II SA 14/03

WyrokWSA w Warszawie2004-05-26

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Dorota Wdowiak, Izabela Głowacka-Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykreślenie z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego działalności dwóch osób fizycznych prowadzących ją pod wspólną firmą jest zgodne z prawem, jeśli po wejściu w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej nie spełniają one już definicji przedsiębiorcy?
Ratio decidendi
Wykreślenie z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego działalności dwóch osób fizycznych prowadzących ją pod wspólną firmą jest zgodne z prawem, jeśli po wejściu w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej nie spełniają one już definicji przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, przedsiębiorcą może być tylko jedna osoba fizyczna, osoba prawna lub spółka prawa handlowego niemająca osobowości prawnej. Zespół dwóch lub więcej osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą pod wspólną firmą, niebędący spółką prawa handlowego, nie spełnia tej definicji i podlega wykreśleniu z urzędu na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Małżonkowie K. i Z. U. zostali wpisani do ewidencji działalności gospodarczej. Decyzją Burmistrza Gminy W. zostali wykreśleni z urzędu z tej ewidencji na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, ponieważ organ uznał, że prowadzili działalność w formie spółki cywilnej, która nie jest przedsiębiorcą w myśl tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podtrzymywali, że nie prowadzili działalności jako spółka cywilna i figurują jako osoby fizyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia WSA - Dorota Wdowiak Asesor WSA - Izabela Głowacka-Klimas Protokolant - Katarzyna Kuczykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. U. i Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę Małżonkowie K. U. i Z. U., zwani da- lej "skarżącymi", w dniu [...] grudnia 1992 r. zostali wpisani do ewiden- cji działalności gospodarczej pod firmą U. Z., U. K. U.-T., legitymując się w tym względzie m.in. zaświadcze- niem wydanym przez Urząd Dzielnicy A. Gminy W. nr ewid. [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Zgłoszenie do ewi- dencji działalności gospodarczej dokonane zostało w tiybie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.). Decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] stycz- nia 2002 r. wykreślono z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpis dotyczący działalności gospodarczej skarżących. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art 88i ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). W świetle tego przepisu wpisy do ewidencji działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych., które w dniu 1 stycznia 2001 r. nie są przedsiębiorcami, podlegają wykreśleniu z urzędu. Według ustaleń poczynionych w tej decyzji skarżący mieli status spółki cywilnej (dwuosobowej jednostki organizacyjnej), zaś ta nie jest przedsiębiorcą w myśl art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Stosow- nie do tego przepisu przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zaprzeczyli ustale- niu organu administracji publicznej jakoby ich działalność gospodar- cza była realizowana w formie spółki cywilnej. Jak podkreślili, w urzędzie statystycznym, urzędzie skarbowym Oraz w ZUS figurują ja- ko osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, nie zaś jako spółka cywilna. Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując stanowisko prezentowane w postępowaniu administracyjnym, że nie odnosił się do nich obowiązek dostosowania formy prawnej działalności gospodarczej do wymogów ustawy Prawo działalności gospodarczej, pod rygorem wynikającym z art. 88i tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: * ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., * ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., * ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74. poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w mniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej spra- wie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wy- miar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pu- blicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z pra- wem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Jak już wskazano skarżący zostali z urzędu wykreśleni z ewi- dencji działalności gospodarczej na podstawie przepisu art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej. Przepis ten, w kwestii posiadania przez dany podmiot przymiotu przedsiębiorcy, odsyła do rozumienia tego pojęcia na gruncie tej ustawy. W świetle art. 2 ust. 2 ustawy Pra- wo działalności gospodarczej przedsiębiorcą może być tylko jedna osoba fizyczna. Natomiast grupa dwóch lub więcej osób fizycznych, pomijając kwestię utworzenia przez nie osoby prawnej jako przedsię- biorcy, może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie w ramach niemającej osobowości prawnej spółki prawa handlowego, przy czym przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 tej ustawy jest wówczas spółka prawa handlowego niemająca osobowości prawnej. Chodzi tu- taj w szczególności o spółkę jawną, spółkę komandytową i spółkę komandytowo-akcyjną, których ustrój normuje ustawa z dnia 15 wrze- śnia 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Skoro więc skarżący po dniu 1 stycznia 2001 r. nadal byli wpisa- ni w ewidencji działalności gospodarczej, jako zespół dwóch odręb- nych osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą pod fir- mą U. Z., U. K. U.-T., nie spełniali już oni przesłanki dla uznania ich za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Zatem, nie naruszało art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej wykreślenie z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu odnoszącego się do dotychczasowej działalności gospodarczej skarżących, gdyż nie posiadali już oni statusu przedsiębiorcy. Skarżący w postępowaniu administracyjnym kwestionowali ustalenie organu pierwszej instancji, aby ich dotychczasowa działal- ność gospodarcza była realizowana w ramach spółki cywilnej. Przyj- mując nawet to stanowisko za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy, okoliczność ta i tak nie miałaby istotnego znaczenia w przed- miocie zasadności wykreślenia z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu odnoszącego się do działalności skarżących, jako dwóch odrębnych osób fizycznych. Po dniu 1 stycznia 2001 r., jak to już wyżej wskazano, taki zespól osób fizycznych, nie posiadał bowiem przymiotu przedsiębiorcy w świetle przepisu art. 2 ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Jako argument dla zachowania w mocy dotychczasowego wpisu skarżących w ewidencji działalności gospodarczej nie mogą służyć przepisy art. 88g ustawy Prawo działalności gospodarczej oraz art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.). Zgodnie z art. 88g ustawy Prawo działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2001 r. ewidencja działalności gospodarczej prowa- dzona na podstawie ustawy, o której mowa w art. 99 pkt 2 (tj. ustawy o działalności gospodarczej), staje się ewidencją działalności gospodar- czej w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej, a dokona- ne w niej wpisy zachowują moc z zastrzeżeniem art. la ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Natomiast w świetle art. la ust. 3 cytowanej ustawy Przepisy wprowadza- jące ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, były obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej, a więc do dnia 31 marca 2001 r., dostosować formę wykonywanej dzia- łalności do wymogów tej ustawy. Zdaniem Sądu w kontekście rygory- stycznego przepisu art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, nakazującego z urzędu wykreślenie z ewidencji działalności gospodar- czej wpisów jednostek organizacyjnych niebędących już przedsiębior- cami, należy przyjąć wykładnię rozszerzającą przepisu art. la ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądo- wym w zakresie obowiązku dostosowania formy wykonywanej dzia- łalności do wymogów ustawy Prawo działalności gospodarczej. Obo- wiązek ten winien zatem obejmować nie tylko wspólników spółek cy- wilnych, jako zresztą jednej z najbardziej typowych form prowadzenia działalności gospodarczej, ale również osoby prowadzące działalność gospodarczą w formie niedającej nu już przymiotu przedsiębiorcy w świetle nowych regulacji prawnych. Z omawianych względów odpowiada prawu zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wykreślającą z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpis dotyczący dzia- łalności gospodarczej skarżących. W związku z tym skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło