II SA 1398/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-07
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie w sprawie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku na podstawie wyroku sądu przywracającego do pracy, który został wydany po dacie wydania decyzji o statusie bezrobotnego i przyznaniu zasiłku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznawiając postępowanie na podstawie wyroku sądu przywracającego do pracy, który został wydany po dacie wydania decyzji o statusie bezrobotnego i przyznaniu zasiłku. Okoliczności te nie istniały przed wydaniem decyzji, a zatem nie mogły stanowić podstawy do jej wznowienia. Ponadto, sąd stwierdził, że postępowanie dotyczące zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jest odrębne od postępowania w sprawie statusu bezrobotnego i powinno być prowadzone na podstawie art. 28 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.Stan faktyczny
Skarżący J. B. był zarejestrowany jako bezrobotny i pobierał zasiłek. Po otrzymaniu informacji o podjęciu zatrudnienia, wypłatę zasiłku wstrzymano. Następnie, w związku z informacją o zatrudnieniu w okresie pobierania zasiłku, organ wznowił postępowanie i wydał decyzję uchylającą poprzednie decyzje o statusie bezrobotnego i zasiłku oraz orzekającą o odmowie rejestracji jako bezrobotnego i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował zasadność żądania zwrotu, wskazując, że odszkodowanie za czas pozostawania bez pracy obejmowało tylko jeden miesiąc.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
II SA 1398/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody[...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczących statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2003 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Decyzją z dnia [...]maja 2001 r., wydaną z up. Starosty P., J. B. zarejestrowany został z dniem[...] maja 2001 r . w charakterze bezrobotnego, zaś z dniem [...] maja 2001 r. przyznano skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych, które to świadczenie pobierał do dnia [...] stycznia 2002 r., tj. do chwili podjęcia krótkotrwałego zatrudnienia, trwającego do [...] marca 2002 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. przywrócono skarżącemu, na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), wypłatę zasiłku dla bezrobotnych na okres uzupełniający do 12 miesięcy.
W związku z informacją otrzymaną od skarżącego w dniu 27 czerwca 2002 r. o zmianie miejsca zamieszkania z P. na T. , PUP w P. wydał w dniu [...]czerwca 2002 r. decyzję o wstrzymaniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z tym dniem i przesłał dokumentację do PUP w T.
W dniu 16 grudnia 2002 r. Powiatowy Urząd Pracy w P. otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy w T. pismo wraz załącznikami zawierającymi świadectwo pracy skarżącego z "K." w P.. Urząd Pracy w T. poinformował, że skarżący otrzymuje od dnia [...]listopada 2002 r. w tamtejszym Urzędzie Pracy zasiłek dla bezrobotnych na podstawie przedłożonego świadectwa pracy z ww. "K." w P., z którego wynika, że skarżący był w nim zatrudniony w okresie od [...] lipca 1990 r. do [...] października 2002 r. Z uwagi na fakt, że okres zatrudnienia ujęty w tym świadectwie pracy obejmował okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r., wydanym z up. Starosty P .na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa, wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej.
Decyzją z dnia [...]stycznia 2003 r., wydaną z up. Starosty P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 6 pkt 6 lit. a, b, c i art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 28 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), uchylono decyzje:
1. z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...]o wstrzymaniu wypłaty zasiłku z dniem [...]czerwca 2002 r. w związku ze zmianą miejsca zameldowania,
2. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o uznaniu skarżącego z dniem [...]kwietnia 2002 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] kwietnia 2002 r.,
3. z dnia [...]stycznia 2002 r. nr [...] o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] stycznia 2003 r. z powodu podjęcia pracy,
4. z dnia [...]maja 2001 r. o uznaniu skarżącego z dniem [...] maja 2001 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] maja 2001 r.,
oraz orzeczono o:
1. odmowie zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej od dnia [...] maja 2001 r.,
2. zwrocie nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy za okres od [...] maja 2001 r. do [...] grudnia 2001 r. i za okres od [...] kwietnia 2002 r. do [...] czerwca 2002 r. w kwocie brutto 4.950,30 zł,
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] czerwca 2002 r. został przywrócony do pracy w "K." od dnia zwolnienia, tj. od dnia [...] kwietnia 2001 r. i pozostawał w zatrudnieniu do[...]października 2002 r. Dlatego też organ uznał, że w dniu rejestracji w PUP w P. [...] maja 2001 r. nie przysługiwał skarżącemu status bezrobotnego i zasiłek dla bezrobotnych, a pobrany zasiłek dla bezrobotnych był świadczeniem nienależnym. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotny, który pobrał nienależne świadczenie obowiązany jest do jego zwrotu w terminie 14 dni.
W odwołaniu od decyzji skarżący wskazał, że został przywrócony do pracy wyrokiem sądu ze wskazaniem wypłaty przez pracodawcę kwoty równej jednomiesięcznemu wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy i dlatego uważa żądanie PUP w P. za niezasadne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał, że bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 1 starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków powyższej definicji osoby bezrobotnej, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 28 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne obowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się m.in. świadczenie wypłacone za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Wskazał, że został wprawdzie przywrócony do pracy w "K." na dotychczas zajmowane stanowisko, jednakże odszkodowanie jakie przyznano mu za czas pozostawania bez pracy obejmowało jedynie okres jednego miesiąca, nie zaś cały okres pozostawania bezrobotnym. Wynagrodzenie jakie otrzymał za okres zatrudnienia w "K." obejmowało więc okres od [...]lipca 1990 r. do [...] marca 2001 r. i od [...] lipca 2002 r. do [...] października 2002 r., zaś świadectwo pracy wydane po ponownym zwolnieniu od dnia [...] października 2002 r. zaliczało do stażu pracy cały okres zatrudnienia od dnia [...] lipca 1990 r. do [...] października 2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i powołał argumenty zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna. Przede wszystkim stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w sposób niedopuszczalny łączy w sobie rozstrzygnięcia dwóch różnych spraw administracyjnych. Postępowanie wznowieniowe, dotyczące decyzji o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli ujawnią się nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.
W rozpatrywanej sprawie Starosta P. oraz Wojewoda [...] uznali, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T. o przywróceniu skarżącego do pracy w "K." jest nową okolicznością w sprawie, nieznaną organowi pierwszej instancji w momencie wydawania decyzji i pozwalającą na wznowienie z urzędu postępowania w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu zasiłku.
Zdaniem Sądu organy obu instancji pominęły istotną przesłankę ustawową wynikającą z treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to jest istnienie "nowych okoliczności, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej". Z chwilą wydania decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w dniu [...] maja 2001 r., czy też w dniu [...] stycznia 2002 r., kiedy orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] stycznia 2002 r., jak również w dniu [...] kwietnia 2002 r., kiedy orzeczono o ponownym uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] kwietnia 2002 r., nie było jeszcze prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. o przywróceniu skarżącego do pracy. Został on bowiem wydany dopiero w dniu [...]lutego 2002 r., a uprawomocnił się w dniu 25 czerwca 2002 r. A zatem decyzje te były w dacie ich wydawania decyzjami prawidłowymi. Przyczyna zaś określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji lecz nie były znane organowi wydającemu decyzję. A zatem organ wznawiając postępowanie na podstawie okoliczności, które miały miejsce już po wydaniu decyzji naruszył art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie społeczne. Według zaś ust. 2 tego artykułu za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Tak więc organ wznawiając postępowanie w sprawie, w sytuacji gdy nie istniały podstawy do wznowienia postępowania nie tylko naruszył art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ale łącząc razem te postępowania naruszył również art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stanowi on bowiem samodzielną podstawę prawną do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy zasiłek taki wypłacono skarżącemu za okres, za który wypłacono mu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Stanowisko takie zawarł również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 października 2000 r. o sygn. akt III RN 20/00 (OSNP 2001/12/403), w którym wskazał, że przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) stanowi podstawę prawną decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło