II SA 1491/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-21
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gry prowadzone w automatach, których wynik zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin, mogą być uznane za gry losowe w rozumieniu ustawy o grach losowych, nawet jeśli zawierają dodatkowy element zręcznościowy lub wiedzy gracza?Ratio decidendi
Gry prowadzone w automatach, których wynik zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin, są grami losowymi w rozumieniu ustawy, nawet jeśli zawierają dodatkowy element zręcznościowy lub wiedzy gracza. Kluczowe jest ustalenie, czy losowość jest dominującym czynnikiem decydującym o wygranej, a elementy zręcznościowe mają jedynie charakter akceptacji wyniku lub są marginalne i nie wpływają istotnie na możliwość wygranej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów uznającej gry prowadzone na automatach firmy K.T. za gry losowe. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez NSA z powodu braków proceduralnych i dowodowych, Minister ponownie wydał decyzję stwierdzającą, że gry te są grami losowymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o grach losowych, twierdząc, że gry mają charakter zręcznościowy i że organ nie zebrał wystarczających dowodów, opierając się na opiniach z innych postępowań. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Rafał Jasiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K.T. prowadzącej działalność pod nazwą R. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003r. nr [...] w przedmiocie uznania gry na automatach za grę losową oddala skargę
Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] grudnia 2002r. o ponowne rozpatrzenie sprawy (złożonego w dniu [...] grudnia 2002r.) postanowił utrzymać w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] stwierdzającą, że gry prowadzone w automatach "C", "T", "C" a także innych działających na takich samych zasadach, będących własnością – skarżącej – K.T. firma "R." z siedzibą w Ł., były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia l marca 2002r. (Sygn. akt II SA 7/01) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2000r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2000r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia, że gry prowadzone na automatach będących przedmiotem niniejszej decyzji były grami losowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podzielił część argumentów strony skarżącej wskazując, iż w rozpatrywanej sprawie Minister Finansów nie przestrzegał reguł procesowych m.in. zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa). Minister Finansów nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy ponadto nie zebrał sposób wyczerpujący, nie rozpatrzył i nie ocenił całego materiału dowodowego (art. 77 § l art. 80 kpa) oraz nie uzasadnił rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. l ustawy, który jest materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. W punkcie 6 ust. l przepis ten do gier losowych zalicza gry w automatach losowych, prowadzone na urządzeniach, które rozstrzygają o wygranej lub przegranej. W sprawie niniejszej przedmiotem rozbieżnych stanowisk stron był zarówno przebieg gier w automatach skarżącej, jak i to, czy są to gry losowe w rozumieniu w/w art. 2 ustawy, czy też mają inny zręcznościowy, jak utrzymuje skarżąca charakter. Ocena automatów czy prowadzone w nich gry są grami w systemie o udowodnionym losowym przebiegu powinna opierać się na wyczerpujących dowodach, w tym na specjalistycznych opiniach technicznych biegłych legitymujących się niezbędnym w tej dziedzinie zakresem wiedzy, także co do technicznej strony działania automatów. Kwalifikując zainstalowane w automatach skarżącej, gry do kategorii gier w automatach losowych, prowadzonych na urządzeniach, które rozstrzygają o wygranej lub przegranej, Minister Finansów nie przedstawił materiału dowodowego, obejmującego specjalistyczne opinie techniczne dotyczące automatów skarżącej oraz zasad gry w tych automatach, który mógłby być uznany za miarodajną podstawę tego zakwalifikowania. Z tego powodu wywody uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2000 r., niewątpliwie słuszne w sensie teoretycznych rozważań problemu (obszernie nawiązują do bogatego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w tego typu sprawach) nie mogły mieć wystarczającego przeniesienia na stan faktyczny tej sprawy. Bazując na zebranym przez organ materialne dowodowym Sąd był w stanie ocenić w kontekście zarzutów skargi, czy ustalony w decyzji przebieg gier z dominującym i determinującym ich charakter elementem losowości, odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Minister Finansów nie podał bowiem konkretnych przesłanek, które doprowadziły go do takich ustaleń. Nie wystarczające w tym zakresie było odwołanie się do protokołu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej. W protokole tym kontrolująca inspektor kontroli skarbowej przytoczyła jedynie treść oświadczenia właścicielki baru, gdzie zainstalowano automaty skarżącej, o tym że pobiera opłaty za uruchomienie gier. Gracz w przypadku wygranej prosi o zwrot wygranej uzależniony od ilości uzyskanych punktów, a "w przypadku przegranej zainkasowana kwota nie podlega zwrotowi". Opisane postępowanie nie dowodzi w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego losowego charakteru gier w rozumieniu art. 2 ust. l pkt 6 ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o losowści przesądza dopiero wykazanie, że są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe prowadzone na urządzeniach, które rozstrzygają o wygranej lub przegranej, czyli wynik gry zależy od przypadku, a nie od zręczności gracza. Jednoznacznego i pewnego dowodu na losowy charakter zakwestionowanych gier Minister Finansów nie przedstawił.
Uchybienia te mogły mieć zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy i z tych powodów uchylono zaskarżone decyzje.
Rozpoznając ponownie sprawę Minister Finansów wydał decyzję rozstrzygającą, że gry prowadzone w automatach "C", "T.", "C" a także innych działających na takich samych zasadach, będących własnością K.T. firma "R." z siedzibą w Ł., były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2002r.
Skarżąca stwierdziła, iż podejmując w/w decyzję Minister Finansów nie przedstawił jednoznacznego i pewnego dowodu, który mógłby być podstawą zakwalifikowania zakwestionowanych gier do kategorii gier losowych, gdyż powoływanych w uzasadnieniu decyzji opinii technicznych sporządzonych na potrzeby innych postępowań nie można odnieść do stanu faktycznego tej sprawy. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi, iż ten nie zlecił przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie przeprowadzenia nowych ekspertyz technicznych ani uzupełnienia już nadesłanych opinii technicznych.
Rozpoznając wniosek Minister Finansów stwierdził, że przedmiotem regulacji ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 70, póz. 816) były gry losowe i zakłady wzajemne, w tym gry w automatach losowych. Zgodnie z art. 2 ust. l w/w ustawy, grami losowymi były gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik zależał od przypadku, a warunki gry określał regulamin. Grami losowymi były między innymi gry w automatach losowych prowadzone na urządzeniach rozstrzygających o wygranej lub przegranej. Stąd też zasadniczą kwestią w ocenie Ministra Finansów są postanowienia regulaminu, a o ile regulaminu nie ma, to decydują realizowane zasady uzyskiwania wygranej, a ściślej, czy przewidziana i wypłacana jest wygrana pieniężna lub realizowana wygrana rzeczowa, zależna jest w zasadniczy sposób od przypadku. Minister Finansów wskazał, że w protokole z kontroli przeprowadzonej w Barze Uniwersalnym "P." w B. znajduje się oświadczenie właściciela w/w lokalu o następującej treści: "klient grający na automacie prosi o nakręcenie ilości punktów np. za 2, 5, 10 złotych, które pobieram ja jako właściciel baru. Gracz w przypadku wygranej prosi o zwrot wygranej uzależnionej od ilości uzyskanych punktów. W przypadku przegranej zainkasowana kwota nie podlega zwrotowi grającemu." Z tego oświadczenia Minister Finansów wywiódł, że w przypadku przedmiotowych gier występowały wygrane w rozumieniu w/w ustawy.
Minister nie podzielił stanowiska skarżącej, iż wynik gry uzależniony był od zręczności grającego bowiem z przedłożonej opinii technicznej sporządzonej przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich Izba Rzeczoznawców brak szczegółowego opisu w/w gier. Jednostka badająca stwierdza, że grający podejmuje określone decyzje (tzn. naciska odpowiednie klawisze) mające wpływ na wygraną lub przegraną, jednocześnie nie podaje w jakim stopniu umiejętności grającego wpływają na ostateczny wynik gry. W w/w ekspertyzie stwierdza się również, że analiza dokumentacji i testowanie automatów pozwalają na stwierdzenie, że ostateczny wynik gry zależy od zręczności i sprawności (refleksu) grającego. Organ podniósł, iż nie wskazano jakiego rodzaju testy zostały przeprowadzone w przedmiotowym wypadku oraz jakie były ich wyniki.
Biorąc pod uwagę ogólny charakter ww. opinii organ stwierdził, że nie mogą one dawać podstawy do podważania twierdzenia, że gry urządzane przez stronę były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r. Minister powołując się na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjnym w wyroku z dnia 13 grudnia 2002r. Sygn. akt II SA 419/01, iż brak w opinii technicznej ustaleń co do konstrukcji automatów oraz zasady gry jest jej istotnym mankamentem bowiem nie sposób skontrolować prawidłowości dowolnego stwierdzenia zawartego w ekspertyzie, że automat do gry posiada charakter zręcznościowy i tym samym nie podlega przepisom przywoływanej wyżej ustawy.
Organ podniósł, że poddał analizie nie tylko materiały nadesłane przez stronę oraz Urząd Kontroli Skarbowej ale również przeanalizował opinie techniczne wydane przez [...] Akademię Techniczną Centrum Usługowo-Produkcyjne np. nr [...] oraz nr [...] odnoszące się do analogicznych gier prowadzonych w automatach "bębnowych" o nazwach "G" oraz "M". Opinie te zawierają szczegółowy opis przedmiotowych gier. Z opisu tego wynika, że po zakredytowaniu automatu określoną liczbą punktów kredytowych grający przystępował do gry. Wynik gry tzn. sposób w jaki ustawiły się wprawione przez automat w ruch bębny, był automatyczny i nie zależał od umiejętności gracza. Na tym etapie w sposób losowy ustalana był wysokość wygranej. Aby otrzymać wygraną grający musiał przystąpić do tzw. gry zręcznościowej polegającej na naciśnięciu w odpowiednim momencie określonego klawisza. Funkcja zręcznościowa wprowadzona została do gry jako dodatkowa i niezależna czynność, po uzyskaniu przez grającego wygranej w grze losowej i nie ma ona żadnego, automatycznego wpływu na tworzenie wartości wygranej. Funkcja ta, umiejscowiona jest jako ostatni element gry i jest to prosta, pojedyncza czynność manualna, polegająca na naciśnięciu w odpowiednim momencie określonego klawisza. Naciśnięcie we właściwym momencie przycisku, rozstrzyga o zatwierdzeniu wygranej, uzyskanej z losowego etapu gry. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w ocenie Ministra wynika, iż trafienie w przycisk, nie stanowiło problemu dla osoby o niskiej lub przeciętnej sprawności psychomotorycznej.
Minister podkreślił, iż w wyroku z dnia 20 września 2002r. Sygn. akt II SA 464/01 Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Ministrem Finansów, w zakresie dopuszczalności powołania się w treści decyzji rozstrzygającej charakter gier na automatach, na opinie techniczne sporządzone przez rzeczoznawców na potrzeby innych postępowań toczących się w identycznych sprawach. Biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ uznał, że ustalił faktyczny przebieg przedmiotowych gier i określił ich charakter w sposób pozwalający stwierdzić, że gry prowadzone w automatach "C", "T", "C" a także innych działających na takich samych zasadach, znajdujących się w posiadaniu skarżącej, były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r t.j. przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2000r. o zmianie ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 70, póz. 816).
.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2003r. skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art.2 ust.3 w zw. z art.2 ust. l pkt 6 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach poprzez błędne rozstrzygnięcie, iż gry prowadzone w automatach "C", "T", "C", a także w innych, działających na takich samych zasadach, są grami losowymi -grami w automatach losowych. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez niewskazanie dowodów, w tym specjalistycznych opinii technicznych, rozstrzygających o losowym charakterze przedmiotowych gier, art. 77§ l k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie o losowym charakterze przedmiotowych gier na podstawie opinii technicznych sporządzonych na potrzeby innych postępowań i dotyczących innych gier oraz art.107 §3 k.p.a. poprzez niezachowanie wymogów formalnych przewidzianych dla uzasadnienia decyzji.
Podniosła, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] listopada 2002 r. Minister Finansów wydał zaskarżoną decyzję stwierdzającą, iż przedmiotowe gry były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000 r., przy czym dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Finansów nie uzupełnił materiału dowodowego zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie zostało podjęte w oparciu o materiał dowodowy w postaci:
• ustaleń dokonanych przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w wyniku kontroli dokonanej w lokalach gastronomicznych położonych w P. i B.;
• nadesłanych przez firmę "R." ekspertyz wydanych przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich Izba Rzeczoznawców;
• znajdujących się w posiadaniu Ministra Finansów opinii technicznych sporządzonych przez rzeczoznawców na potrzeby innych postępowań, tj. opinii technicznych wydanych przez [...] Akademię Techniczną Centrum Usługowo-Produkcyjne, a odnoszących się do gier prowadzonych w automatach o nazwach "G" oraz "M".
Wskazała, że podejmując decyzję w trybie art.2 ust.3 powołanej ustawy Minister Finansów obowiązany był przestrzegać zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art.7 k.p.a., a zatem obowiązany był podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Minister Finansów był również obowiązany wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy stosownie do art.77§l i 80 k.p.a. oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art.107§3 k.p.a. Zdaniem skarżącej dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Finansów nie przestrzegał tych reguł procesowych. Przede wszystkim nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podtrzymała stanowisko, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozbieżnych stanowisk stron jest zarówno przebieg gier w automatach Skarżącej, jak i to czy są to gry losowe w rozumieniu przepisu art.2 ust.l w/w ustawy, czy też mają inny - zręcznościowy charakter, jak to utrzymuje Skarżąca. Ocena automatów, a konkretnie tego czy prowadzone na nich gry są grami o udowodnionym losowym przebiegu powinna się opierać zdaniem skarżącej m.in. na specjalistycznych opiniach technicznych. Skarżąca wskazuje, że Minister Finansów powołuje się na opinie sporządzone dla innych postępowań, co w ocenie Skarżącej jest błędne, gdyż w sprawie mogą być dowodem jedynie opinie dotyczące tych konkretnych gier. Podniosła, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2002 r., sygn. akt II SA 7/01, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż samo ustalenie wygranej (korzyści z gry), bez wykazania losowego przebiegu gry, nie oznacza jeszcze, że jest to gra losowa i dopiero ustalenie technicznego charakteru automatów i przebiegu gier może uzasadniać kwalifikowanie ich wg kryteriów powołanej ustawy.
Zarzuciła, że podejmując w/w decyzję Minister Finansów nie zastosował się do zaleceń zawartych w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie przedstawił jednoznacznego i pewnego dowodu, który mógłby być podstawą zakwalifikowania zakwestionowanych gier do kategorii gier losowych, gdyż powoływanych w uzasadnieniu decyzji opinii technicznych sporządzonych na potrzeby innych postępowań nie można odnieść do stanu faktycznego tej sprawy.
W ocenie Skarżącej w sposób wyczerpujący udowodniła ona, iż przedmiotowe gry mają zręcznościowy charakter. Przedstawione przez Skarżącą ekspertyzy dotyczą kwestii technicznych i rozstrzygają o zręcznościowym charakterze przedmiotowych gier. Wskazała, że ocena gier pod kątem ich losowego bądź zręcznościowego charakteru zależy od ustalenia, co rozstrzyga o wygranej lub przegranej - automat (losowość) czy też zręczność gracza. Ustalenia w tym zakresie mają techniczny charakter, zależą bowiem od wyników technicznej analizy pracy automatów i przebiegu gier. Ocena prawna według kryteriów, którymi posługuje się art.2 ust. l pkt 6 ustawy zależy od uprzednich ustaleń natury technicznej, które nie powinny budzić żadnych wątpliwości. Ocena automatów, a konkretnie czy prowadzone w nich gry są grami w systemie o udowodnionym losowym przebiegu, powinna opierać się na wyczerpujących dowodach, w tym na specjalistycznych opiniach technicznych biegłych legitymujących się niezbędnym w tej dziedzinie zakresem wiedzy technicznej co do technicznej strony działania automatów. Minister Finansów, nie dysponując opinią dotyczącą przedmiotowych automatów, nie może wypowiadać się, iż opinie z innych spraw odnoszą się do spornych automatów, bowiem nie zbadał spornych automatów, natomiast z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów Minister Finansów dokonał dowolnej oceny opinii wydanych na użytek innych postępowań i dotyczących podobnych, ale nie przedmiotowych automatów.
Zdaniem skarżącej argumentacja Ministra Finansów zawarta w uzasadnieniu w/w decyzji sprowadza się do kwestionowania wydanych przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich Izba Rzeczoznawców ekspertyz, wskazujących na zręcznościowy charakter przedmiotowych gier. Pomimo takiego stanowiska, poddającego w wątpliwość w/w ekspertyzy, Minister Finansów ze swojej strony nie zlecił przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie ekspertyzy w celu wydania specjalistycznej opinii technicznej potwierdzającej albo wykluczającej losowy charakter gier. Minister Finansów nie przeprowadził stosownych dowodów, do czego był obowiązany, ani nie zażądał od Skarżącej żadnych innych dowodów uzupełniających. Pomimo braku dowodów w konkretnej sprawie Minister Finansów nie miał wątpliwości co do zastosowania dowodów z innych postępowań, choć powinien mieć takie wątpliwości, bowiem dowody z innych postępowań nie dotyczą tych samych, konkretnych automatów.
Minister Finansów nie wziął pod uwagę stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartego w wyroku z dnia 15 marca 2002 r., sygn. akt II SA 7/01, i nie wskazał dowodów przesądzających o losowym charakterze zakwestionowanych gier, w szczególności nie przeprowadził specjalistycznych opinii technicznych dotyczących przedmiotowych automatów oraz gier w tych automatach.
Podnosząc powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W aktach sprawy znajdują się materiały zgromadzone w ramach postępowania wyjaśniającego, do których szczegółowo ustosunkował się Minister Finansów w zaskarżonej decyzji i w decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zatem nie stwierdził, by w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego art.2 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r. oraz przepisów postępowania a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a.
Rozpoznając ponownie sprawę Minister Finansów prawidłowo uznała, że gry prowadzone w automatach "C", "T", "C" a także innych działających na takich samych zasadach, będących własnością K.T. firma "R." z siedzibą w Ł., były grami losowymi - grami w automatach losowych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998r. Nr 102, póz. 650 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do 22 listopada 2000r. Minister Finansów wziął pod uwagę opinie techniczne sporządzone przez rzeczoznawców na potrzeby innych postępowań, tj. opinie wydane przez [...] Akademię Techniczną Centrum Usługowo-Produkcyjne, a odnoszących się do gier prowadzonych w automatach o nazwach "G" oraz "M" oraz Jednostkę Badającą ds. Homologacji UGL politechniki W[...] dotyczącej między innymi analogicznej gry na automacie o nazwie "C".
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Minister Finansów prawidłowo powołał w tej konkretnej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002r. Sygn. akt II SA 464/01 zgodnie z którym dopuszcza się powołanie w treści decyzji rozstrzygającej charakter gier na automatach, na opinie techniczne sporządzone przez rzeczoznawców na potrzeby innych postępowań toczących się w identycznych sprawach.
Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Minister Finansów wykazał, że etap gry na badanych automatach ma charakter losowy i on rozstrzyga o wysokości wygranej i o przejściu do następnego, tak zwanego "zręcznościowego" etapu gry. Funkcja "zręcznościowa" jest wprowadzona do gry jako czynność – zatwierdzająca wynik gry, w której wygrana nastąpiła już w etapie losowym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bez znaczenia w prawie jest ilość dokonywanych zatwierdzeń bowiem jest to prosta czynność manualna. W powoływanej przez skarżącą Opinii Stowarzyszenia Elektryków Polskich Izba Rzeczoznawców stwierdza się, że grający podejmuje określone decyzje (tzn. naciska odpowiednie klawisze) mające wpływ na wygraną lub przegraną, jednocześnie nie podaje w jakim stopniu umiejętności grającego wpływają na ostateczny wynik gry. W w/w ekspertyzie stwierdza się również, że analiza dokumentacji i testowanie automatów pozwalają na stwierdzenie, że ostateczny wynik gry zależy od zręczności i sprawności (refleksu) grającego. Z opisu gry przedstawionego na str. 6 ekspertyzy wynika, że: "automaty należą do grupy automatów przystosowanych do gry w systemie kredytowo – czasowym. Rozwiązanie techniczne przyjęte w automatach składa się z szeregu układów elektronicznych i elektromechanicznych o dość złożonej strukturze. Gracz zaangażowany rozgrywkę może swobodnie poruszać się w pewnym przedziale decyzji mających wpływ na wygraną bądź przegraną, a swoje decyzje wprowadza przyciskając odpowiednie klawisze." Z przedstawionego opisu działania urządzenia i działań podejmowanych przez gracza wynika, że przedział decyzji gracza mających wpływ na wygraną bądź przegraną, potwierdzany przez niego przyciśnięciem odpowiedniego klawisza jest prostą czynnością manualną a na wygraną bądź przegraną ma wpływ układ elektroniczny i elektromechaniczny o złożonej strukturze. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wprowadzenie dodatkowych elementów do gier losowych w postaci "elementu wiedzy" lub "zręczności" mających stworzyć pozory braku losowości, a które nie mają istotnego wpływu na warunki uprawniające do odbioru nagrody, nie pozbawia znamion ustawowych gry losowej (zależności wyniku gry od przypadku). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego takie elementy występują w opisywanych przypadkach i nie mogą mieć wypływu na zmianę rozstrzygnięcia.
Minister Finansów stwierdził, że pojęcie wygranej w badanych automatach obejmowało możliwe korzyści polegające na jak oświadczył właściciela lokalu: "klient grający na automacie prosi o nakręcenie ilości punktów np. za 2, 5, 10 złotych, które pobieram ja jako właściciel baru. Gracz w przypadku wygranej prosi o zwrot wygranej uzależnionej od ilości uzyskanych punktów. W przypadku przegranej zainkasowana kwota nie podlega zwrotowi grającemu." Z tego oświadczenia prawidłowo wywiedziono, że w przypadku przedmiotowych gier występowały wygrane w rozumieniu w/w ustawy.
Możliwość zwrotu wniesionej opłaty za grę czy też nawet ewentualnej wypłaty wygranej przez pracownika obsługi (tę ostatnią możliwość stwierdzono i udokumentowano podczas przeprowadzonej kontroli uzasadnia wiosek, że w przypadku przedmiotowych gier występowały wygrane w rozumieniu w/w ustawy. Sam sposób realizacji wygranych (za pośrednictwem samego automatu czy też w inny sposób) ma znaczenie drugorzędne dla oceny, czy dane urządzenie jest automatem losowym.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, że Minister Finansów dokonał błędnej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych, przyjmując, iż gry prowadzone na automatach będących własnością skarżącej są grami losowymi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu tego przepisu decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej danej gry jako losowej lub zręcznościowej ma jej rzeczywisty cel i ostateczny efekt. Dlatego ani modyfikacje techniczne, ani dodatkowe czynności (fazy), odmienne od tradycyjnych formy czy też nazwy mające na celu obejście rygorów ustawowych nie mogą zmienić ostatecznej kwalifikacji danej gry jako zależnej od przypadku lub tylko od zręczności czy też wiedzy grającego. Także wypłata wygranej może następować w najróżniejszych formach. Z kolei pojęcie wygranej obejmuje każdą korzyść wynikającą z przebiegu gry.
Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Minister Finansów prawidłowo wykazał, że w grach występuje losowy etap gry i on rozstrzyga o wygranej natomiast funkcja zręcznościowa a więc wymagająca od gracza pewnych umiejętności/zręczności polega jedynie na akceptowaniu wyniku .
Wobec powyższego Sąd na zasadzie 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło