II SA 1426/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. - Andrzej Kuba Sędzia WSA - Ewa Frąckiewicz Asesor WSA -Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant - Marlena Chmielewska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Z.W. kwotę 50,00 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. znak [...] Minister Finansów postanowił utrzymać w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2002 r. znak [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2001 r. Pani Z.W. - skarżąca, wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Pani Z.W. dołączyła do wniosku dokumenty wymagane rozporządzeniem Ministra Finansów dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz.U. Nr 114, poz. 734 i Nr 138, poz. 894) a w tym m.in. świadectwa pracy potwierdzające praktykę zawodową od 1979 r. oraz świadectwo ukończenia Liceum Ekonomicznego potwierdzające uzyskanie tytułu technika ekonomisty o specjalności wiejski obrót towarowy. Wskazała, że nie posiada wykształcenia o kierunku rachunkowości bowiem w 1978 r. gdy kończyła szkołę średnią nie było kierunków rachunkowych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Minister Finansów odmówił wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. Minister Finansów wskazał, iż zgodnie z § 2 ust.l pkt 2 powołanego rozporządzenia świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu otrzymują osoby posiadające wykształcenie wyższe ekonomiczne o specjalności rachunkowość i co najmniej dwuletnią praktykę w księgowości lub średnie zawodowe o kierunku rachunkowość uzyskane szkołach opisanych rozporządzeniu. Z uwagi na fakt, że Pani Z.W. ukończyła Liceum Ekonomiczne o specjalności wiejski obrót towarowy nie zostały spełnione wymogi dotyczące wykształcenia określone w powołanym przepisie rozporządzenia nie było możliwe wydanie decyzji pozytywnej dla zainteresowanej. Minister Finansów podniósł, że zgodnie z § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia osoba nie spełniająca warunku wykształcenia, o którym mowa § 2 ust.l pkt 2 rozporządzenia a mająca co najmniej średnie wykształcenie i udokumentowaną pięcioletnią praktykę w księgowości, może uzyskać świadectwo kwalifikacyjne po zdaniu egzaminu przed Komisją Egzaminacyjną. Pismem (nie podpisanym) z dnia [...] lutego 2002 r. skierowanym do Ministra Finansów wystąpiono z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powołaną wyżej decyzją. We wniosku podnoszono, że Minister Finansów odmawiając wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego Sygn. akt 6 II SA 1426/02 do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych nie brał pod uwagę doświadczenia zawodowego, prawie 20 letniej praktyki jako księgowej oraz osoby prowadzącej od 1993 r. działalność usługową w prowadzeniu ksiąg. Podnoszono, że w okresie, w którym zdobywano wykształcenie brak było kierunku opisanego w rozporządzeniu. Podnosząc powyższe wnioskowano o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych poprzez pozytywne rozpatrzenie prośby. Otrzymując nie podpisane pismo Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2002 r. znak [...] Minister Finansów postanowił utrzymać w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2002 r. znak [...] i podniósł, że Pani Z.W. stosownie do § 3 ust.l w/w rozporządzenia nie spełnia warunku wykształcenia, o którym mowa w § 2 ust.l pkt 2, a mając co najmniej średnie wykształcenie i udokumentowaną pięcioletnią praktykę w księgowości, może uzyskać świadectwo kwalifikacyjne, po zdaniu egzaminu przed Komisją Kwalifikacyjną. Podnosił, że nałożony przepisami rozporządzenia wymóg posiadania wykształcenia o specjalności rachunkowość stanowi potwierdzenie wysokich kwalifikacji w dziedzinie rachunkowości i posiadania odpowiedniego przygotowanie teoretycznego. Skargą z dnia [...] kwietnia 2002 r. Pani Z.W. wnosiła o wnikliwe i pozytywne rozpatrzenie jej skargi a więc należy uznać, iż wnosiła o uchylenie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2002 r. znak [...] oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. znak [...]. Skarżąca podnosiła argumenty jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż prowadzi usługi rachunkowe od 1993 r. a więc rozpoczęła działalność na pięć lat przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów wtedy nikt nie warunkował wydania zezwolenia formą wykształcenia o kierunku rachunkowym. Wskazuje, że spełnia wszystkie wymogi z wyjątkiem wykształcenia, bowiem w czasie, gdy kończyła szkołę nie było kierunku rachunkowość. Podnosiła, że podziela wymóg posiadania odpowiedniego wykształcenia przez osoby, które chcą rozpocząć działalność zakresie usługowego prowadzenia ksiąg obecnie jednak dla osób prowadzących już działalność w tym zakresie i posiadających duże doświadczenie przepisy rozporządzenia nie powinny działać wstecz. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podnosił, że przepisy w/w rozporządzenia nie pozwalają pozytywnie rozpatrzyć wniosku Pani Z.W. Minister Finansów podniósł, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego Sygn. akt 6 II SA 1426/02 prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. Nr 140, poz. 790), które obowiązywały od 1 stycznia 1995 r. do 2 września 1998 r. i w § 6 nakładały na osoby prowadzące działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych a nie spełniające wymogów określonych w § 2, § 3 i § 4 tego rozporządzenia obowiązek doręczenia Komisji Egzaminacyjnej dokumentów pozwalających stwierdzić posiadanie tych kwalifikacji. Wskazał ponadto, że Pani Z.W. nie zastosowała się do tego wymogu. Ponadto jako bezzasadny uznał zarzut działania prawa wstecz, bowiem Pani Z.W. złożyła wniosek o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego pod rządami rozporządzenia Ministra Finansów dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania a Minister Finansów wydając obydwie decyzje działał w oparciu o przepisy rozporządzenia obowiązującego w chwili złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), * ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), * ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej Sygn. akt 6 II SA 1426/02 dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z powodów innych niż przywoływane w skardze. Pismo z dnia [...] lutego 2002 r. skierowane do Ministra Finansów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją zawiera wadę a mianowicie brak podpisu wnoszącej. Zgodnie z przepisem art. 63 § 3 k.p.a. podanie wnoszone pisemnie powinno być m.in. podpisane przez wnoszącego. W przypadku, gdy podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków w terminie, spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Otrzymując pismo zawierające wadę (brak podpisu) Minister Finansów uznał pismo za odwołanie i wystąpił w charakterze organu odwoławczego i decyzją z dnia [...] marca 2002 r. postanowił utrzymać w mocy decyzją własną z dnia [...] stycznia 2002 r. Rozpoznając sprawę Minister Finansów nie zastosował trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a. i nie wezwał strony do usunięcia braku. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznanie nie podpisanego pisma z dnia [...] lutego 2002 r. za wniosek o ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy należy uznać za błędne i dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Taka interpretacja pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie spowodowała, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i z tego powodu decyzja dotknięta jest wadą nieważności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.