II SA 1223/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w W. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., działając na podstawie art. 152 § 2 kpa w zw. z art. 146 § 2 kpa postanowił odmówić uchylenia prawomocnego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] listopada 2000 r. o wymierzeniu mł. asp. R.R. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż mł. asp. R. R. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2000 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji - w związku z prawomocnym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] listopada 2000 r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Powyższą karę wymierzono po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, w którym mł. asp. R.R.był obwiniony o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 3 Kodeksu karnego, tj. przyjęcie obietnicy uzyskania korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od przewidzianych prawem czynności służbowych. W dniu 24 maja 2001 r. R.R. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem wnioskodawcy w postępowaniu dyscyplinarnym został naruszony przepis art. 29 ust. 2 rozporządzenia dyscyplinarnego, który wymaga zgody Komendanta Głównego Policji na wymierzenie kary wydalenia ze służby policjantowi pełniącemu funkcje z wyboru w organach związku zawodowego. R. R. wykazał przy tym, że od [...] kwietnia 1998 r. pełnił funkcję przewodniczącego Koła i członka Zarządu Terenowego OP KWP NSZZ Policjantów. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. Komendant Wojewódzki Policji w W. wznowił postępowanie dyscyplinarne przeciwko mł. asp. R.R. i decyzją z dnia [...] września 2001 r. odmówił uchylenia prawomocnego orzeczenia z dnia [...] listopada 2000 r. o wymierzeniu temu policjantowi kary wydalenia ze służby przyjmując, że jako przewodniczący koła i członek zarządu terenowego organizacji związkowej nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Od powyższej decyzji mł. asp. R. R. odwołał się do Komendanta Głównego Policji. Decyzją nr [...] z dnia[...] grudnia 2001 r. Komendant Główny Policji uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego stanowiska Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z § 29 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r., Nr 4, poz. 14), karę wydalenia ze służby policjantowi pełniącemu funkcję z wyboru w organach związku zawodowego w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu można wymierzyć tylko za zgodą Komendanta Głównego Policji po zasięgnięciu opinii związku, w którym pełni lub pełnił funkcję. Wskazał również, że we wznowionym postępowaniu nie przeprowadzono czynności zmierzających do uzyskania niezbędnego stanowiska związku zawodowego w celu naprawienia wadliwości proceduralnych zaskarżonego orzeczenia. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy mł. asp. R.R. organ pierwszej instancji podjął czynności zmierzające do uzyskania wymaganego stanowiska związku zawodowego oraz zgody Komendanta Głównego Policji. Po pisemnym wystąpieniu do organizacji związkowej Zarząd Terenowy NSZZ Policjantów Oddziału Prewencji Policji KWP w W. podjął uchwałę nr [...], w której zawarł stanowisko, że mł. asp. R.R. nie powinien być wydalony ze służby w Policji przed prawomocnym wyrokiem skazującym go za zarzucane mu przestępstwo. Powyższą uchwałę wraz z aktami sprawy przekazano Komendantowi Głównemu Policji, który w dniu [...] czerwca 2002 r. wyraził zgodę na wymierzenie mł. asp. R.R. kary wydalenia ze służby w Policji. Tak więc, zdaniem organu pomimo, że wydanie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] listopada 2000 r. nastąpiło z naruszeniem przepisu § 29 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, to jednak uwzględniając charakter i okoliczności popełnionego przez R. R. czynu, a także treść art. 146 § 2 kpa o uchylenie orzeczenia nie może nastąpić, gdyż w wyniku wznowionego postępowania mogłoby zapaść orzeczenie wyłącznie odpowiadające w swej istocie orzeczeniu dotychczasowemu. Od powyższej decyzji R.R. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie i zmianę poprzez ewentualne wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej. Podniósł, że wydalenie ze służby nastąpiło w oparciu o wadliwie przeprowadzone postępowanie, bez analizy wszystkich okoliczności świadczących na jego korzyść (bardzo dobre opinie, nagrody, podziękowania za zwrot znalezionych dolarów), a także przy braku opinii związku zawodowego i zgody Komendanta Głównego Policji na wymierzenie najsurowszej kary dyscyplinarnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił natomiast, że została ona wydana wbrew opinii związku zawodowego, który wyraża zgodę na zwolnienie ze służby w przypadku wyroku skazującego, zaś postępowanie karne zostało umorzone, a więc wyroku skazującego nie było i nie będzie. W dalszej części odwołania skarżący stwierdził, że gdyby pochopnie nie zwolniono go w grudniu 2000 r. to obecnie, w oparciu o orzeczenie umarzające postępowanie, mógłby nadal pozostać w służbie. Zdaje sobie jednocześnie sprawę, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego nie stanowi podstawy do przywrócenia go do służby, dlatego prosi o przeanalizowanie jego sprawy i uchylenie kary wydalenia oraz ewentualnie wymierzenie innej kary. Do odwołania załączył wyroki sądu I i II instancji o warunkowym umorzeniu prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Rozpatrując odwołanie R. R. organ II instancji stwierdził, że bezspornym jest fakt, iż wymieniony nie został uniewinniony w postępowaniu karnym. W wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...]stycznia 2002 r. (sygn. akt [...]) sąd warunkowo umarzając postępowanie karne stwierdził, że czyn R.R. stanowi wypadek mniejszej wagi. Wskutek wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] lipca 2002 roku (sygn. akt [...]) zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Dla przyjęcia takiego rozstrzygnięcia nie mogło być wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu. Zgodnie z art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji za popełnione przestępstwa i wykroczenia policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, niezależnie od odpowiedzialności karnej. Dlatego też nie zasługuje na uwzględnienie zarzut R.R. o zbyt pochopnym podjęciu decyzji o jego wydaleniu ze służby w grudniu 2000 r. Faktem jest, że przed wydaniem orzeczenia o ukaraniu Komendant Wojewódzki Policji w W. winien zasięgnąć opinii związku zawodowego oraz uzyskać zgodę Komendanta Głównego Policji na wydalenie R.R. ze służby, ale tego nie uczynił. Uchybienie to jednak zostało usunięte po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego. Charakter zarzucanego wymienionemu czynu, okoliczności popełnienia przewinienia, pobudki działania, tj. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jak również fakt popełnienia czynu wspólnie z innym, młodszym stażem funkcjonariuszem, dyskwalifikują R.R. jako policjanta. Wymieniony poprzez swoje zachowanie stracił przymiot określony w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji - nieposzlakowanej opinii - i dlatego, pomimo pozytywnego opiniowania, otrzymywania wyróżnień za uzyskiwanie dobrych wyników w służbie - nie może wykonywać zawodu związanego ze szczególną odpowiedzialnością, polegającego na służbie społeczeństwu. Tak więc w chwili obecnej mogłoby zapaść wyłącznie orzeczenie odpowiadające w swej istocie orzeczeniu dotychczasowemu. Z tych też względów organ II instancji stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w W. we wznowionym postępowaniu dyscyplinarnym, prawidłowo wydał w oparciu o art. 146 § 2 kpa decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowego orzeczenia i z tych względów, na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. R. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, powołując się na wcześniejsze zarzuty podnoszone wobec postępowania dyscyplinarnego. W uzupełniającym skargę piśmie z dnia 27 listopada 2003 r. skarżący wskazał na ochronę, jaką zapewnia działaczom związków zawodowych ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1993 r., sygn. akt III AZP 38/92, w której Sąd ten stwierdził, iż przepis art. 32 tej ustawy ma odpowiednie zastosowanie do policjanta będącego członkiem Zarządu Terenowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 155, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stąd, właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 tegoż przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości i przyznaje to sam organ, że w prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu dyscyplinarnym miały miejsce uchybienia formalne polegające na braku uzyskania opinii związku zawodowego w przedmiocie wymierzenia kary wydalenia ze służby policjantowi, który pełnił funkcję z wyboru - członka Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów. O fakcie tym skarżący nie poinformował przełożonych, podniósł tę okoliczność dopiero w trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt II SA 1536/01, które zakończyło się wyrokiem z dnia 11 lipca 2001 r. oddalającym skargę. Po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego pismem z dnia 7 grudnia 2001 r. organ zwrócił się do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów KWP w W. z prośbą o opinię w przedmiotowej sprawie. Wymieniony Zarząd Terenowy NSZZ w uchwale nr [...]wyraził stanowisko, że z uwagi na nienaganny przebieg służby oraz pozytywną opinię, jaką cieszył się R. R. wśród współpracowników nie powinien on być wydalony ze służby w Policji przed uznaniem jego winy przez Sąd prawomocnym wyrokiem. Po uzyskaniu powyższej opinii, Komendant Główny Policji w dniu [...] czerwca 2002 r. wyraził zgodę na wymierzenie mł. asp. R.R .kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, czym konwalidował brak wymaganej przepisem § 29 ust. 2 obowiązującego do dnia 29 listopada 2003 r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr 4, poz. 14) zgody na wymierzenie kary wydalenia z służby policjantowi pełniącemu funkcję z wyboru w organach związku zawodowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż charakter zarzucanego skarżącemu czynu, okoliczności jego popełnienia, pobudki działania, tj. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jak również fakt popełnienia czynu wspólnie z młodszym stażem funkcjonariuszem - dyskwalifikują R. R. jako policjanta. Wymieniony poprzez swoje zachowanie stracił przymiot określony w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji - nieposzlakowanej opinii - i dlatego w ocenie organu pomimo pozytywnego opiniowania, otrzymywania wyróżnień za uzyskanie dobrych wyników w służbie, nie może wykonywać zawodu związanego ze szczególną odpowiedzialnością polegającą na służbie społeczeństwu. W związku z czym występuje negatywna przesłanka z art. 146 § 2 kpa do uchylenia orzeczonej w postępowaniu dyscyplinarnym kary. Powołany przepis stanowi, iż nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej i w okoliczności przedmiotowej sprawy organ prowadzący postępowanie wznowieniowe miał podstawy do zastosowania trybu z art. 146 § 2 kpa. Odnośnie zarzutu skarżącego, iż w postępowaniu naruszony został art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1991 r., Nr 55, poz. 234 z późn. zm.) w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji to wskazać należy, iż zarzut ten był podnoszony i w sprawie o sygn. akt II SA 1536/01, której przedmiotem rozpoznania była skarga R.R. na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zwolnienia ze służby i w uzasadnieniu wydanego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż mimo treści art. 67 ust. 2 ustawy o Policji, stosownie do którego przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio do policjantów będących członkami wskazanych organów związków zawodowych - regulacja ta nie ma jednak zastosowania do policjanta, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, bowiem stosownie do art. 41 ust. 1 pkt. 3 ustawy o Policji, istnieje bezwzględny obowiązek zwolnienia policjanta ze służby w Policji przy spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.