II SA 1493/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Andrzej Kuba (spr.), Sędziowie WSA Maria Jagielska, Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S.A. i E.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego w powiązaniu do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 z 2000r., poz. 1086 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani E.P. i Pana S.A. od decyzji nr [...] wydanej z up. Burmistrza Gminy W. – [...] z dnia [...] stycznia 2002r. znak [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany wpisu władających dla działek ewidencyjnych: [...][...][...][...] postanowił utrzymać w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że po rozpatrzeniu wniosku Pani E. P. Pana S.A. o "dokonanie korekty wpisów do ewidencji gruntów" organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r. odmówił wprowadzenia żądanej zmiany odnośnie działek ewidencyjnych nr [...][...][...][...] na podstawie postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku. Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie Pan S.A. i Pani E.P. wnosząc o jej uchylenie i wprowadzenie do ewidencji prawidłowych danych o osobach władających w/w działkami ewidencyjnymi. Organ odwoławczy stwierdził, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i dokonywania w niej zmian reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity – Dz. U. Nr 100 z 2000r., poz. 1086 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001r., poz. 454). W świetle art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znalazły się grunty i budynki. W ewidencji gruntów rejestrowane są stany prawne i faktyczne wynikające z prawomocnych decyzji i orzeczeń administracyjnych oraz aktów notarialnych. Wykazanie osoby władającej gruntem państwowym (obecnie również i komunalnym) bez konieczności udokumentowania sprawowanego władztwa stosownym tytułem prawnym było możliwe przy zakładaniu ewidencji gruntów w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów. Zapis ustalający stan władania może ulec zmianie tylko na podstawie w/w dokumentów regulujących prawo do władania gruntami na rzecz osób ubiegających się o wpis w rejestrze gruntów. Spadkobranie, o którym jest mowa w Kodeksie Cywilnym odnosi się natomiast do pojęcia własności a nie władania gruntem. Stąd też wprowadzenie w ewidencji gruntów zmiany dotyczącej osób fizycznych władających działką w oparciu o postanowienie sądu stwierdzającego nabycie spadku, uznano za bezpodstawne. Powyższą ostateczną decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.A. i E.P. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie przepisów art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 51 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 24 Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969r. Skargę uzasadniali tym, że przedmiotowe nieruchomości należały do poprzedników prawnych skarżących. Wszystkie uprawnione osoby złożyły w 1949r. o przyznanie im własności czasowej zgodnie z ówczesnym posiadaniem. Dalszymi aktami potwierdzającymi nie tylko własność ale i posiadanie skarżących są decyzje wywłaszczeniowe, w których wykazane są osoby i ich udziały do powyższego gospodarstwa. Skarżący nie mogą się zgodzić ze stwierdzeniami Wojewody, iż wprowadzenie w ewidencji gruntów stosownej korekty może nastąpić dopiero po przedstawieniu przez skarżących dodatkowych dokumentów. Skarżący w swoim wniosku żądali nie zmiany wpisu w ewidencji lecz sprostowania wpisu. Wpisanie bowiem w ewidencji gruntów tylko niektórych osób w odniesieniu do przedmiotowych działek, a pominięcie innych było oczywistym błędem organu i błąd ten powinien być sprostowany w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Błąd ten został zapewne spowodowany niepowiadomieniem wszystkich zainteresowanych o dokonywanych czynnościach i wadliwym sporządzeniem księgi protokółów. Stąd znalazły się w niej informacje jednostronne pochodzące tylko od jednej osoby i nie oddające w pełni stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosi o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że wniosek skarżących nie mógł być rozpatrzony w trybie sprostowania błędu w ewidencji gruntów. Sprostowanie zapisu w ewidencji gruntów tak jak każdej decyzji administracyjnej dotyczyć może tylko błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek (art. 113 §1kpa). Skarżący żądali natomiast merytorycznej zmiany treści zapisu. W związku z tym prowadzone było postępowanie w kontekście zmiany, a nie sprostowania danych zawartych w operacie ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona uzasadnionych podstaw z art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Organy obu instancji odmawiając skarżącym dokonania zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do nieruchomości będących w posiadaniu skarżących nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 20 i 51 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) ani przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 113 kpa w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 20 ust. 2 pkt 1 cyt. wyżej ustawy w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, a myśl art. 51 tejże ustawy w ewidencji gruntów założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków oprócz właściciela do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się także osobę władającą. Wyżej wymieniony przepis art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zamieszczony został w rozdziale przepisy przejściowe i końcowe cyt. ustawy i w okresie przejściowym wprowadzenia w życie instytucji określonych w tej ustawie stanowił gwarancję dla władającego uwidocznionego w dotychczasowej ewidencji, aż do czasu uregulowania prawa własności – gruntu nie stanowiącego własności państwowej lub komunalnej będzie wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów. Jednakże przepis ten nie może stanowić podstawy do zmiany w ewidencji gruntów w sprawach wszczętych po 1 lipca 1989r. Skarżący nie przedstawili w czasie wydawania zaskarżonych decyzji, że są właścicielami przedmiotowych działek, a ich poprzednicy prawni przed 1 lipca 1989r. zostali wpisani jako osoby władające. Obecnie skarżący legitymują się odpowiednimi dokumentami tytułami własności przedmiotowych działek w postaci postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] z dnia [...] stycznia 2003r. sygn. akt [...], wyrokami tegoż sądu z dnia [...] listopada 2003r., sygn. akt [...] i z dnia [...] stycznia 2004r. sygn. akt [...], które to dokumenty mogą stanowić podstawę dokonania zmiany wpisów w ewidencji gruntów. Jednakże organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję opierał się na stanie faktycznym i prawnym wykazanym przez stronę do czasu podjęcia decyzji i dlatego nie mógł powyższych dokumentów uwzględnić, gdyż strona uzyskała je po wydaniu decyzji. Obecnie na podstawie uzyskanych tytułów własności skarżący będą mogli wnosić o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości w zakresie uwidocznienia nowych właścicieli tych działek. Natomiast należało uznać za całkowicie bezpodstawny zarzut, że organy orzekające nie rozpoznały niniejszej sprawy w trybie sprostowania wpisów w ewidencji na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 113 kpa). Zmiana kręgu osób uwidocznionych w ewidencji jako osoby władające nieruchomością nie może być dokonywana w trybie art. 113 §1 kpa, który dotyczy jedynie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych. Zmiana w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Sprostowanie oczywistych błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych może nastąpić na podstawie art. 113 §1 kpa, ale w tym przypadku organ nie miał żadnych podstaw potraktowania wniosku skarżących jako wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki na podstawie art. 113 §1 kpa gdyż dotyczył on "korekty wpisów do ewidencji" w zakresie kręgu osób władających w/w działkami. Z tych wszystkich względów należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).