II SA 119/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-22
Skład orzekający: Maria Jagielska, Anna Robotowska, Magdalena Bosakirska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do czasu rozpatrzenia przez sąd wniosku o nabycie nieruchomości w drodze zasiedzenia, jeśli wnioskodawca posiada nieruchomość w sposób samoistny i nieprzerwanie od wielu lat, a organ sam może ocenić posiadanie jako wystarczający tytuł prawny?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do czasu rozpatrzenia przez sąd wniosku o nabycie nieruchomości w drodze zasiedzenia jest niezasadne, gdy wnioskodawca posiada nieruchomość w sposób samoistny i nieprzerwanie od wielu lat, a organ sam może ocenić to posiadanie jako wystarczający tytuł prawny. Organ administracji powinien samodzielnie rozstrzygnąć kwestię spełnienia warunków do uzyskania zezwolenia, a zawieszenie postępowania jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wydanie decyzji nie jest możliwe.Stan faktyczny
Skarżąca S. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Burmistrz zawiesił postępowanie, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 KPA, do czasu rozpatrzenia przez sąd wniosku o nabycie nieruchomości w drodze zasiedzenia, uznając, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa przez uchwałę Rady Gminy, brak opinii Zarządu Gminy oraz niewłaściwą ocenę jej posiadania nieruchomości jako tytułu prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie s del. NSA Anna Robotowska WSA Magdalena Bosakirska (spr) Protokolant - Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 sprawy ze skargi S. z/s w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] XI 2001 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] IX 2001 r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] IX 2001 r. Burmistrz [...] powołując się na art. 97 § 1 p.4 KPA w związku z art. 4 ust 1 p.4 i ust.2 ustawy a dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /DzU. 35 z 1982r. z późn. zmianami/ oraz § 14 ust.3 p.b Uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2001r. [...] zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku S. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości 4,5% oraz piwa, powyżej 4,5% do 18% oraz powyżej 18% alkoholu w sklepie prowadzonym przez S. przy ul. [...], do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy dla [...] wniosku S. o nabycie nieruchomości przy ul. [...] w drodze zasiedzenia i uzasadnił, że do czasu wydania tego rozstrzygnięcia S. nie ma tytułu prawnego do lokalu, w którym chce prowadzić sprzedaż alkoholu, a tytuł ten jest koniecznym warunkiem uzyskania zezwolenia.
Postanowienie to S. zaskarżyła w terminie zażaleniem. podnosząc, że od ponad 20 lat posiada nieruchomość przy ul. [...] w sposób niezakłócony, a w poprzednich latach w niezmienionym stanie prawnym uzyskiwała zezwolenia na handel napojami alkoholowymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie .
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, że zgodnie z uchwałą [...] Rady Gminy [...] warunkiem uzyskania zezwolenia na handel napojami alkoholowymi jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu, zaś S. tytułu do lokalu nie posiada. Od wyniku postępowania sądowego o zasiedzenie zależy czy S. będzie miała tytuł prawny do lokalu, zatem zawieszenie postępowania w przedmiocie zezwolenia do czasu zakończenia postępowania sądowego jest zasadne. Kolegium wyjaśniło też, że jest związane Uchwałą Rady Gminy i tylko zaskarżenie uchwały ustalającej warunki uzyskiwania zezwoleń na handel napojami alkoholowymi może doprowadzić do jej uchylenia.
S. w terminie wniosła skargę do NSA. Zaskarżyła uchwałę Rady Gminy [...][...], jako przekraczającą zakres upoważnienia ustawowego oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. o zawieszeniu postępowania. Skarga na uchwałę Rady Gminy została rozpoznana oddzielnie i odrzucona ze względów proceduralnych, jako wniesiona przedwcześnie.
W skardze na postanowienie o zawieszeniu S. zarzucała, że postanowienie zostało wydane w oparciu o Uchwałę Rady Gminy podjętą z naruszeniem prawa, zarzucała ponadto brak opinii Zarządu Gminy, która to opinia jest niezbędnym elementem dokumentacji poprzedzającej rozstrzygnięcie w kwestii udzielenia zezwolenia. Podnosiła też, że włada nieruchomością, płaci od niej podatki a użytkowanie jako forma władania stanowi prawo podmiotowe, które daje podstawę do ubiegania się o zezwolenie. S. podniosła też, że jej wniosek powinien być rozpoznany na rozprawie z mocy art.28 ust.3 prawa o działalności gospodarczej.
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca i jej poprzednik prawny "S." posiadali nieprzerwanie nieruchomość przy ul. [...] przynajmniej od 1977r. , w którym to roku ze środków własnych skarżącej wybudowany został budynek. W budynku tym znajduje się prowadzony przez skarżącą sklep, którego dotyczy zezwolenie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponadto, że przez wszystkie minione lata posiadanie skarżącej miało charakter samoistny, to znaczy, że władała nieruchomością jak właściciel, mając wolę jej posiadania i pełne faktyczne nad nią władztwo przez nikogo nie kwestionowane.
Nie ulega wątpliwości, że posiadanie, w szczególności posiadanie samoistne, wg kodeksu cywilnego /art. 336 kc/ jest szczególnym, pozostającym pod ochroną prawa /art. 342 kc/ stanem faktycznym, z którym prawo wiąże wiele doniosłych skutków prawnych. Posiadacz samoistny może korzystać z rzeczy jak właściciel i może zastosować obronę konieczną aby odeprzeć samowolne naruszenie posiadania /art. 343 kc/, służy mu także przeciwko naruszycielowi
roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń /art.344 kc/. Upływ czasu w powiązaniu z posiadaniem samoistnym prowadzi do nabycia własności przez zasiedzenie /art.172 kc/. Nie ulega więc wątpliwości, że udowodnione posiadanie samoistne jest stanem świadczącym o pełnym, prawem chronionym władztwie posiadacza nad rzeczą.
W tym stanie rzeczy organ, po wyczerpaniu stosownych procedur, w szczególności po uzyskaniu opinii Zarządu Gminy, powinien ocenić czy warunki wymagane prawem są spełnione, czy nie i wydać decyzję. Organ powinien samodzielnie rozstrzygnąć czy udokumentowane, mogące prowadzić do zasiedzenia władztwo nad nieruchomością i lokalem może być wykazaniem szeroko rozumianego tytułu prawnego, w rozumieniu przepisów Uchwały Rady Gminy [...] precyzującej warunki uzyskania zezwolenia na handel napojami alkoholowymi.
Zasadą jest bowiem samodzielne rozstrzyganie przez organ zagadnień wstępnych, zaś zawieszenie postępowania może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wydanie decyzji nie będzie możliwe /por. wyrok NSA z 10 sierpnia 1983r. I S.A. 481/83/. W sprawie niniejszej oczywiście możliwe było wydanie decyzji i nie było konieczne oczekiwanie z rozstrzygnięciem na orzeczenie sądu powszechnego w kwestii zasiedzenia. Orzeczenie co do własności nieruchomości nie ma bowiem znaczenia prejudycjalnego w sprawie niniejszej, to znaczy bez tego orzeczenia możliwe jest wydanie decyzji.
Organ powinien więc w oparciu o wszechstronną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wydać decyzję. Organ powinien też mieć na względzie, że w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym przez 8 lat wydawał S. kolejne zezwolenia na handel alkoholem, podzielając pogląd, że udowodnione władanie i posiadanie samoistne jest potwierdzeniem tytułu prawnego do dalszego władania lokalem i prowadzenia w nim działalności polegającej na handlu napojami alkoholowymi. Zmiana tego stanowiska na gruncie nowej Uchwały Rady Gminy z [...] stycznia 2001 r. nie znajduje żadnego uzasadnienia.
W tej sytuacji zawieszenie postępowania stanowi naruszenie art. 97 § 1 ust.4 KPA oraz naruszenie art.7 KPA nakazującego uwzględnienie słusznego interesu strony, art. 8 KPA nakazującego prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa, art. 77 KPA nakazującego wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art.80
KPA nakazującego ocenę całokształtu materiału dowodowego. Są to uchybienia procesowe, które miały wpływ na wynik sprawy .
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § ust 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło