II SA 1388/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba, Sędziowie WSA Maria Jagielska /spr./, as. WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Szymon Brzozowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów adwokackich - oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2002r. T. K. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. o wpisanie go na listę aplikantów adwokackich. Poinformowany o terminie konkursu rozstrzygającego o wpisie, nie stawił się na wyznaczony termin, co stwierdził protokół komisji konkursowej z dnia [...] lipca 2002r. T. K. złożył zażalenie do Naczelnej Rady Adwokackiej na niezałatwienie sprawy w terminie tj. na niewydanie rozstrzygnięcia w sprawie złożonego wniosku. Stanowiskiem wyrażonym w piśmie z dnia [...] listopada 2002r. Naczelna Rada Adwokacka zobowiązała Radę Okręgową do podjęcia uchwały w przedmiocie wpisu wnioskodawcy na listę aplikantów adwokackich. Uchwałą z dnia [...] listopada 2002r., wyciąg z protokołu posiedzenia nr [...], Okręgowa Rada Adwokacka w B. działając na podstawie art. 68 ust. 1, 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 26 maja 1982r. - Prawo o adwokaturze ( Dz. U. Nr 16, poz. 124 ), nie uwzględniła wniosku T. K. o wpisanie go na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu podano, że nieprzystąpienie zainteresowanego do konkursu na aplikację, o którym został prawidłowo powiadomiony i niewniesienie opłaty egzaminacyjnej zostało potraktowane jako odstąpienie od złożonego wniosku. W złożonym odwołaniu od uchwały ORA w B. skarżący domagał się jej zmiany i wydania uchwały zgodnej z wnioskiem tj. dokonania wpisu na listę aplikantów adwokackich. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 6, 7 i 8 Kpa. oraz art. 2, 7 i 93 Konstytucji RP przez wydanie uchwały bez podstawy prawnej, przez to nieważnej, naruszenie wymienionych przepisów i działanie bez podstawy prawnej w zakresie nałożenia i poboru opłaty egzaminacyjnej oraz z uwagi na naruszenia już wskazane - rażące naruszenie art. 68 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze przez odmowę wpisu mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek pozytywnych warunkujących ten wpis. Naczelna Rada Adwokacka uchwałą z dnia [...] listopada 2002r. pozostawiła odwołanie T. K. bez uwzględnienia uzasadniając swoje stanowisko nieprzystąpieniem zainteresowanego do egzaminu konkursowego. Przepis art. 75a ustawy - Prawo o adwokaturze dozwala dokonanie przez okręgową radę adwokacką wpisu na listę aplikantów adwokackich po przeprowadzeniu konkursu, toteż nieprzystąpienie do egzaminu oznacza brak podstawy prawnej do dokonania wpisu. W złożonym do Ministra Sprawiedliwości odwołaniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały i dokonanie wpisu na listę aplikantów, powtarzając swoje zarzuty zgłoszone w odwołaniu od uchwały ORA w B. Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003r. nie uwzględni! skierowanego do niego odwołania. W uzasadnieniu podał, że zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji i Prawa o adwokaturze są nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. Zdaniem organu zainteresowany nie mógł skutecznie domagać się wpisania go na listę aplikantów adwokackich, jeżeli nie przystąpił do konkursu na aplikację adwokacką i wywodząc tak podzielił pogląd wyrażony przez Naczelną Radę Adwokacką w zaskarżonej uchwale. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze T. K. domagał się stwierdzenia nieważności względnie uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2003r. Decyzji zarzucił naruszenie art. 6, 7 i 8 Kpa oraz art. 2, 7 i 93 ust. 2 Konstytucji RP przez działanie bez podstawy prawnej, bowiem decyzja została wydana w oparciu o: 1/ art. 40 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze - p.o.a., który jest niezgodny z art. 87 i 92 ust. 1 Konstytucji RP, art. 65 ust. 1 zd. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, 2/ o art. 58 pkt 12 lit. b ustawy p.o.a., 3/ o art. 58 pkt 12 lit. j p.o.a., 4/ o art. 75a p.o.a., który jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, z art. 31 ust. 3 Konstytucji, z art. 17 ust. 1, 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP i art. 2 Konstytucji oraz art. 76 Kpa. Ponadto, skarżący zarzucił naruszenie art. 6, 7 i 8 Kpa oraz art. 2, 7 i 93 ust. 2 , a także art. 84 i art. 217 Konstytucji RP w zakresie nałożenia i poboru opłaty egzaminacyjnej. Z uwagi na wymienione zarzuty skarżący zarzucił uchwale naruszenie prawa materialnego - art. 68 ust. 1 p.o.a. przez wydanie decyzji odmownej mimo spełnienia przesłanek pozytywnych wpisu. Minister Sprawiedliwości w złożonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż skarżący nie stanął do konkursu, a więc nie spełnił podstawowego warunku do ubiegania się o wpis na aplikacje adwokacką. Zgłoszone przez niego zarzuty , w szczególności dotyczące ograniczenia przyjęć na aplikacje nie dotyczyły skarżącego i nie miały wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona ponieważ zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy uchwały samorządu adwokackiego nie narusza prawa. Zgodnie z art. 68 ust. 1 w związku z art. 75 ustawy z dnia 26 maja 1982r. - Prawo o adwokaturze -p.o.a. ( Dz. U. Nr 16, poz. 124 ) o wpisie na listę aplikantów adwokackich decyduje okręgowa rada adwokacka, podejmując stosowną uchwałę w tym przedmiocie i zawiadamiając Ministra Sprawiedliwości tak o uchwale o dokonanym wpisie, jak też o uchwale odmawiającej wpisu - art. 69 ust. 1 p.o.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wpisu na listę aplikantów adwokackich dokonać się może, jak stanowi art. 75a p.o.a., wyłącznie po przeprowadzeniu konkursu. Oznacza to, że ewentualny wpis na listę aplikantów dotyczyć będzie tylko tych osób ubiegających się o wpis, które wzięły udział w konkursie przewidzianym ustawą. W rozpatrywanej sprawie, poza sporem jest, iż skarżący T. K. nie przystąpił do konkursu mimo prawidłowego zawiadomienia go o tym przez Okręgową Radę Adwokacką w B. Błędne jest stanowisko skarżącego, że ORA w B. podejmując uchwałę o odmowie wpisania skarżącego na listę aplikantów adwokackich, a za nią Naczelna Rada Adwokacka utrzymując rozstrzygnięcie w mocy i Minister Sprawiedliwości nie uwzględniający odwołania T. K. naruszyli prawo, bowiem wskazane akty podjęte zostały w oparciu o obowiązujące i niezakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy art. 68 ust. 1,69 ust. 1 i 75a ustawy – Prawo o adwokaturze, a jeżeli tak, to nieuprawnione jest twierdzenie, że zostały one wydane bez podstawy prawnej. Chybione jest również twierdzenie skarżącego, że spełnia on wszystkie wymogi formalne do uzyskania wpisu na listę aplikantów adwokackich, ponieważ zgodnie z art. 65 pkt 1-3 w związku z art. 75 p.o.a. na listę aplikantów adwokackich wpisany może zostać ten, kto spełnia wymogi określone przywołanym przepisem art. 65 pkt 1-3 p.o.a. i wziął udział w konkursie przewidzianym art. 75a p.o.a. Przepisy ustawy – Prawo o adwokaturze nie przewidują dla ubiegających się o wpis na listę aplikantów adwokackich żadnych zwolnień od udziału w konkursie, który jest koniecznym, przewidzianym ustawą warunkiem dla późniejszego rozstrzygnięcia o wpisie. Należy stwierdzić, że zgłaszane przez skarżącego zarzuty niezgodności z Konstytucją RP określonych w skardze przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze nie mogły się odnosić się do zaskarżonej decyzji i utrzymanych nią w mocy uchwał organów samorządu adwokackiego, bowiem podjęte rozstrzygnięcia, wbrew wywodom skargi, nie pozostawały w związku z przepisami przywoływanymi w skardze jako podstawa zgłoszonych zarzutów. Podstawą podjętych decyzji nie był art. 40 pkt 4 p.o.a. stanowiący, że do zakresu działania zgromadzenia izby adwokackiej należy określanie minimalnej i maksymalnej liczby członków izby adwokackiej. Również inne przywołane przez skarżącego przepisy tj. art. 58 pkt 12 lit b i art.58 pkt 12 lit. j p.o.a. ustalające, iż do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy uchwalanie regulaminu zasad odbywania aplikacji adwokackiej i składania egzaminu adwokackiego oraz regulaminu zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich nie stanowiły podstawy zaskarżonych rozstrzygnięć. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, w myśl którego w rozpatrywanej sprawie naruszone zostały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP przez podjęcie decyzji w oparciu o art. 75a p.o.a. Przepis ten nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w wydanym przez niego wyroku z dnia 18 lutego 2004r. w sprawie o sygn P 21/02, zaś sąd administracyjny nie jest powołany do stwierdzania niekonstytucyjności przepisów, a nadto nie podziela wywodów skarżącego w tej materii. Reasumując, w świetle obowiązującego prawa tj. art. 75a i 68 ust. lw związku z art 75 ustawy - Prawo o adwokaturze, T.K. nie mógł zostać wpisany na listę aplikantów adwokackich, bowiem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie mogło dokonać się mocą uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej okręgu, w którym skarżący złożył wniosek, wyłącznie po przeprowadzeniu konkursu. Stwierdzony fakt nieprzystąpienia skarżącego do konkursu powodować musiał wyłączenie go z kręgu osób, wobec których znajdowały zastosowanie postanowienia regulaminu zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich i które w wyniku zdobycia odpowiedniej liczby punktów, mogły uzyskać pozytywne decyzje o wpisie. Skarżący zaskarżając decyzję Ministra Sprawiedliwości zarzucił jej, iż została podjęta z naruszeniem art. 6, 7 i 8 Kpa. oraz art. 2, 7, 93 ust. 2 i art. 84 i 217 Konstytucji RP przez działanie bez podstawy prawnej w zakresie nałożenia i poboru opłaty egzaminacyjnej - jednej z przesłanek formalnych wszczęcia postępowania. Należy stwierdzić, że do skarżącego nie była adresowana żadna decyzja czy postanowienie ustalające taki obowiązek. Również w piśmie do niego kierowanym, a zawiadamiającym o terminie egzaminu nie znajdował się warunek uprzedniego dokonania opłaty. Obowiązek wnoszenia opłat egzaminacyjnych przewidywał Regulamin w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich podjęty stosowną uchwałą przez Naczelną Radę Adwokacką na podstawie art. 58 pkt 12 lit. j p.o.a. - przepisu którego niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku. Jednak jak już wyżej ustalono, w stosunku do skarżącego nie znalazły, w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym, zastosowania postanowienia Regulaminu podjętego na podstawie niezgodnego z Konstytucją przepisu, a jedynie art. 75a i 68 ust. 1 w związku z art. 75 ustawy - Prawo o adwokaturze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.