I SO/Wa 913/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia : oddalić wniosek. P.S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o wygaszenie decyzji Kolegium z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie wniosku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłania całości akt administracyjnych Kolegium wskazało, że z uwagi na ogromną ilość korespondencji elektronicznej składanej przez skarżącego załączniki do widomości e-mail nie były drukowane, zaś ich wersja elektroniczna została utracona podczas wymiany sprzętu komputerowego. Kolegium wyjaśniło, że posiada wyłącznie wydruki maili bez załączników i nie jest w stanie wskazać, jaka mogła być zawartość załączników. Organ wyjaśnił, że skarżący nie złożył skargi, bowiem do Kolegium wpłynął email, w którym jest mowa o skardze. Kolegium nie posiada jednak załączników do wspomnianego emaila. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl z kolei art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. P.S. nadesłał do Kolegium emaila w dniu [...] kwietnia 2015 r. (data prezentaty organu), który – jak wynika z jego treści - zawierał kilkanaście załączników w postaci plików, w tym plik "skarga bezczynność-[...] -wygaszenie.docx". Jednak zgodnie z wyjaśnieniami organu Kolegium nie dysponuje wskazanymi w treści emaila załącznikami. Powyższy email został przekazany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 4 stycznia 2017 r. Rozpoznając wniosek o ukaranie organu grzywną Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane w licznych orzeczeniach, w tym w postanowieniu z dnia 25 listopada 2016 r., wydanym na skutek zażalenia wnioskodawcy w sprawie I OZ1383/16, w przedmiocie ukarania organu grzywną za nieprzekazanie skargi, że w doktrynie przyjmuje się, iż nadużycie praw procesowych stanowi samoistną instytucję prawa procesowego (por. Piotr Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, (w:) H. Izdebski, A. Stępkowski, Nadużycie prawa, Warszawa 2003). Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi - nie może zasługiwać na ochronę (por. Marcin Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym; Prokuratura i prawo, nr 11/2007). W ocenie Sądu, tak należy ocenić działania P.S., który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw. Stanowisko takie znajduje aprobatę nie tylko w doktrynie oraz orzecznictwie sądów polskich, ale także akceptowane jest przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który wielokrotnie zwracał uwagę, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu. Podkreślenia wymaga, że ocena działań stron postępowania sądowoadministracyjnego pod kątem nadużycia prawa wymaga każdorazowo wnikliwej analizy, tak by mieć pewność, że rzeczywiste prawo do sądu nie doznało żadnego uszczerbku. Dokonując tej oceny stwierdzić należy, że skarżący złożył ponad tysiąc wniosków o wymierzenie organowi grzywny i pomimo ocen prawnych wyrażanych we wcześniejszych postanowieniach, wydanych w sprawach z tych wniosków, zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący ponawia swoje wnioski i zarzuty zażaleniowe i nie przyjmuje do wiadomości wyrażanych przez sądy administracyjne ocen takiego działania. Niniejsza sprawa dotyczy wniosku o wygaszenie decyzji Kolegium nr z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] przyznającą P.S. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup pościeli w grudniu 2013 r. w kwocie [...] zł. Przy czym w stosunku do tego orzeczenia - co jest sądowi wiadome z urzędu – P.S. złożył skargi do Sądu na bezczynność organu, w przedmiocie nie rozpoznania wniosków o: stwierdzenie nieważności tej decyzji, udostępnienie uwierzytelnionej kopii akt sprawy, wyjaśnienie wątpliwości w treści decyzji, sprostowanie błędów w decyzji, uzupełnienie pouczenia w decyzji. Ponadto, za oddaleniem wniosku przemawia także to, że przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W niniejszej sprawie organ wyjaśnił powody nienadesłania skargi. Sąd wziął także pod uwagę, iż skarżący nie nadesłał skarg za pośrednictwem platformy e-puap, z której korzysta, wobec czego powinien się liczyć z ewentualną możliwością utraty danych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.