II SA 1240/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia NSA - Małgorzata Borowiec Asesor WSA - Janusz Walawski Protokolant - Grzegorz Walczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku * stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, * zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Kpt. P.S. we wniosku z dnia 26 czerwca 2001 r., zwrócił się do Dyrektora Biura [...] Urzędu Ochrony Państwa o naliczenie i wypłacenie mu dodatku za rozłąkę za okres od dnia [...] września 1998 r. do dnia [...] października 2001 r., tj. za okres pełnienia służby poza miejscem zamieszkania i za podstawę powyższego świadczenia powołał zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 14 października 1997 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom UOP należności za podróże służbowe i przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości albo delegowania do czasowego pełnienia służby na terenie kraju (MP. Nr 78, poz. 753). Dyrektor Biura [...] oraz Dyrektor Biura [...] Urzędu Ochrony Państwa pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] odpowiedzieli skarżącemu, że należność owa nie przysługuje mu, bowiem zgodnie z § 20 powołanego we wniosku zarządzenia, przesłanką przyznania świadczenia jest udokumentowany zamiar przesiedlenia się wraz z rodziną do miejscowości pełnienia służby, co w sytuacji skarżącego nie miało miejsca. Ponadto zgodnie z wytycznymi Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 5 lutego 1998 r., skarżącemu wypłacono wszystkie wymienione tam należności w tym m.in. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i zwrot kosztów przejazdu raz w miesiącu w celu odwiedzenia rodziny. W tej sytuacji wypłata dodatku za rozłąkę byłaby "dublowaniem" należnych funkcjonariuszowi świadczeń. W nawiązaniu do powyższego pisma, skarżący zwrócił się z wnioskiem do Szefa Urzędu Ochrony Państwa o ponowne rozpatrzenie sprawy i podał w nim, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2001 r. dokonano niedopuszczalnej dowolności interpretacyjnej § 20 cytowanego już wyżej zarządzenia. Szef Urzędu Ochrony Państwa postanowieniem z dnia[...]marca 2002 r. nr [...], powołując się na art. 123 k.p.a., odmówił rozpatrzenia powyższego wniosku jako przedwczesnego z powodu braku decyzji administracyjnej, mogącej być przedmiotem zaskarżenia i w uzasadnieniu wskazał, że powyższe pismo nie ma charakteru decyzji i zostało podpisane prze organy nieuprawnione do jej wydawania. W intencji autorów, miało ono jedynie charakter informacyjny i nie zawiera ono minimum elementów pozwalających uznać ją za decyzję. Natomiast co do kwestii merytorycznych, przywołał argumenty przytoczone już w tym piśmie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.S. wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2002 r., zarzucając mu obrazę § 20 cytowanego już wyżej zarządzenia polegającą na odmowie przyznania dodatku mimo istnienia przesłanek do jego przyznania, obrazę art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia, jak również art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w niewłaściwej formie, tj. postanowieniem, zamiast decyzją. Uzasadniając swoje stanowisko - poza argumentami przytoczonymi już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - stwierdził, że stanowisko organu w kwestii nieuznającej pisma z dnia [...]grudnia 2001 r. jako decyzji administracyjnej ze względu na podpisanie go przez nieuprawnione osoby, jest chybione. Natomiast co do formy rozstrzygnięcia wskazał, że procedura administracyjna nie przewiduje instytucji odmowy rozpatrzenia wniosku, a brak przedmiotu postępowania może stanowić jedynie podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, bądź umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu Ochrony Państwa wniósł o jej odrzucenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, a w konkluzji stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest równoznaczne z ostatecznym stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest, że przepis art. 123 k.p.a. powołany przez organ w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, dotyczy pojęcia procesowego postanowienia. Innymi słowy mówiąc, w powiązaniu z art. 124 i 125 k.p.a., określa on niezbędne wymagania - w odróżnieniu od stawianych decyzjom - tylko i wyłącznie co do treści i formy postanowień. Zatem przepis ten nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organu administracji, lecz określa jedynie ramy załatwienia przedmiotowej sprawy, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w formie postanowienia. Ponadto - a właściwie przede wszystkim - w procedurze administracyjnej nie przewidziano przepisu umocowującego organ do odmowy rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołania). Skoro bowiem organ uznał, że wniosek taki jest przedwczesny z powodu braku decyzji pierwszoinstancyjnej, to mógł jedynie stwierdzić niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych (brak przedmiotu zaskarżenia) w trybie art. 134 k.p.a. zaś konwalidowanie zaskarżonego postanowienia w odpowiedzi na skargę, jest bezskuteczne. Wobec powyższych ustaleń, odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi, jak i do wniosku organu, jest zbędne. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w z w. z art. 152 oraz 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.