II SA 1447/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. z dnia [...] grudnia 2002r. 1. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Pismem z dnia [...] października 2002r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w W. zawiadomił W. B., zwanego dalej skarżącym, o wszczęciu postępowania w sprawie przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawą wszczęcia postępowania były ustalenia protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] października 2002r. Kontrola wykazała, że pojazd pojedynczy trzyosiowy nr rej. [...] typu [...], należący do skarżącego jest nienormatywny, ponieważ przekroczony został dopuszczalny nacisk osi drugiej pojazdu o [...]kN. Kierowca pojazdu, jak wynika z zapisów protokołu, nie wniósł do niego żadnych uwag. W złożonym po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania odwołaniu, skarżący wniósł o zmianę i wstrzymanie postępowania administracyjnego dotyczącego przekroczenia nacisku na osie stwierdzonego w jego pojeździe. Podniósł, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi [...]t., i nie została przekroczona, a jego pojazd jest pojazdem do przewozu gazu propan-butan, jednokomorowym i nie ma możliwości inaczej rozmieścić ładunku, niż to zostało zrobione Stwierdził, że po rozmowie z kierowcą dowiedział się o podkładaniu podczas ważenia mat wyrównawczych, co nie jest, w jego ocenie, prawidłowe. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w W. obciążył skarżącego karą pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzony przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W złożonym odwołaniu skarżący wniósł o nadesłanie mu świadectwa legalizacji gruntu dopuszczającego go do pomiaru wagami najazdowymi i zmianę decyzji przez "zniesienie obowiązku zapłaty kary pieniężnej". Skarżący ponownie przywołał okoliczności podnoszone już w piśmie wcześniejszym, że ważony pojazd do niego należący był jednokomorowym pojazdem do przewożenia gazu. Wielokrotnie przechodził on kontrole ważenia przy wypełnionej gazem cysternie i nigdy wcześniej nie stwierdzono przekroczenia nacisku na oś. Pomiar wykonany był nieprawidłowo o czym świadczy uzyskanie większego wyniku nacisku na osi środkowej, niż na osi składowej tylnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. utrzymało decyzję z [...] grudnia 2002r. w mocy. W uzasadnieniu organ przywołał ustalenia protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu, w który stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś drugą pojazdu zatrzymanego i stwierdził, że karę nałożono zgodnie z § 4, § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz. U. Nr 44, poz. 432 ) oraz Lp.4.4 lit.c) załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zmianami ). Organ przypomniał, że obowiązujący przepis ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ) art. 62 ust. 1 pkt 2 stanowi, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, że nie została przekroczona dopuszczalna norma masy całkowitej pojazdu. Skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kategorycznie stwierdził, że nie naruszył przepisów prawa co do przewozu materiałów niebezpiecznych i nienormatywnych. Wynik ważenia był błędny, spowodowany nieprawidłowym najazdem na wagę, doprowadzającym do przesunięcia się ładunku płynnego na drugą oś zespołu pojazdu.. Kontrolerzy wiedzieli, że pojazd jest jednokomorowy i po uzyskaniu niemożliwego faktycznie wyniku winni byli przeprowadzić ponowne ważenie, a wcześniej pouczyć kierowcę jak ma wyglądać prawidłowy najazd na wagę. Poruszony przez skarżącego problem legalizacji gruntu nie został wyjaśniony przez SKO w W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w sposób mający istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego – Kpa. ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 168 ze zmianami ) w toku postępowania organu administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przy wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. W przeprowadzonym postępowaniu takiego działania zabrakło. Kontrolujący pojazd znając rodzaj przewożonego ładunku winni byli wpisać do protokołu jaki rodzaj pojazdu poddany został kontroli i uwzględnić ten fakt w procedurze ważenia i następnie ustalania ewentualnych przekroczeń. Fakt, że kontroli poddano samochód cysternę i że była to cysterna jednokomorowa podniesiony został przez skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2002r. odwołaniu, skardze i piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2004r. Jest to okoliczność istotna dla sprawy, bowiem Rzeczypospolita Polska jest sygnatariuszem umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarowego towarów niebezpiecznych ( ADR ) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r. wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomości we właściwy sposób ( Dz. U. z 2002r. Nr 194, poz. 1629). Na związanie tymi przepisami powołuje się skarżący w piśmie procesowym oraz w skardze twierdząc, że nie naruszył przepisów prawa dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych. Pojazd, którym przewożony był gaz propan-butan miał obowiązek posiadać wypełnioną nim cysternę do wielkości 85% pojemności zbiornika. Wykonana kontrola nie sprawdziła, czy przewożony ładunek spełnia wymagania stawiane przez przepisy dotyczące bezpieczeństwa przewożenia towarów niebezpiecznych. Zastosowano automatyzm działania przepisów zobowiązujących organ do nałożenia kary jeżeli pojazd jest nienormatywny, nie rozpoznawszy dokładnie stanu faktycznego i nie wdając się w ocenę, czy przepis art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ), stanowiący że ładunek na pojeździe ma być umieszczony w taki sposób, nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, mógł mieć w konkretnej sprawie zastosowanie. Innymi słowy organ nie sprawdził, czy skarżący mógł, przestrzegając przepisów o bezpieczeństwie przewożenia ładunków niebezpiecznych i nakazów tj. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r. zwaną ADR, rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 15 czerwca 1999r. w sprawie przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych ( Dz. U. Nr 7, poz. 608 i Dz. U. z 2001r. Nr 14, poz. 141 ) i przewożąc ładunek niebezpieczny jakim jest gaz uczynić zadość wymogom art. 61 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i czy naruszenie tego przepisu nie wynikało wyłącznie z kwestionowanej przez skarżącego, konsekwentnie w ciągu całego postępowania administracyjnego, procedury ważenia. Skarżący niewątpliwie był zobowiązany przestrzegać obowiązków nałożonych umową międzynarodową. ADR określa w dziale 4.3 zatytułowanym "Stosowanie cystern stałych ( pojazdów-cystern ), cystern odejmowalnych i kontenerów cystern ze zbiornikami metalowymi oraz pojazdów – baterii wieloelementowych kontenerów do gazu (MEGC)" m.in. stopień napełnienia cystern, posługując się odpowiednimi wzorami, zależnie od przewożonych materiałów i rodzaju cystern. Skarżący podnosił w piśmie procesowym, iż miał on obowiązek, zgodnie z ADR, zapełnić cysternę jednokomorową do 85% pojemności zbiornika. Organ nie wziął pod uwagę tak charakteru pojazdu i przewożonego nim ładunku, jak też wyjaśnień skarżącego złożonych w piśmie z dnia [...] listopada 2002r. o braku możliwości innego rozpieszczenia towaru, niż to uczynił. Za całą podstawę faktyczną swego rozstrzygnięcia, organ przyjął wykonane czynności kontrolne i ustalenia dokonane protokołem zatrzymania i kontroli pojazdu. Pominął zarzuty skarżącego, że ważenie musiało być przeprowadzone wadliwie i że towar, który był przewożony w kontrolowanym pojeździe był towarem płynnym i ważenie go na wagach przejazdowych musiało powodować brak ustabilizowania się ładunku i tym samym musiało wykazać przekroczenie na jednej z osi. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przeprowadził klasyczne postępowanie kontrolne w stosunku do decyzji, od której złożono odwołanie. Nie poczynił żadnych własnych ustaleń, opierając się wyłącznie na dowodzie jakim był protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu i przytaczając przepisy jego zdaniem naruszone oraz stanowiące podstawę nałożenia kary. Organ nie rozprawił się z zarzutem zasadniczym, że ważenie nie mogło być przeprowadzone prawidłowo i nie przedstawił skarżącemu żądanego przez niego dokumentu jakim było świadectwo legalizacji gruntu. Za podstawowy i niekwestionowany dowód uznano protokół kontroli pojazdu, a nie zauważono i nie rozprawiono się z podnoszonymi przez skarżącego zarzutami. Organ winien był uwzględnić fakt, iż protokół pominął całkowicie rodzaj samochodu, a właśnie takie stwierdzenie wraz ze wskazaniem charakteru ładunku sugerować powinno, iż kontrola przeprowadzona została pobieżnie, z pominięciem przepisów cyt. umowy międzynarodowej, które wiązały skarżącego i że być może ważenie dokonane zostało wadliwie. Wątpliwości techniczne podnoszone przez skarżącego, że w jednokomorowej cysternie, przy towarze płynnym uzyskano większy nacisk na środkowej osi pojazdu, mogły zostać wyjaśnione przez organ w trybie art. 84 § 1 Kpa. Nie zostało to wykonane, tym samym wątpliwości zgłoszone przez skarżącego nie zostały wyjaśnione w sposób jednoznaczny i pewny. Mając powyższe na uwadze, stwierdzając iż organ administracji naruszył przepisy postępowania tj. art. 7, 8, 75 i 77 § 1 Kpa. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O wykonalności uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.