II SA 1049/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Święcicka (spr.) Sędziowie del. NSA Stanisław Gronowski WSA Dorota Wdowiak Protokolant Marlena Chmielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego i nałożenia kary pieniężnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II S.A. 1049/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych Oddział [...] w [...], działając na podstawie art. 36 i art. 40 ust. 4 ustaw z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /tekst jednolity: Dz.U. nr 71 z 2000 roku, póz. 8387 i § l ust. l, § lOa oraz § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych /Dz. U. nr 6, poz. 33 z 1986 roku z póz. zm., orzekł: 1. z tytułu zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...][...] -[...], w miejscowości [...], przez firmę P. ul. [...],[...], poprzez ustawienie w pasie drogowym bez zezwolenia tablicy reklamowej o treści "[...] ", nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5150,88 zł, 2. przywrócenie naruszonego stanu pierwotnego pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] poprzez usunięcie tablicy reklamowej. W wyniku złożonego odwołania przez B. N.-właściciela R. w M., Generalny Dyrektor Dróg Publicznych Oddział [...] w K. decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Generalny Dyrektor Dróg Publicznych podniósł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, modernizacją, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządu drogi. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządu drogi, za umieszczenie w nim reklamy bez zezwolenia zarządu drogi pobiera się opłatę. Wobec tego, że doszło do ustawienia reklamy bez zezwolenia zarządu drogi przez firmę R. należało nałożyć karę pieniężną i orzec przywrócenie naruszonego stanu pierwotnego. Na decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lutego 2002 roku skargę złożyła B. N. zarzucając decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przypadku niezawinionego zajęcia pasa drogowego istnieje możliwość wymierzenia kar}' pieniężnej, 2. art. 28 i 29 kpa poprzez skierowanie decyzji w stosunku do podmiotu nie posiadającego statusu strony postępowania administracyjnego, 3. art. 10 kpa poprzez pozbawienie skarżącej czynnego udziału w podejmowaniu w sprawie czynności procesowych a to oględzinach nieruchomości na której usytuowana jest reklama, 4. art. 7, 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla wyjaśnienia sprawy a w szczególności czy przedmiotowa reklama rzeczywiście była umieszczona w pasie drogowym, 5. art. 84 § l kpa poprzez niedopełnienie obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dla ustalenia usytuowania działki nr [...] stanowiącej pas drogowy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut naruszenia art. 28 i 29 kpa a więc kto w niniejszej sprawie jest stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmioty określone w art. 28 słowami "każdy" oraz "kto" są tymi, których dotyczy art. 29 kpa. Zdolność administracyjnoprawną mają więc osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne-również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość stroną nie jest firma P. Firma nie jest bowiem podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym jak i stosunkach cywilnoprawnych. Wynikają z tego określone konsekwencje w tym i takie, że firma nie może być podmiotem praw i obowiązków. Nie może być adresatem wszelkich nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania. Firma nie wypełnia więc znamion strony w postępowaniu administracyjnym. Już z odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2001 roku Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych wynikało, że firma R /P./ ma właściciela. Jest nią B. N. Ona więc winna być adresatem decyzji jeżeli jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Obowiązkiem Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych było ustalenie podmiotu, który dokonał zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i podmiot ten winien być adresatem decyzji. Wbrew twierdzeniom Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych wskazanie adresata decyzji - firmy P. - jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, podmiotu, który nie wypełnia znamion strony w postępowaniu administracyjnym. Decyzja taka obarczona jest wadą istotną i podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § l pkt 4 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę należy przede wszystkim ustalić formę prawną firmy R. /P./. Wobec stwierdzenia nieważności decyzji przedwczesnym byłyby rozważania odnośnie pozostałych zarzutów. Zważywszy na powyższe i na zasadzie art. 145 § l pkt 2 w z w. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 z 2002 roku póz. 1270/ i art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. N. 153, póz. 12701/ sąd orzekł jak w wyroku.