II SA 1200/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-14

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Maria Werpachowska, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdy wnioskodawca spełniał warunek trudnej sytuacji materialnej i wieku, ale nie spełniał warunku całkowitej niezdolności do pracy?
Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym całkowitej niezdolności do pracy. Sama trudna sytuacja materialna i wiek nie są wystarczające do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jeśli nie występuje całkowita niezdolność do pracy.
Stan faktyczny
Skarżący I. K. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący podniósł, że jego schorzenia nasiliły się w wyniku wypadku przy pracy, ukończył 64 lata i nie posiada minimalnych środków do życia. Organ rentowy uznał, że skarżący nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, co wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spraw.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Monika Kwaśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2003r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą .decyzję z dnia [...] grudnia 2002r., którą to decyzją wydaną na podstawie art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) odmówił panu I. K. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji podano miedzy innymi, iż do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak jednego z wyżej wymienionych warunków powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Ponieważ na podstawie przedłożonej dokumentacji lekarskiej pan I. K. został uznany przez lekarza orzecznika ZUS w dniu [...] września 2002r. za częściowo niezdolnego do pracy, to nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 83 ww. ustawy. Wyklucza to możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Przy rozpatrywaniu uprawnień do renty ocenie podlega również sytuacja materialna, z tym, że nie stanowi ona jedynego kryterium, od którego zależy przyznanie świadczenia w trybie wyjątku. Powyższa decyzja stała się .przedmiotem skargi pana I. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono istotnych faktów, a mianowicie tego, że jego schorzenia nasiliły się w wyniku wypadku przy pracy , któremu uległ w 1997r. oraz tego, że ukończył on 64 lata i nie posiada minimalnych środków do życia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270). Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Podstawą materialnoprawną tej decyzji stanowi przepis art. 83 ust.l ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. nr 162 poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługują wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, iż skarżący nie spełnia warunku jakim jest niemożność podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek. Zarówno stan zdrowia skarżącego (orzeczono [...].IX.2002r. częściowo niezdolność do pracy) oraz wiek (64 lata) nie umożliwiają podjęcie pracy. Sama okoliczność, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej nie uzasadnia przyznania przedmiotowego świadczenia, które nie jest świadczeniem socjalnym przyznawanym wyłącznie według potrzeb. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło