II SA 1098/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski, Sędziowie : WSA Grażyna Śliwińska (spraw.), Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Sylwia Urbańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę Decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] działającego na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art.138 § 1 ust. 1 kpa, została utrzymana w mocy - wydana na podstawie art. 13 ust. 2a oraz załącznika nr 1 lp. tabeli 5 pkt 1 lit. d i lp. tabeli 6 pkt 1 lit. a ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz.U.2000r., Nr 71, poz.838 ze zm.) w związku z § 3 ust.1 pkt.1 lit.a, § 4, § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432 )- decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2002r. obciążająca firmę A. Spółkę z o.o. w B. prowadzącą działalność transportową karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia. Ustalono, że dnia [...] listopada 2001r. na drodze krajowej nr [...], w trakcie przeprowadzonej kontroli ważenia samochodu [...] nr rej. [...] przewożącego śmieci należącego do w/w firmy, a kierowanego przez H.S. nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych parametrów masy całkowitej o [...] t oraz przekroczenia dopuszczalnego nacisku na drogę osi pojedynczej nr [...] o [...] kN. Na drodze krajowej nr [...] dopuszczalny nacisk osi pojedynczej powinien wynosić do [...] kN. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu mogła wynosić do [...] ton, a wynosiła [...] ton i z tych względów pojazd został uznany za pojazd nienormatywny. Protokół kontroli został podpisany przez kierującego i nie wniósł on zastrzeżeń do dokonywanych czynności W poprzedzającym decyzję pisemnym wyjaśnieniu z dnia [...] lutego 2002r. przewoźnik nie kwestionował wyników kontroli, ale podnosił, że kierowca w trakcie wykonywania usług usuwania odpadów komunalnych nie miał możliwości sprawdzenia wagi załadunku. W przypadku odpadów suchych nacisk jest prawidłowy, natomiast w przypadku umieszczania w pojemnikach na śmiecie odpadów wilgotnych, bądź kamieni, gruzu o niewielkich rozmiarach, zwiększa się waga odpadów przy zachowaniu objętości. Z kolei we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podnosił, że odpady wrzucane są z pojemników do kontenera umieszczonego w specjalistycznym samochodzie. Posiada on dopuszczalną przez producenta ładowność wyrażoną ilością pełnych pojemników – bez względu na wagę odpadów znajdujących się w pojemnikach. Ilość odpadów odpowiada dopuszczalnej masie pojazdu i naciskowi na oś. Nacisk ten jest prawidłowy w przypadku suchych odpadów i nie wymaga zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pracownicy nie są w stanie sprawdzić stanu odpadów znajdujących się w pojemnikach ani też dokonać pomiaru wagi odpadów w momencie wrzucania ich z pojemników do kontenera. Podkreślał przy tym, że w państwach należących do Unii Europejskiej przedsiębiorcy świadczący usługi usuwania odpadów są zwolnieni z obowiązku uzyskiwania zezwoleń na przejazd pojazdem nienormatywnym w przypadku pojazdów przeznaczonych do świadczenia takich usług. Zastosowanie się do przepisów na podstawie których zastosowano karę jest niewykonalne i zdaniem strony narusza art. 2 i 83 Konstytucji oraz 8 i 11 kpa. Uzasadniając utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podnosił, że zarzuty strony nie mają znaczenia w świetle art. 61 ust.11 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.Nr 98, poz. 602 z późn.zm.), stanowiącego, że masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6, 8 i 10, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Kontrola pojazdu i nałożenie kary od użytkownika drogi odbyło się zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami w legalizowanym miejscu ważenia i przy użyciu wag posiadających aktualne świadectwa legalizacji, przy czym kierowca nie wniósł żadnych uwag. Zdaniem organu , gdy nie jest możliwe uzyskanie zezwolenia , np. ładunek jest podzielny i może być przewieziony "na raty" jednym pojazdem lub jednorazowo kilkoma pojazdami, przewoźnik musi dostosować pojazd wraz z ładunkiem do obowiązujących przepisów, sprawiając, by pojazd był normatywny i dopiero dokonywać przejazdu. Także przepis art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym stanowi, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Organ podnosił nadto, że wbrew twierdzeniom strony nie zostały naruszone powołane przepisy kpa, także Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności powołanych przepisów z Konstytucją. Normy te mają zatem moc powszechnie obowiązującą. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego przewoźnik domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji względnie stwierdzenia ich nieważności. Nie kwestionował samego sposobu naliczenia opłaty drogowej, podnosił dotychczasowe argumenty. Zarzucił naruszenie art. 8, 9 i 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów Państwa, nienależyte i niewyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie obowiązków Skarżącej. W jego ocenie organ powinien wskazać w jaki sposób ma ona świadczyć usługi nie naruszając przepisów. Ponadto zarzucił niezastosowanie art. 2 i 83 Konstytucji poprzez naruszenie zasady bezpieczeństwa prawnego podmiotów prawnych poprzez nałożenie kary w okolicznościach wskazujących na brak winy, przy jednoczesnym braku możliwości zastosowania się do przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o oddalenie skargi. Podnosił, iż organ administracji ma obowiązek stosować obowiązujące prawo, a ustawodawca ustanowił obowiązek stosowania się przez przewoźników do przepisów o dopuszczalnych parametrach pojazdów. Przedsiębiorca zajmujący się odpłatnie świadczeniem usług znając obowiązujące przepisy w zakresie dopuszczalnych norm odnośnie nacisków powinien wypracować takie metody postępowania, aby spełniać ustawowe wymogi. Organ wskazał art. 7 Konstytucji, który nakłada na niego obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Stwierdzając zatem przekroczenie dopuszczalnych norm i przejazd bez wymaganego zezwolenia obowiązany był wymierzyć karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie jej wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Istotą sporu jest jedynie okoliczność, czy skarżący może być wyłączony od odpowiedzialności za naruszenie przepisów, których jego zdaniem nie można do niego stosować, bowiem nie kwestionował stanu faktycznego. Nie wskazał także przepisów, których zastosowanie przez organ stanowiłoby rażące naruszenie prawa, skutkujące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z pomiarów przeprowadzonych przez kontrolujących sporządzony został protokół i jak wynika z jego treści, nie budził on zastrzeżeń kierującego pojazdem i został przez niego podpisany bez jakichkolwiek uwag co do sposobu ważenia. Przede wszystkim stwierdzić należy, że według obowiązującego art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu skutkowało obciążeniem dodatkową opłatą z powodu naruszenia art. 61 ust. 1 w/w ustawy, bowiem ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające trafnie przyjęły, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych parametrów zarówno masy całkowitej jak i przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej nr [...]. W razie przekroczenia powyższych parametrów lub innych warunków przewidzianych w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Ze względu na to, że skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, zasadne było obciążenie go karą pieniężną, której wysokość określona jest w art. 13 ust. 2a oraz załącznika nr 1 lp. tabeli 5 pkt 1 lit. d i lp. tabeli 6 pkt 1 lit. a ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz.U.2000r., Nr 71, poz.838 ze zm.) Wbrew poglądowi skarżącego przewoźnika zasada jego odpowiedzialności została ustalona prawidłowo, bowiem powołane przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od przewidzianych w nich zasad. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że obciążenie przewoźnika opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne. To przewoźnik, jako użytkownik drogi odpowiada za nieprawidłowe jej użytkowanie, czym jest przeciążenie pojazdu. Przewoźnikiem jest zaś prowadzący przedsiębiorstwo (zakład przewozowy) na własny rachunek i może nim być osoba fizyczna lub prawna, działająca w tym charakterze faktycznie, bez względu na rodzaj tytułu prawnego (własność, użytkowanie, dzierżawa, leasing). Ustawodawca nie wyłączył przewoźników śmieci od obowiązku stosowania się do ogólnie obowiązujących norm. Ustalona i wymierzona po dokonanej kontroli pojazdu kara pieniężna stanowi skutek odpowiedzialności korzystającego z drogi publicznej przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Stąd nie mają znaczenia podnoszone obecnie okoliczności zawinienia bądź nie, bowiem przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne po drogach krajowych ponosi odpowiedzialność za skutek. Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).