II SA 1152/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: NSA Andrzej Kuba WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Protokolant A. Z. po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołując się na art. 38 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11.05.1995r. w związku z art. 138 § 1 kpa w uwzględnieniu skargi L. M. skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na swoją decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy K. z dnia [...] września 1999r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G. gm. K. - uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...].10.2002r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. jako wydane przez niewłaściwe organy oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji. Poczynił następujące ustalenia: Na wniosek mieszkańców wsi G. Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. wszczął postępowanie scaleniowe w odniesieniu do części gruntów wsi G. o powierzchni 3,21 ha w celu dostosowania granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracyjnych powstałych w wyniku regulacji koryta rzeki D. postanowieniem z dnia [...].09.1996r. na podstawie art.2 ust.2 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów z dn. 26 marca 1982r. (tekst jedn. z 1989r. Dz.U. nr 58 poz. 349). Pan L. M. - uczestnik procesu scaleniowego w toku postępowania wykorzystywał przysługujące mu środki odwoławcze. Nie składał zastrzeżeń do opracowanego szacunku gruntów ogłoszonego na zebraniu w dn. [...].07.1999r. i wyłożonego do wglądu na okres 14 dni. Szacunek ten został zatwierdzony uchwałą na zebraniu w dniu [...].08.1999r. W projekcie scalenia L.M. w zamian za działki nr [...] i [...] o łącznej w powierzchni 0,9640 ha i wartości 6747 jednostek szacunkowych wydzielono działkę nr [...] o powierzchni 0,8875 ha i wartości 6212 jednostek szacunkowych oraz ustalono dopłatę w wysokości [...] zł z tytułu wydzielenia ze względów technicznych działki o niższej wartości szacunkowej. Na zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] października 1999r. została odczytana decyzja Zarządu Gminy K. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi G. wydana dnia [...] września 1999r, a na zebraniu w dniu [...] listopada 1999r. na podstawie w/w decyzji wprowadzono zainteresowanych w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. Pan L. M. złożył odwołanie do Wojewody [...] w B. od decyzji Zarządu Gminy K. z dnia [...] września 1999r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G. Wojewoda nie uwzględnił jego roszczeń, a skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku została odrzucona postanowieniem z dnia 19.09.2000r. Sygn. akt SA/Bk 861/00 Starostwo Powiatowe w Z. decyzją z dnia [...].07.2001 r. odmówiło żądaniu L.M. wznowienia postępowania w sprawie scalenia części gruntów wsi G. zakończonego decyzją ostateczną Zarządu Gminy w K. nr [...] z dn. [...] 09.1999r. Od powyższego rozstrzygnięcia L.M. w dniu [...].07.2001 r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które decyzją [...] w dniu [...].08.2001r. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Skargę na wymienioną decyzję oddalił również Naczelny Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 14.02.2002r. Sygn. akt SA/Bk 1352/01. W dniu [...].08.2001r. L.M. złożył wniosek do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1999r. o nr [...] wydanej przez Zarząd Gminy w K. kwestionując przebieg procesu scaleniowego i podnosząc sprawę niewypłacenia mu ekwiwalentu za dwie olchy rosnące na terenie objętym scaleniem. Decyzją [...] z dnia [...].06.2002r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G., nie znajdując potwierdzenia podnoszonych zarzutów. Od tej decyzji Pan L. M. odwołał się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc alternatywnie o uchylenie i zmianę decyzji Wojewody [...] z uwagi na to, że zakwestionowane przez niego postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa lub o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Była ona następnie przedmiotem skargi Pana L. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przesyłając odpis skargi zwrócił się do Ministra o udzielenie na nią odpowiedzi oraz nadesłanie akt sprawy. W rezultacie, w trybie autokontroli Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. uchylił obie zaskarżone decyzje, umarzając postępowanie w I instancji stwierdzając, że zaskarżone decyzje jego i Wojewody [...] obarczone są wadą polegającą na rozpoznaniu sprawy przez niewłaściwe organy. Wskazał, że od dnia 23 lutego 2000r. , stosownie do art. 10 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U. nr 12, poz. 136 ze zm.) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26.03.1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 58 poz. 349 z 1989r.) stanowi, iż "Postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza na koszt Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 4 pkt 2 starosta, jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest samorządowe kolegium odwoławcze". Powyższa zmiana nie dotyczy wszczętego przed tym dniem postępowania scaleniowego lub wymiennego, które - z mocy art. 58 tej ustawy toczy się na podstawie dotychczasowych zasad. Powołał się na wyrok NSA sygn. akt II SA 3683-3684/01 z dnia 07.10.2002r. Organ wskazał nadto w uzasadnieniu, że wniosek L. M. z dnia 15.08.2001r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy K. z dnia [...].09.1999r.zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi G. gm. K., będący w istocie wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania (postępowanie scaleniowe zostało zakończone w dniu [...].11.1999r.) powinien być rozpatrywany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., a nie przez Wojewodę [...]. W skardze, która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan L. M. nie wskazał jakie przepisy zostały naruszone w zaskarżonej decyzji. Natomiast nie zgodził się z ustaleniem Ministra, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy K. był wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania, skoro jego podstawę prawną stanowił art.156 kpa. Ponadto powołał się na argumenty wskazane w skardze złożonej do tut. Sądu dnia 20 listopada 2002r. poprzedzającej zaskarżoną decyzję, którą dołączył do akt. Na rozprawie przed Sądem przyznał, że Minister nie był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności i Wojewoda powinien przekazać sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Swój wniosek skierował do gminy i ona powinna go skierować do właściwego organu. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o jej oddalenie. Podnosił, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie autokontroli decyzji zaskarżonej przez p. M. do NSA przy uwzględnieniu art. 19 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem zgodnie z art. 3 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 z 20.09.2002r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzją organ prawa nie naruszył. Skarżący przyznał i obecnie pozostaje poza sporem, że Wojewoda powinien przekazać sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu wyższego stopnia w stosunku do starosty właściwego po dniu 23 lutego 2000r w sprawach z zakresu scalania i wymiany gruntów – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26.03.1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 58 poz. 349 z 1989r.). Przepis ten został wprowadzony art. 10 pkt 1 Ustawy z dnia 21 stycznia 2000r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej. ( Dz.U.00.12.136 ze zm.) Jak wynika ze stanu faktycznego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopiero na etapie skargi na jego decyzję II instancji zauważył, iż obarczona była wadą rozpoznania sprawy przez niewłaściwe organy i wykorzystał tryb autokontroli jaki dawała mu ówczesna Ustawa o NSA. Podnieść należy, że art.19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Ten obowiązek spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Jeżeli więc w toku postępowania administracyjnego wejdą w życie nowe przepisy, to organ prowadzący postępowanie obowiązany jest się do nich zastosować, także wówczas, gdy regulują one odmiennie właściwość organu, chyba że przepisy intertempolarne stanowią inaczej. (vide postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001r. I SA 2110/00, LEX nr 54128) W tym stanie rzeczy należało uchylić wadliwą decyzję własną i umorzyć postępowanie przed Wojewodą [...]. Dopiero wtedy dalsze postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może toczyć się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jako organem właściwym. Zaskarżenie przez Stronę decyzji wydanej w trybie autokontroli zatrzymało procedurę zmierzającą do przekazania sprawy do rozpoznania według właściwości. Wskazać należy, że wyrok w sprawie niniejszej nie zamyka Stronie drogi do ubiegania się o stwierdzenia nieważności decyzji przed SKO, o ile sprawa zostanie do tego organu przekazana po zwrocie akt administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).