II SA 147/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia NSA del Stanisław Gronowski Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Marta Siemiątkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Państwa L. i J. małż. N. na decyzję [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów oddala skargę Sygn.akt 6 II SA 147 /02 UZASADNIENIE [...] Urząd Wojewódzki w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów gm. [...], obrębu [...] oznaczonych Nr [...],[...],[...] podnosząc, że postępowanie dotyczyło gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa a będących w użytkowaniu Z. i nie dotyczyło zmian granic działek ale toczyło się tj. w obrębie w/w nieruchomości i w żaden sposób nie naruszało praw Państwa L. i J. N. W związku z powyższym wskazano, iż z uwagi na brak interesu prawnego (art.28 kpa) Państwo L. i J. N. nie są stroną i umorzenie postępowania jest zasadne. Decyzją z dnia [...] czerwca 1999r. Znak [...] wprowadzono z urzędu zmiany w ewidencji gruntów dotyczące działki nr [...] położonej w m [...] oraz działek nr nr [...],[...] i [...] z obrębu [...], w celu doprowadzenia do zgodności zapisów uwidocznionych w ewidencji gruntów ze stanem prawnym wynikającym z dokumentów, na podstawie których nastąpiło wywłaszczenie gruntów na rzecz Skarbu Państwa i przekazanie ich w zarząd i użytkowanie Z. tj. orzeczenia o wywłaszczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...].09.1959 r. Znak [...] oraz mapy zaewidencjonowanej w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] - Filia w [...] pod nr [...]. Odwołanie od tej decyzji wnieśli Państwo L. i J. N. podnosząc zarzuty związane z niewłaściwie przeprowadzonym ustaleniem powierzchni działki [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa a będącej w posiadaniu Z. Wskazano, że ustalanie powierzchni tej działki stanowi próbę zatuszowania błędów związanych z wcześniejszymi postępowaniami w konsekwencji wniosła o jej uchylenie i utrzymanie w mocy aktu własności ziemi [...] z dnia [...].06.1977r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2000r. Nr [...] [...] Urząd Wojewódzki w [...] uznał, że odwołujący się nie Sygn.akt 6 II SA 147 /02 są stronami w sprawie i z tego powodu odwołanie jest niedopuszczalne. Postanowienie to zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Państwo L. i J. N., którzy podnieśli argumenty jak w odwołaniu. Wskazano, że powierzchnia gruntu użytkowanego przez Z. nie zmieniła się od objęcia w 1957 gruntu w użytkowanie wieczyste przez ww [...]. Wskazali, że pomimo pewnych zastrzeżeń, co do rozgraniczenia nie kwestionują decyzji rozgraniczeniowej z [...] czerwca 1993r. natomiast mają zastrzeżenia co do zapisów w rejestrach gruntu działek Nr [...] i [...]. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2001r. (sygn.akt II S.A. 789/00) Naczelny Sądu Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie podnosząc m.in., że nie uznanie obywatela za stronę w postępowaniu administracyjnym następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 § 1 pkt.3 kpa. Ponadto wskazano organowi na konieczność dokonania dalszych ustaleń, co do stanu faktycznego i prawnego przedmiotowych nieruchomości a także ustalenia czy w kwestionowanych sprawach toczyły się inne postępowania sądowe. Organ II instancji uwzględniając treść wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.04.2001r. Sygn. akt II SA 789/00 wskazał, że podstawą do wprowadzenia zmiany powierzchni działki nr [...] położonej wm. [...] z 2.1285 ha na 2.0474 ha był protokół z dnia [...].03.1993 r. sporządzony w ramach czynności związanych ze wznowieniem granic tej działki, dokonanym w oparciu o dokumentację wywłaszczeniową. Zmiana ta wyeliminowała błędne zapisy figurujące w ewidencji gruntów od 1971 r. tj. od czasu jej założenia i w niczym nie naruszała stanu własności Państwa L. i J. małż. N., których grunty nie graniczą z przedmiotową działką. Zmiana powierzchni działek nr nr [...],[...] i [...], położonych we wsi [...] dotyczyła wyłącznie określenia powierzchni tych działek z dokładnością do 1 m2 tj. bez stosowanych w ewidencji gruntów prowadzonej dla obszarów wiejskich zaokrągleń do 1 ara/powierzchnię działki nr [...] z 0.29 ha zmieniono na 0.2857 ha, działki [...] zO.35ha na 0.3500 ha, działki [...] z 0.02 ha na 0.0154 ha. Tak, więc wprowadzone zaskarżoną decyzją zmiany dotyczące działek położonych w obrębie [...] nie były związane ze zmianą przebiegu granic i nie miały żadnego wpływu na zapisy w ewidencji gruntów dotyczące nieruchomości Państwa L. i J. małż. N. Fakt ten potwierdzają wypisy z ewidencji Sygn.akt 6 II SA 147 /02 gruntów dot. pozycji rejestrowej skarżących sporządzone przed wydaniem decyzji wprowadzającej zmiany z dnia [...].06.1999r. /wg stanu na dzień [...].12.1998r/ oraz po jej wydaniu /wg stanu na dzień [...].12.1999r Zmiany wprowadzone zaskarżoną decyzją dotyczyły wyłącznie gruntów Skarbu Państwa, które na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.1992 r. Nr [...] dot. terenów położonych w m. [...] oraz decyzji z dnia [...].05.1996 r. Nr [...] dot. działek nr nr [...],[...] i [...], położonych we wsi [...], stały się z mocy prawa przedmiotem wieczystego użytkowania Z., a ich wprowadzenie doprowadziło do zgodności zapisów w ewidencji gruntów ze stanem prawnym ujawnionym w Księdze Wieczystej Nr [...]. Kwestionowana przez skarżącą zmiana powierzchni nieruchomości została wprowadzona w odrębnym postępowaniu jako wynik przeprowadzonego z udziałem stron rozgraniczenia, zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].06.1993 r. Znak [...] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa z nieruchomościami Państwa L. i J. małż. N. oraz Państwa E. i C. małż. D. Decyzja ta pomimo jej doręczenia stronom, w tym Państwu L. i J. małż. N. i pouczeniu, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granic może żądać przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w [...] - nie została zaskarżona i jako ostateczna /opatrzona stosowną klauzulą w dniu [...].07.1993 r./ posłużyła za podstawę do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji gruntów. Zmiany te polegały m.in. na wykazaniu w ewidencji gruntów w pozycji Państwa L. i J. małż. N. w miejsce działki nr [...] o powierzchni 0,76 ha działki nr [...] o powierzchni O,39ha Okazało się, bowiem, że na podstawie błędnych zapisów w ewidencji gruntów nastąpiło wydanie na rzecz zainteresowanych niewłaściwego aktu własności ziemi obejmującego całą działkę nr [...], która w części stanowiła grunt Skarbu Państwa i jako taka nie mogła podlegać uwłaszczeniu. W postępowaniu rozgraniczeniowym nastąpiło ustalenie przebiegu granicy wg etanu prawnego odmiennego od wynikającego z aktów własności ziemi w związku ze stwierdzeniem, że w tych aktach nieruchomości będące przedmiotem uwłaszczenia zostały określone wg danych z ewidencji gruntów błędnie określających stan faktycznego władania istniejącego w dniu [...].11.1971 r. Działanie powyższe było zgodne z treścią Uchwały Sądu Najwyższego z dnia [...].05.1995 r./ [...] /. Stan prawny wykazany w ewidencji gruntów po wprowadzeniu zmian wynikających z decyzji orzekającej o rozgraniczeniu nie uległ zmianie do Sygn.akt 6 II SA 147 /02 chwili obecnej i jak wyżej podniesiono nie został zmieniony poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, która w części dot gruntów położonych we wsi [...] uwzględniała jedynie wykonane z większą niż wcześniej dokładnością obliczenia powierzchni działek [...],[...] i [...] stanowiących własność Skarbu Państwa. Zważywszy, że zmiany wprowadzone w ewidencji gruntów decyzją z dnia [...].06.1999r. nie dotyczyły gruntów stanowiących własność Państwa L. i J. małż. N. należało przyjąć, że Pani L. N. nie posiadała interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, a zatem nie będąc stroną w rozumieniu art. 28 kpa nie była legitymowana do wniesienia odwołania. Wobec faktu, że odwołanie wniosła osoba nie będąca stroną w sprawie, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe i z tego względu podlega umorzeniu. Skargę od tej decyzji wnieśli Państwo L. i J. małż. N. podnosząc na zasadzie art. 127 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji, wydanie wyroku przywracającego odwołującym się powierzchnię gruntu w ilości 0,76 ha. Wskazali, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku Sygn. akt II S.A. - 789/00 z dnia 02.04.2001 r. uchylił postanowienie Nr [...][...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] Znak: [...]. Skarżący podnieśli na zalecenia zawarte w uzasadnieniu tego wyroku i wskazali, że NSA zwrócił uwagę: skarżący prawomocnym aktem własności ziemi Nr [...] z dnia [...].VI.1977 r. stali się właścicielami nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...] Nr [...] i [...] o powierzchni 0,78 ha i tę ziemię użytkowali i użytkują do dziś, - zgodnie z orzeczeniem o wywłaszczeniu i nadaniu nieruchomości zamiennej przez P.W.R.N. Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] Znak: [...] z dnia [...].09.1959 r. wieczystym użytkowaniem tej działki stał się i jest do dziś Z., który objął tę działkę w użytkowanie w 1957 r., a teren ogrodził w 1968 r. i do dziś nie dokonywał żadnych zmian w użytkowaniu przedmiotowego gruntu o powierzchni 2,6985 ha, z akt sprawy nie wynika, aby decyzja uwłaszczenia była wzruszona, a za tym pozostaje otwarta kwestia, czy w trybie postępowania rozgraniczeniowego można było pozbawić skarżących części ich własności i czy mają oni przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. [...] Urząd Wojewódzki w [...] wspomnianą wyżej decyzją umorzył Sygn.akt 6 II SA 147 /02 postępowanie odwoławcze w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w [...] i obrębu [...]. Urząd nie uwzględnił w tej decyzji żadnych ustaleń i wniosków NSA, a bezpodstawnie po raz kolejny utrzymuje, że zmiany powierzchni gruntu, o jakie chodzi skarżącym dotyczyły wyłącznie gruntów Skarbu Państwa będących przedmiotem użytkowania wieczystego przez Z., a ich wprowadzenie doprowadziło do zgodności zapisów w ewidencji gruntów ze stanem prawnym ujawnionym w Księdze Wieczystej Nr [...] w ilości 2,6985 ha. Skarżący wskazują oparty na dokumentach stan faktyczny, a mianowicie: 1) Skarżący od 1977 r. są właścicielami nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi [...] gm. [...] Nr [...] i [...] o powierzchni 0,78 ha ziemi i tę ziemię w tej ilości i w tym samym miejscu użytkują do dziś. 2) Orzeczeniem P.W.R.N. w [...], Z. objął w użytkowanie wieczyste grunty o powierzchni 2,6985 ha w 1957 r, i taki zapis widniał w Księdze Wieczystej Nr [...] od samego początku, a teren ogrodzono w 1968 r. i do dziś nie dokonywał żadnych zmian w użytkowaniu przedmiotowego gruntu, 3) Na skutek roszczeń spadkobierców i zainteresowanego Z. Urząd Rejonowy w [...] podjął działania mające na celu zabezpieczenie praw Z. do przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 2,6985 ha poprzez sporządzenie stosownych pomiarów, map i wydania wypisu z rejestru gruntów oraz dokonania zapisów w Księdze Wieczystej [...]. Urząd Rejonowy w [...] na podstawie rzekomych pomiarów geodezyjnych (w pracach, których zainteresowani nie brali udziału nie z ich winy) wydał decyzję Nr [...] z dnia [...].11.24, mocą której Z. jest w posiadaniu tylko 2,1385 ha ziemi i sporządził wypis z rejestru gruntów Nr [...]. Urząd Rejonowy w [...] wydał decyzję z [...].06.1993 r. w której pomniejszył grunt skarżących o 0,37 ha i małż. D. o 0,28 ha i w efekcie ustalił, że "Powierzchnia nieruchomości Skarbu Państwa, określona na podstawie oznaczonych punktów granicznych wynosi 2,6985 ha, a więc dokładnie tyle, ile określono w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. W dużej części granice te pokrywają się z granicami użytkowania na gruncie." Skarżący stwierdzają, że po 10 letnich zmaganiach Organy Administracji Państwa I i II stopnia doszły do wniosku, że Skarb Państwa jak miał tak ma swoje, ale skarżącym odjęto bezprawnie grunt z powodu braku Sygn.akt 6 II SA 147 /02 profesjonalizmu, czy złej woli ze strony Urzędników w stosunku do skarżących 0,37 ha ziemi prawem im przyznanej. Skarżący zaraz złożyli stosowne odwołanie do Sądu za pośrednictwem Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie pouczenia, ale dowodu i na te okoliczność nie ma w Urzędzie tak jak nie ma wielu akt dla Sądu zajmującego się sprawą rozgraniczenia, bowiem należy przypuszczać, że " dokumenty też gdzieś się podziały ". Dowód: xerokopie wystąpień skarżących do Sądu szt. 2 Z powyższych powodów wskazali, że wniosek skarżących o wydanie wyroku uchylającego decyzję Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].06.1993 r. Znak: [...] i przywrócenie im działki gruntu o powierzchni 0,78 ha jest słuszny i należycie uzasadniony. Umorzenie postępowania na zasadzie art. 28 kpc przez [...] Urząd Wojewódzki jest bezpodstawne, bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżący posiadają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. [...] Urząd Wojewódzki pismem z dnia [...] marca 2002r. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie z art.l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub Sygn.akt 6 II SA 147 /02 czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do wprowadzenia zmiany powierzchni działki nr [...] położonej wm. [...] z [...].1285 ha na 2.0474 ha był protokół z dnia [...].03.1993 r. sporządzony w ramach czynności związanych ze wznowieniem granic tej działki, dokonanym w oparciu o dokumentację wywłaszczeniową. Zmiana ta wyeliminowała błędne zapisy figurujące w ewidencji gruntów od 1971 r. tj. od czasu jej założenia i w niczym nie naruszała stanu własności Państwa L. i J. małż. N. Zmiana powierzchni działek nr nr [...],[...] i [...], położonych we wsi [...] dotyczyła wyłącznie określenia powierzchni tych działek z dokładnością do 1 m2 tj. bez stosowanych w ewidencji gruntów prowadzonej dla obszarów wiejskich zaokrągleń do 1 ara/powierzchnię działki nr [...] z 0.29 ha zmieniono na 0.2857 ha, działki [...] zO.35ha na 0.3500 ha, działki [...] z 0.02 ha na 0.0154 ha. Tak, więc wprowadzone zaskarżoną decyzją zmiany dotyczące działek położonych w obrębie [...] nie były związane ze zmianą przebiegu granic i nie miały żadnego wpływu na zapisy w ewidencji gruntów dotyczące nieruchomości Państwa L. i J. małż. N. Fakt ten potwierdzają wypisy z ewidencji gruntów dot. pozycji rejestrowej skarżących sporządzone przed wydaniem decyzji wprowadzającej zmiany z dnia [...].06.1999r. /wg stanu na dzień [...].12.1998r/ oraz po jej wydaniu /wg stanu na dzień [...].12.1999r Zmiany wprowadzone zaskarżoną decyzją dotyczyły wyłącznie gruntów Skarbu Państwa, które na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.1992 r. Nr [...] dot. terenów położonych w m. [...] oraz decyzji z dnia [...].05.1996 r. Nr [...] dot. działek nr nr [...],[...] i [...], położonych we wsi [...], stały się z mocy prawa przedmiotem wieczystego użytkowania Z., a ich wprowadzenie doprowadziło do zgodności zapisów w ewidencji gruntów ze stanem prawnym ujawnionym w Księdze Wieczystej Nr [...]. Kwestionowana przez skarżącą zmiana Sygn.akt 6 II SA 147 /02 powierzchni nieruchomości została wprowadzona w odrębnym postępowaniu jako wynik przeprowadzonego z udziałem stron rozgraniczenia, zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].06.1993 r. Znak [...] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa z nieruchomościami Państwa L. i J. małż. N. oraz Państwa E. i C. małż. D. Decyzja ta pomimo jej doręczenia stronom, w tym Państwu L. i J. małż. N. i pouczeniu, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granic może żądać przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w [...] - nie została zaskarżona i jako ostateczna /opatrzona stosowną klauzulą w dniu [...].07.1993 r./ posłużyła za podstawę do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji gruntów. Fakt nie kwestionowania decyzji rozgraniczeniowej z 1993r. został ponadto potwierdzony przez skarżącą na rozprawie w dniu 24 lutego 2004r. W postępowaniu rozgraniczeniowym nastąpiło ustalenie przebiegu granicy wg etanu prawnego odmiennego od wynikającego z aktów własności ziemi w związku ze stwierdzeniem, że w tych aktach nieruchomości będące przedmiotem uwłaszczenia zostały określone wg danych z ewidencji gruntów błędnie określających stan faktycznego władania istniejącego w dniu [...].11.1971 r. Stan prawny wykazany w ewidencji gruntów po wprowadzeniu zmian wynikających z decyzji orzekającej o rozgraniczeniu nie uległ zmianie do chwili obecnej i jak wyżej podniesiono nie został zmieniony poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, która w części dotyczącej gruntów położonych we wsi [...] uwzględniała jedynie wykonane z większą niż wcześniej dokładnością obliczenia powierzchni działek [...],[...] i [...] stanowiących własność Skarbu Państwa. Zważywszy, że zmiany wprowadzone w ewidencji gruntów decyzją z dnia [...].06.1999r. nie dotyczyły gruntów stanowiących własność Państwa L. i J. małż. N. należało przyjąć, że Pani L. N. nie posiadała interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, a zatem nie będąc stroną w rozumieniu art. 28 kpa nie była legitymowana do wniesienia odwołania. Wobec faktu, że odwołanie wniosła osoba nie będąca stroną w sprawie, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe i z tego organ właściwie orzekł o umorzeniu postępowania. Z podanych wyżej powodów na podstawie art.151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.