oraz inne nieruchomości o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, on i żona są w [...] wieku, utrzymują się z bardzo skromnych [...], ponoszą konieczne wydatki na [...], [...], bieżące świadczenia [...]. W związku z wątpliwościami dotyczącym sytuacji majątkowej referendarz wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów (to jest wyciągów i wykazów rachunków bankowych, w tym kont dewizowych i lokat, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków na [...], oświadczenia czy, kiedy i za jaką kwotę nastąpiło zbycie działek powstałych w zawiązku z podziałem nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r., S. J. wyjaśnił, że umową z dnia [...] maja 2012 r. sprzedał działkę nr [...] wraz z udziałem [...] w działce drogowej nr [...] za kwotę [...] zł, która powstała z podziału nieruchomości położonej w J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], na działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Skarżący poinformował również, że w związku z bessą na rynku nieruchomości brak jest możliwości sprzedaży pozostałych działek. Środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży tej działki w całości wydatkował m. in. na remont ponad [...] domu mieszkalnego, [...] wydzielanych działek w przyłącza [...], na czynności [...], rozbiórkę [...] i budynków [...] oraz [...] terenu. S. J. wyjaśnił również, że on i [...] miesięcznie wydają na [...] kwotę ponad [...] zł. Ponadto ponoszą typowe koszty utrzymania oraz spłacają [...] za zakup urządzeń [...]. Do odpowiedzi skarżący załączył kserokopie dokumentów potwierdzających jego wyjaśnienia (umowę dot. wykonania [...] związanych z [...], kosztorys, zaświadczenia o stanie zdrowia, historię rachunku bankowego, dowody zakupu leków, spłaty rat [...], rachunki za [...]).
Rozpoznając wniosek S. J. na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje S. J.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, zasadniczym składnikiem kosztów w każdym postępowaniu sądowym jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia wyniesie 100 zł. Obowiązek opłacenia pozostałych kosztów sądowych oraz ich ewentualna wysokość jest uzależniona od przebiegu postępowania sądowego. Większość kosztów sądowych jest taka sama lub niższa niż kwota wpisu (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł).
W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych przez stronę wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, oraz ujawnionych obciążeń finansowych (koszty zakupu [...], koszty utrzymania [...] itd.) brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie [...] rodziny –- ponad [...] zł, a przede wszystkim posiadanych nieruchomościach (skarżący jest właścicielem [...] działek, powstałych z podziału działki, której część została zbyta w maju 2012 r. za kwotę [...] zł), nie może on zostać uznany za osobę [...]. Wskazać należy, że prawo pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że zarówno wnioskodawca jak i jego [...] mają zabezpieczone potrzeby [...], jak również dysponują regularnymi środkami z tytułu wypłacanych im [...]. Z nadesłanej do akt sądowych dokumentacji w tym z nadesłanej historii rachunku bankowego wynika, że skarżący mimo ponoszonych wydatków zachowuje płynność finansową. Powyższe okoliczności wskazują, że S. J. może samodzielnie partycypowanie w kosztach sądowych.
Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że konieczność spłaty zobowiązań [...] np. z tytułu zaciągniętych [...] nie powinna przesądzać o zwolnieniu strony postępowania z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Przepisy prawa nie przewidują bowiem pierwszeństwa spłaty zobowiązań [...] przed zobowiązaniami publicznoprawnymi takimi jak koszty postępowania sądowego.
Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło