II SA 1248/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Asesor WSA Izabela Głowacka- Klimas WSA Halina Święcicka (spr.) Protokolant Aleksandra Borowiec Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do prowadzenia ksiąg rachunkowych oddala skargę Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r., którą to decyzją - wydaną na postawie art. 104 kpa oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz. U. Nr 114, poz. 734 i Nr 138, poz. 894) odmówił wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia o specjalności rachunkowość, określonych dla osób prowadzących usługowo księgi rachunkowe. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu otrzymują osoby posiadające wykształcenie wyższe ekonomiczne o specjalności rachunkowość i co najmniej dwuletnią praktykę księgowości lub średnie zawodowe o kierunku rachunkowość uzyskane w szkołach publicznych lub szkołach niepublicznych mających uprawnienia szkół publicznych, w tym również w szkołach policealnych i pomaturalnych, co najmniej o dwuletnim okresie nauczania w zakresie rachunkowości i co najmniej pięcioletnią praktykę w księgowości i spełniające pozostałe warunki wskazane w § 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niekaralności. Z przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący ukończył Technikum Handlowe na Wydziale Finansów, a zatem nie spełnił wymogów dotyczących wykształcenia. W skardze na powyższą decyzję Ministra Finansów R. D. podniósł w szczególności, że w latach ukończenia przez niego Technikum Handlowego [...] w [...] występował wyłącznie przedmiot "księgowość", dopiero w latach sześćdziesiątych zastąpiono go terminem "rachunkowość". Posiadane wieloletnie doświadczenie zawodowe, pełnione funkcje w organach administracji skarbowej oraz wiedza uzyskana w wyniku dokształcania się i samokształcenia w zakresie rachunkowości są potwierdzeniem posiadania przez niego biegłości, umiejętności w tej dziedzinie. Specjalizację "rachunkowość" wprowadzona do szkół ekonomicznych dopiero w latach 90 minionego wieku i przepis § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. dyskryminuje pod względem zawodowym osoby, które ukończyły średnie szkoły ekonomiczne przed wprowadzeniem specjalności finanse i rachunkowość. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że nałożony przepisami wymóg posiadania wykształcenia o specjalności rachunkowość ma stanowić gwarancję tego, że osoba uzyskująca świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu uzyskała odpowiednie przygotowanie teoretyczne z zakresu rachunkowości i prawa bilansowego, prawa podatkowego oraz innych istotnych regulacji należących do dziedziny prawa gospodarczego. W szkołach ekonomicznych kształcących w innych specjalnościach niż rachunkowość, przedmiot pn. "rachunkowość" lub księgowość" jest przedmiotem wykładanym w zakresie ogólnym, uzupełniającym wiedzę w ramach głównego profilu kształcenia. Jedynie wybór kierunku rachunkowość zapewnia należyte przygotowanie do praktycznego wykonywania zawodu księgowego i może być podstawą do ubiegania się o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Oceniając skargę pod tym względem nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania - świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu mogą uzyskać osoby spełniające między innymi wymogi w zakresie wykształcenia. Wspomniany przepis jednoznacznie stanowi o wymogu średniego wykształcenia zawodowego "o kierunku rachunkowość". Nałożony przepisami rozporządzenia wymóg posiadania wykształcenia o specjalności rachunkowość stanowi potwierdzenie, że osoba uzyskująca świadectwo kwalifikacyjne posiada wysokie kwalifikacje w dziedzinie rachunkowości. Średnie szkoły ekonomiczne przygotowują absolwentów w kierunku wybranej specjalizacji, szkoła o kierunku rachunkowość pozwala na zdobycie wykształcenia odpowiedniego do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W szkołach takich, rachunkowość jest przedmiotem wiodącym i determinującym zawodową specjalizację absolwentów w tej dziedzinie wiedzy a świadectwo ukończenia szkoły o takim kierunku fakt ten potwierdza. Należy podkreślić, że przepisy w/w rozporządzenia Ministra Finansów stanowiące o wykształceniu "średnim zawodowym o kierunku rachunkowość" oraz o świadectwie ukończenia szkoły średniej o specjalności "rachunkowość" wyodrębniają szkoły o kierunku kształcenia (specjalizacji) rachunkowość spośród innych szkół ekonomicznych. Oznacza to, że osoby legitymujące się wykształceniem o kierunku rachunkowość oraz osoby o innym kierunku wykształceniu ekonomicznym mają zróżnicowaną sytuację prawną. Tylko z pierwszą grupą osób, przepisy prawa łączą możliwość ubiegania się o świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu. Bezzasadny jest podnoszony przez skarżącego zarzut, że był kształcony w zakresie rachunkowości tylko w okresie jego nauki nie było stosowanego terminu "rachunkowość" na określenie księgowości i szkoły nie mogły prowadzić specjalizacji rachunkowość. Skoro wąska specjalizacja o nazwie rachunkowość jako odrębna dziedzina z zakresu finansów powstała i została włączona do szkół ekonomicznych jako specjalizacja dopiero w latach dziewięćdziesiątych to skarżący nie mógł być kształcony w niej w latach pięćdziesiątych. Organ wydając decyzję o odmowie wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych trafnie uznał, że ukończenie Technikum Handlowego na Wydziale Finansów (o specjalności finanse) nie jest wykształceniem, wskazanym w § 2 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia. Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.