II SA 1139/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-12
Skład orzekający: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, prowadzonym na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w sytuacji gdy jest ona właścicielką sąsiedniego gruntu i ubiegała się o jego nabycie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej, jako właścicielce gruntu sąsiedniego, przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Postępowanie to ma charakter administracyjny, a decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntu nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego, ponieważ gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, a Minister prawidłowo ocenił wniosek pod kątem ochrony zwartej przestrzeni rolniczej.Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klasy III na cele nierolnicze (zabudowa mieszkaniowo-usługowa i komunikacja). Skarżąca, będąca właścicielką sąsiedniego gruntu, od lat starała się o jego nabycie jako gruntu rolnego. Argumentowała, że zmiana przeznaczenia gruntu jest nieuzasadniona ekonomicznie i naruszy jej interesy. Organ administracji i sąd uznali, że skarżącej przysługuje przymiot strony, jednakże decyzja Ministra o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntu została utrzymana w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2004 r. sprawy ze skargi B. K. na Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany przeznaczenia gruntów oddala skargę
Rada Miejska w G. na podstawie zatwierdzonego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta podjęła w dniu [...] lutego 2000 r. uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G.. Projektem planu objęto teren o powierzchni [...] ha, położony przy ul. B. [...], w granicach działki nr ewid. [...] stanowiącej własność Miasta i Gminy G.; teren ten stanowił dotychczas grunt rolny klasy III.
W związku z powyższym Zarząd Miasta G. wystąpił na podstawie art. 7 i 10 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) za pośrednictwem Wojewody [...] do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia przedmiotowego gruntu na cele nierolnicze – zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług z możliwością realizacji lokali usługowych wolnostojących przeznaczonych dla prowadzenia działalności gospodarczej związanej z zaopatrzeniem i bytowaniem mieszkańców (symbol w planie : MN/U) oraz pod komunikację. Wniosek ten uzyskał pozytywną opinię Wojewody [...], który poparł go stwierdzając, że projektowana zmiana przeznaczenia pozwoli na lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury technicznej, zaspokojenie potrzeb społeczeństwa w zakresie budownictwa oraz rozwój aktywności gospodarczej przy planowanej funkcji usługowej (handlu, gastronomii, rzemiosła). Inwestycje na terenie objętym wnioskiem polegać mają na rozszerzeniu istniejących terenów mieszkaniowych poprzez wykorzystanie wolnych enklaw w istniejącej zabudowie oraz rozwoju usług dla prowadzenia działalności gospodarczej związanej z zaopatrzeniem i bytowaniem mieszkańców. Zdaniem Wojewody [...] za zmianą przeznaczenia terenów będących przedmiotem wniosku przemawiał również fakt, że grunty te położone są w istniejących pasach zabudowy przy trasach komunikacji drogowej oraz w sąsiedztwie projektowanej obwodnicy miasta G.. Ponadto lokalizacja różnych form aktywności gospodarczej przy planowanej funkcji produkcyjnej i usługowej miała pozwolić na tworzenie nowych miejsc pracy.
Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych lasy III o pow. [...] ha, położonych na terenie miasta G., przewidzianych do wyłączenia z produkcji rolnej na cele mieszkaniowo-usługowe i komunikacji. W uzasadnieniu decyzji Minister powołał się na pozytywną opinię Wojewody [...], a ponadto stwierdził, że na obszarze miasta G. dominują grunty klas III-V usytuowane względem siebie w sposób mozaikowaty, stąd przeważnie każda zmiana przeznaczenia gruntu wymaga zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub wojewody. Wnioskowane do zmiany przeznaczenia grunty rolne przewidziane pod zabudowę mieszkaniowo-usługową i komunikację usytuowane są w sąsiedztwie istniejącej zabudowy mieszkaniowo-usługowej, przy istniejących trasach komunikacji drogowej. Daje to możliwość wykorzystania istniejącej infrastruktury technicznej lub też jej łącznej rozbudowy. W związku z tym przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze nie spowoduje naruszenia zwartej rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Decyzję otrzymali: Zarząd Miasta G. oraz Wojewoda [...].
Dnia [...] grudnia 2000 r. do Zarządu Miasta G. wpłynął złożony przez p. B.K. "wniosek do projektu zmiany zagospodarowania przestrzennego Miasta G.." Wnioskodawczyni stwierdziła, że przedmiotowy teren nie nadaje się do racjonalnego podziału pod budownictwo mieszkaniowe, ponieważ sąsiaduje z torami kolejowymi, od których obowiązuje strefa wolna od zabudowy, ma kształt trójkąta, nad którym przebiega linia wysokiego napięcia i usytuowany jest słup, a w ulicach graniczących z nieruchomością brak sieci wodno-kanalizacyjnej (ul. W.) lub kanalizacyjnej (ul. B.). Jednocześnie zainteresowana podtrzymała swoją wcześniejszą ofertę zakupu przedmiotowej nieruchomości jako gruntu rolnego, położonego w sąsiedztwie jej miejsca zamieszkania. Stwierdziła, że zmiana przeznaczenia i podział tej nieruchomości nie wpłynie na poprawę środowiska naturalnego, nie utworzy nowych miejsc pracy, nie przyniesie również zysku dla budżetu miasta (zastój na rynku nieruchomości i nadmiar wolnych działek), a zatem działania zmierzające do odrolnienia przedmiotowej nieruchomości są bezzasadne i nie przemawiają za nimi żadne względy ekonomiczne.
W odpowiedzi na ten wniosek Zarząd Miasta G. poinformował zainteresowaną, że przedmiotowej nieruchomości nie można obecnie przeznaczyć do sprzedaży z następujących powodów: 1) nieruchomość jest obciążona hipotek z tytułu zabezpieczenia ceny sprzedaży, która nie została jeszcze zapłacona, rozłożonej na raty roczne, 2) w razie sprzedaży nieruchomości Agencji Rolnej Skarbu Państwa przysługuje prawo pierwokupu w okresie 5 lat od daty jej nabycia przez gminę (dotychczas upłynęły 3 lata), 3) nieruchomość jest objęta uchwałą o przystąpieniu do zmiany jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zarząd podtrzymał natomiast swoją propozycje wydzierżawienia nieruchomości na okres 3 lat.
Zainteresowana dnia [...] lutego 2002 r. złożyła odwołanie od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2002 r.( otrzymanej dnia [...] lutego 2002 r.), którą wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych lasy III o pow. [...] ha, położonych na terenie miasta G.. Skarżąca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, stwierdziła, że powołana decyzja została wydana z naruszeniem art. 106 i 107 § 3 i 155 K.p.a., a także bliżej nie określonych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane oraz ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W uzasadnieniu odwołania skarżąca przypomniała, że od siedmiu lat ubiegała się o nabycie tych gruntów od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na powiększenie prowadzonego gospodarstwa, ponieważ grunty te graniczą z nieruchomością, na której obecnie zamieszkuje. Zmiana przeznaczenia tych gruntów wpłynie na podniesienie ich wartości, co uniemożliwi jej ich nabycie. W związku z tym w dniu [...] grudnia 2001 r. złożyła pismo do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym podała szereg argumentów przemawiających za pozostawieniem przedmiotowego gruntu rolnego położonego w G. przy ul. B. [...], stanowiącego działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Minister nie ustosunkował się do przedstawionych piśmie argumentów, nie wzięto ich w ogóle pod uwagę i nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Zdaniem skarżącej użyty w uzasadnieniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi argument, że na obszarze miasta G. dominują grunty klas III-V i każda zmiana ich przeznaczenia wymaga zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi lub wojewody, nie odpowiada prawdzie, gdyż w okresie ostatnich pięciu lat na terenie G. nie miała miejsca zmiana przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze. W sąsiedztwie przedmiotowego gruntu nie ma żadnej zabudowy usługowej, a jedynie budynki mieszkalne i gospodarcze usytuowane w większości na gruntach rolnych, nie ma też powołanej w uzasadnieniu decyzji Ministra infrastruktury technicznej. Przeznaczenie tego gruntu na cele nierolnicze niewątpliwie naruszy zwartą przestrzeń rolniczą, gdyż tylko taka przestrzeń znajduje się w sąsiedztwie.
Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...], zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że z treści przepisów ustawy dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zdań własnych gminy i dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Również art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) stanowi, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha – wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (art. 7 ust. 2 ustawy).Zgoda Ministra wydana w tym trybie daje możliwość do dokonania stosownych zmian w przepisach prawa lokalnego, a mianowicie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Ministra, w świetle przedstawionych przepisów należy stwierdzić, że Rada Miejska G. mogła podjąć uchwałę w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G., a następnie wystąpić z wnioskiem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia przedmiotowych gruntów na cele nierolnicze. Zgoda Ministra Rolnictwa nie kończy jednak postępowania, gdyż plan zagospodarowania przestrzennego dla swojej ważności wymaga uchwalenia przez Radę Miasta. Natomiast kwestia dotycząca nabycia przedmiotowych gruntów rolnych nie mogła być przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła strona żądając uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 7, 8, 35, 36, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgłoszony równocześnie przez stronę wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie został przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniony. W uzasadnieniu skargi, po powtórzeniu dotychczas podniesionych argumentów podniesiono ponadto, że w aktach sprawy brakuje analizy ekonomicznej możliwości wykorzystania przedmiotowej działki na cele mieszkaniowo-usługowe.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że przyczyny jej nieuwzględnienia zostały określone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W opinii Sądu rozpatrywana sprawa stanowi refleks szerszego zjawiska, jakim było zbyt szerokie ustalenie granic miast polskich w latach 50-tych i późniejszych. W rezultacie w granicach miast znalazło się wiele terenów rolnych, do których mają w pełni zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.), co niejednokrotnie jest źródłem problemów. Zwykle są one związane z trudnościami ze zmianą przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W rozpatrywanej sprawie ma miejsce sytuacja odwrotna – zainteresowana jest zainteresowana utrzymaniem rolnego charakteru gruntu.
Przedmiotem sprawy jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r., utrzymująca w mocy jego decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r., którą wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III o pow. [...] ha, położonych na terenie miasta G. (działka nr ewid. [...]), stanowiącej w dacie wydania zaskarżonych decyzji własność Miasta i Gminy G..
W celu powiększenia swojego gospodarstwa skarżąca od [...] lat starała się o nabycie przedmiotowego terenu jako gruntu rolnego, przylegającego do jej siedliska, najpierw w Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a następnie od Miasta i Gminy G.. Kupno i przystąpienie przez Radę Miejską w G. do zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. w części obejmującej tylko ten teren, a następnie uzyskanie zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia przedmiotowego gruntu na cele nierolnicze niewątpliwie zniweczyło plany życiowe skarżącej. W tym stanie rzeczy strona zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. wnosząc o umożliwienie jej nabycia przedmiotowego gruntu oraz pozostawienie go jako gruntu rolnego, tzn. odstąpienie od zmiany jego przeznaczenia na cele nierolnicze.
W zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi trafnie stwierdził, że kwestia dotycząca nabycia przedmiotowych gruntów rolnych nie mogła być przedmiotem postępowania zakończonego decyzją – zgodą Ministra na zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze, podjętą na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Również Sąd musi uznać, że kwestia ta nie może być rozstrzygnięta w postępowaniu dotyczącym zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, a tym samym wykracza także poza granice kognicji Sądu.
Odrębną sprawą, mieszczącą się już w ramach właściwości Sądu, jest skarga na powołaną wyżej decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r., utrzymującą w mocy jego decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r., którą wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III o pow. [...] ha, położonych na terenie miasta G.. W tej sprawie zagadnieniem wstępnym, które Sąd musiał rozstrzygnąć, była odpowiedź na pytanie, czy skarżącej przysługuje w rozpatrywanej sprawie przymiot strony. Inaczej mówiąc, Sąd na wstępie był zobowiązany ustalić, czy strona, mająca w rozpatrywanej sprawie niewątpliwy interes faktyczny, może również odwołać się do interesu znajdującego oparcie w prawie materialnym, a więc czy ma w rozpatrywanej sprawie interes prawny.
Konstrukcja interesu prawnego w postępowaniu planistycznym, uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139, z późn. zm. ) odbiega w pewnym stopniu od pojęcia takiego interesu w postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, prowadzonym na podstawie powołanej wyżej ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W postępowaniu planistycznym, które z założenia nie ma charakteru postępowania w indywidualnej sprawie administracyjnej, bo jego zasadniczym celem jest uchwalenie aktu prawa miejscowego regulującego zasady zagospodarowania przestrzennego na terenie nim objętym, za stronę uznawany jest, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściciel lub władający gruntem na podstawie tytułu prawno-rzeczowego, położonym w zasadzie w granicach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjmuje się natomiast, że właścicielom lub władającym gruntami położonymi poza tym obszarem planistycznym, nawet bezpośrednio z nim sąsiadującym ,nie przysługują prawa strony w tym postępowaniu. Nie są oni zawiadamiani o wyłożeniu planu do publicznego wglądu, nie mogą składać zarzutów do planu i nie są zawiadamiani o terminie sesji, na której rada rozpatruje zgłoszone protesty i zarzuty( art. 18 ust. 2 pkt 5,, 9 oraz art. 24 powołanej ustawy).
Natomiast - znów na podstawie odpowiedniego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (tą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono m.in. w wyroku z dnia 24 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 995/99, czy z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt IV SA 181700), przyjęto, że postępowanie dotyczące zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze ma charakter postępowania administracyjnego, w którym zgoda właściwego organu ma charakter decyzji administracyjnej, a stronami, czyli legitymowanymi z tytułu posiadania interesu prawnego, są nie tylko organy wnioskujące o taka zmianę, ale również właściciele gruntów, których ta zmiana ma dotyczyć, oraz właściciele gruntów sąsiednich. Przy takim założeniu Sąd uznał, że w przedmiotowym postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze skarżącej powinien przysługiwać przymiot strony.
Po dokonaniu powyższego ustalenia Sąd był zobowiązany rozpatrzyć argumentację strony. Została ona przeprowadzona na dwóch płaszczyznach, wyznaczonych przez ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym pierwszym zakresie strona zarzuca, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi narusza art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w myśl którego uregulowana w przedmiotowej ustawie ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. W opinii Sądu jest to jednak zasada ogólna, która w dalszych przepisach ustawy zostaje sprecyzowana i rozwinięta m.in. w art. 6, który w ust. 1 stanowi, że na cele nierolnicze można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej, ale również w art. 7, który podporządkowuje przeznaczanie gruntów rolnych na cele nierolnicze miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego – pod warunkiem uzyskania zgody właściwych organów; w rozpatrywanej sytuacji organem takim, zgodne z art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Art. 10 ustawy określa z kolei zawartość wniosku o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodnie z tym przepisem na pierwszym miejscu wymagane jest uzasadnienie potrzeby zmiany przeznaczenia gruntów. W opinii Sądu w rozpatrywanej sprawie takie uzasadnienie zostało przedstawione zarówno we wniosku Zarządu Miasta G., jak i opinii Wojewody [...]. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że już z wymagań ustawowych dotyczących treści wniosku wynika, że Minister nie ocenia go z punktu widzenia słuszności bądź prawidłowości zamierzeń urbanistycznych miasta czy gminy, które mają być realizowane na terenie objętym wnioskiem, ale z punktu widzenia ochrony zwartej przestrzeni rolniczej, uwzględniając również szanse ochrony określonych gruntów rolnych, położonych w granicach miast, przed naporem urbanizacji. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu organ wyrażający zgodę może w szczególnie uzasadnionym przypadku odstąpić od wymogu przedkładania ekonomicznego uzasadnienia projektowanego przeznaczenia; w rozpatrywanym przypadku, dotyczącym gruntu o powierzchni [...] ha, przewidywany rozmiar strat, które poniesie rolnictwo w wyniku ujemnego oddziaływania inwestycji lokalizowanych na gruntach projektowanych do przeznaczenia na cele nierolnicze (art. 10 ust. 1 pkt lit b), nie ma poważniejszego znaczenia.
W płaszczyźnie zagospodarowania przestrzennego skarżąca przedstawiła zwartą i uzasadnioną krytykę zamierzeń urbanizacyjnych Miasta G. na przedmiotowym gruncie, wskazując na jego trudne uwarunkowania rozwojowe (bezpośrednie sąsiedztwo linii kolejowej, przecięcie terenu linią wysokiego napięcia wraz ze zlokalizowanym na tym terenie slupem trakcyjnym, niedostateczne urządzenie dróg i skomunikowania całego obszaru, a także braki w infrastrukturze technicznej) oraz osłabienie ruchu inwestycyjnego w mieście, w którym i tak, zdaniem skarżącej, jest nadmiar wyznaczonych terenów budowlanych, co stawia pod znakiem zapytania sens zmiany planu. Jest oczywiste, że nie do Sądu należy ocena tych argumentów. Sąd jest jednak zobowiązany zwrócić uwagę, że są to w istocie argumenty o charakterze przestrzennym, mogące stanowić – w zależności od statusu strony w postępowaniu planistycznym – zarzut lub protest do opracowanego projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G.. Natomiast co do oceny zamierzeń urbanistycznych Rady Miasta i Gminy G. dotyczących przedmiotowego terenu, to rację miał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że zamierzenia Rady mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy. Władztwo to przysługuje gminie na mocy art. 4 ust 1 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego "Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy(...) do zadań własnych gminy. Według Z Niewiadomskiego władztwo planistyczne gminy oznacza przekazanie gminie kompetencji w zakresie przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu, z możliwością zastosowania w tej mierze formy aktu prawnego wiążącego, przy czym na gruncie porządku prawnego współczesnego państwa samodzielność gminy w tym zakresie podlega ograniczeniom ("Planowanie przestrzenne. Zarys systemu.", Wyd. Prawnicze. LexisNexis, Warszawa 2002, str. 86-87i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1995 r., sygn. akt IV SA 346/93, oraz str.105-106). Jednym z takich ograniczeń jest według Sądu obowiązek uzyskiwania w określonych w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych przypadkach zgody właściwych organów na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Rację miał zatem Minister Rolnictwa stwierdzając, że w świetle przedstawionych przepisów Rada Miejska G. mogła podjąć uchwałę w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G., a następnie wystąpić z wnioskiem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia przedmiotowych gruntów na cele nierolnicze.
W konsekwencji Sąd stwierdził, ze rozpatrując przedmiotową skargę należało najpierw wyłączyć z zakresu badania kwestie związane z nabyciem gruntu, wykraczające poza zakres kognicji Sądu, następnie zaś pozostawić poza zakresem badania kwestie związane z zagospodarowaniem przestrzennym przedmiotowego terenu, nie mające mimo wszystko bezpośredniego wpływu na treść zaskarżonej decyzji w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze. Rozpatrując sprawę w tych granicach Sąd nie dopatrzył się, by decyzja została wydana z naruszeniem przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego i powołanych przez stronę przepisów art. 7, 8, 35, 36, 77 § 1, 80, 106, 107 § i 155 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło