II SA 1157/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), NSA del. Irena Wiszniewska-Białecka, Protokolant Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółka z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2000r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego uchyla zaskarżoną decyzję W dniu [...]VI.1994r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego wpłynął wniosek firmy P [...] Spółka z o.o. w O. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno – obrazowego "O" zarejestrowanego za numerem [...] na rzecz firmy W. [...] , zarzucający rejestracji naruszenie przepisu art. 8 pkt 5 i art. 11 ustawy o znakach towarowych. Decyzją z dnia [...] września 1994r. nr [...] Urząd Patentowy uwzględnił wniosek Spółki P [...] w O. i unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego "O" w oparciu o przepis art. 8 pkt 5 ustawy, uznając, że jest to nazwa geograficzna. Decyzją z dnia [...] czerwca 1995r. nr [...] Komisja Odwoławcza uchyliła decyzję Urzędu Patentowego o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku "O" uznając ją za nieprawidłową w świetle złożonych do akt sprawy dowodów tj. zgody właściwej jednostki administracyjnej na używanie znaku "O" stanowiącego nazwę geograficzną jako znaku towarowego i przekazała sprawę Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie to zostało następnie zawieszone postanowieniem z dnia [...]XII.1995r. na podstawie art. 98 §1 kpa na zgodny wniosek stron. W dniu [...] kwietnia 1999r. P [...] Spółka z o.o. w O. zwróciła się do Urzędu Patentowego z pismem o podjęcie zawieszonego postępowania. Urząd Patentowy RP decyzją z [...] maja 1999r. działając na podstawie art. 98 §2 kpa umorzył postępowanie w sprawie uznając żądanie wszczęcia tego postępowania za wycofane. Zdaniem Urzędu Patentowego wnioskodawca wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji złożył z uchybieniem terminu wymienionego w art. 98 pkt 2 kpa tj. po upływie trzech lat od daty zawieszenia postępowania. Postępowanie w sprawie zostało zawieszone [...] grudnia 1995r., a więc wniosek o podjęcie winien być złożony do [...] grudnia 1998r. Wniosek z [...]kwietnia 1999r.wpłynął [...]kwietnia, jest spóźniony i skutkuje sankcją z art. 98 §2 kpa. Dlatego też Urząd Patentowy umorzył postępowanie w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "O" w sprawie [...]. Jednocześnie Urząd Patentowy pismo P [...] Spółka z o.o. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania z dnia [...] kwietnia 1999r. (wpłynęło do Urzędu Patentowego [...] kwietnia) potraktował jako nowy wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "O" nr [...] i nadał mu bieg. Decyzja z dnia [...] listopada 2000r. [...] Urząd Patentowy działając w trybie postępowania spornego na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 31 ustawy o znakach towarowych oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "O" nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Urząd poniósł między innymi, że w myśl art. 29 ustawy o znakach towarowych prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli przy rejestracji znaku nie były spełnione warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32 u.z.t. Kolejne przepisy ustawy, tj. 30 i 31 u.z.t. określają warunki jakie musi spełnić osoba występująca z wnioskiem o unieważnienie prawa tj. wskazać swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa (art. 30) i termin w jakim powinien być wniesiony skuteczny wniosek o unieważnienie – 5 lat od daty rejestracji (art. 31). Po upływie tego okresu z wnioskiem o unieważnienie można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację działając w złej wierze. Termin 5 letni, o którym mowa w art. 31 jest terminem prawa materialnego i nie podlega przedłużeniu ani przywróceniu. Po upływie tego terminu prawo do wystąpienia o unieważnienie wygasa, chyba, że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze. W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP dokonał rejestracji znaku "O" – nr [...] decyzją z dnia [...] lutego 1994r. a więc skuteczny wniosek o unieważnienie winien być złożony do [...] lutego 1999r. Wniosek z [...] kwietnia 1999r. jest więc wnioskiem spóźnionym. Ponieważ wnioskodawca nie podniósł zarzutu, że uprawniony uzyskał rejestrację znaku "O" działając w złej wierze – Urząd Patentowy RP nie znajduje podstaw do przeprowadzenia badania na taką okoliczność. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. [...] Sp. z o.o. Podniosła, że firma W. – uprawniony składając wniosek o rejestrację znaku towarowego "O" był jedynie dzierżawcą części przedsiębiorstwa wydzierżawiającego (Spółdzielni [...]), a więc działał w złej wierze. W umowie dzierżawy brak jest postanowień odnośnie korzystania ze znaku używacza (znak nie był zarejestrowany). Jeżeli przyjmiemy możliwość korzystania ze znaku w sposób dorozumiany, nie oznacza to w żadnym wypadku możliwości zarejestrowania znaku na rzecz dzierżawcy. W odpowiedzi na odwołanie uczestnik postępowania W. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł między innymi błędną interpretację przepisów art. 6 i 17 ustawy o znakach towarowych, w kontekście rejestracji znaku na rzecz przedsiębiorstwa, przez wnioskodawcę oraz fakt, że uprawniony prowadzi działalność gospodarczą od 1989r. przy czym w dniu [...].03.1991r. uzupełnił przedmiot swojej działalności między innymi o produkcję i sprzedaż wód mineralnych, a więc na przeszło rok przed zgłoszeniem znaku towarowego do rejestracji. Ponadto powołał się na wyroki sądów powszechnych, które zakazywały P. [...] sp. z o.o. prowadzenia nieuczciwej konkurencji i używania oznaczenia O. w charakterze znaku towarowego. W uzupełnieniu odpowiedzi uprawniony podniósł ponadto, że nazwa O. nie była związana z wydzierżawionym "Przedsiębiorstwem", które nazywało się Spółdzielnią [...], ale wyłącznie z jego częścią to jest zakładem w O. Stosownie do dyspozycji art. 308 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001r. Nr 49, poz. 508) Urząd Patentowy przekazał powyższą sprawę do NSA, stwierdzając, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny jest Sądem powołanym do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. Przedmiotem rozpoznania jest odwołanie P. [...] Sp. z o.o. od decyzji Urzędu Patentowego RP w sprawie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "O" nr [...]. Do czasu wejścia w życie ustawy z 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2001r., Nr 49, poz. 508) odwołania w tych sprawach rozpatrywane były w Komisji Odwoławczej (art. 50 ustawy z 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). W związku z wejściem w życie 22 sierpnia 2001r. ustawy – Prawo własności przemysłowej, sprawa stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy, przekazana została do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który stosownie do przepisów określających jego właściwość oraz stosownie do art. 317 ustawy Prawo własności przemysłowej odwołanie to potraktował jako skargę. Zgodnie z art. 97 §1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, stosuje się przepisy dotychczasowe, są to zatem przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Zgodnie z ustawą o znakach towarowych a w szczególności jej art. 29 prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli przy rejestracji znaku nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32 ustawy. Osoba występująca z wnioskiem o unieważnienie prawa musi ponadto spełnić warunki określone w art. 30 tj. wykazać swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji. Nie może być również przekroczony termin, o którym mowa w art. 31 tj. od daty rejestracji nie może upłynąć okres dłuższy niż 5-letni, chyba że uprawniony uzyskał rejestrację działając w złej wierze. W powyższej sprawie Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego ponieważ minął okres 5-letni od daty rejestracji. Jeżeli chodzi o zarzut uzyskania przez uprawnionego rejestracji w złej wierze to Urząd Patentowy nie przeprowadził badania na tę okoliczność, gdyż wnioskodawca – P. [...] Sp. z o.o. nie podniosła tego zarzutu. Urząd Patentowy podejmując decyzje administracyjne w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania (art. 256 p.w.p.). Zasada ta obowiązywała także na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego (§11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993r., Dz. U. Nr 36, poz. 160 ze zm. w sp.) Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza między innymi, że Urząd Patentowy jest obowiązany do przestrzegania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), z której wynika obowiązek "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 108) " Z zasady tej wynika dla organu administracji państwowej obowiązek: • po pierwsze określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. • po drugie obowiązkiem organu jest przeprowadzenie z urzędu wskazanych w postępowaniu dowodów. Z art. 7 kpa i 77 wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Podnosi to NSA w wyroku z 26.X.1984r. IISA 1205/84 (ONSA 1984r., Nr 2, poz. 98). "Z art. 7 i 77 §1 kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współdziałania w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jednakże na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę. (B. Adamiak, J. Borkowski Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego Beck 1996r. str. 52 i 53)", co zdaniem Sądu miało miejsce w powyższej sprawie. Urząd Patentowy ma również obowiązek stosować art. 9 kpa, w którym zawarta jest zasada obowiązku organów udzielania stronom informacji faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Co prawda postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym, to postępowanie między stronami. To jednak w tym konkretnym wypadku Urząd Patentowy RP sam potraktował wniosek P. [...] Sp z o.o. z [...] kwietnia 1999r. (wpłynął do Urzędu [...]IV.) o podjęcie zawieszonego postępowania jako nowy wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "O." i rozpoczął nowe postępowanie w sprawie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stosownie do dyspozycji art. 9 kpa, Urząd Patentowy winien w trybie art. 64 §2 kpa wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, poprzez wskazanie przesłanek, o których mowa w art. 31 u.z.t. Urząd Patentowy powyższego nie wykonał, również na rozprawie w dniu 20 listopada 2000r., nie spytał wnioskodawcy, czy podnosi przesłankę z art. 31 u.z.t., dotyczącej uzyskania rejestracji w wyniku działania w złej wierze, kwestia ta nie została w ogóle wyjaśniona. Zgodnie z wyrokiem NSA z 11.07.2001r. ISA 1447/00 "1. Zakres przedmiotowy udzielania informacji w okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ obowiązany jest zatem do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej. Nadto organ obowiązany jest informować stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. oznacza to, że organ ma obowiązek udzielania informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. 2. Obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją. Organ nie może więc ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz musi podać również niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody." Kwestie związane z art. 31 u.z.t. były zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kluczowe dla zaskarżonego rozstrzygnięcia, dlatego też Urząd Patentowy winien poinformować wnioskodawcę o treści tego art., a zwłaszcza jego zdania drugiego. Ponadto Urząd Patentowy RP dopuścił się również obrazy art. 77 §1 kpa i art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie i niezebranie całokształtu materiału dowodowego w sprawie – niewyjaśnienie przesłanek ze zdania 2 art. 31 u.z.t. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy RP powinien zbadać dogłębnie przesłanki z art. 31 u.z.t., gdyż mają one istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie bada legalność zaskarżonych decyzji oraz naruszenie przez Urząd Patentowy RP art. 7, 9, 77§1 i 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 §1 pkt 1c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Orzekanie o art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie było w tym wypadku konieczne.